Aep (Tai Dam གི་ འབྲས་འབྱར་ཅན་གྱི་ ཟེམ) — གསུས་པ་ སྦོམ་པའི་ ཐགས་བཏབ་པའི་ ཟེམ་ གཞི་ གྲུ་བཞི་ ཁ་ཐོག་ ཏག་ཏག་ འཕྲོད་མི་ གདང་ཤིང་ བསྣོལ་བའི་ རྐངམ་དང་ ལག་འཛིན་ ཕྲག་པར་ འཕྱང་ནིའི་ ཐག་པ

"ལྡེབ་རེ་རེའི་ མཐའ་གཉིས་ཆ་ར་ དོག་བཟོ་སྟེ་ གཤག་དགོ། དེ་འབད་བ་ཅིན་ aep དཀྱིལ་ལུ་ སྦོམ་འོང་ ཡང་ན་ ཁ་ཐོག་ ཕྱི་ཁར་ རྒྱས་འོང་།" (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, སི་རིན་དྷོན་མི་རིགས་རིག་པའི་ལྟེ་བ། རྩོམ་པ་པོ་ พิชชา ทองขลิบ (Phitcha Thongkhlip), CC BY 4.0)

ལྡེབ་རེ་རེའི་ མཐའ་གཉིས་ཆ་ར་ དོག་བཟོ་སྟེ་ གཤག (suai tok)། རི་མོའི་དོན་ལུ་ ལྕགས་ཏིན་ནང་གི་ སྣུམ་ཚོན་གྱིས་ ལྡེབ་ཚུ་ ཚོས་བཏང་། པིར་གྱིས་ བྱུག་ནིའི་ཚབ་ལུ་ རས་ཀྱི་ དུམ་བུ་ཅིག་ ཚོན་ནང་ བཙུགས་ཏེ་ ལྡེབ་འདི་ དེའི་ ནང་ལས་ འཐེན།

གཞིའི་ དཀྱིལ་ལས་ འགོ་བཙུགས་ཏེ་ ཀ་ཐོག་དང་ གདང་ཐིག་གི་ ལྡེབ་ཀྱི་ མཐའ་ཚུ་ བརྩེགས་ཏེ་ 10 cm དེ་ཅིག་གི་ གྲུ་བཞི་ བཟོ། དེ་ལས་ ཡུ་བ་སྦེ་ ཡར་བཏེག་སྟེ་ ལྡེབ་ཚུ་ དོགམ་ འོང་བའི་ཚད་ལུ་ ཁ་ དོག་བཟོ། ཅུང་ཅུང་ སྦོམ་འོང་སྟེ་ དེ་ལས་ ཁ་ཐོག་ བཙུགས་སའི་ མགུལ་སྦེ་ དོགམ་འོང་། ཁ་ མཇུག་བསྡུ་ནི་ལུ་ ལྡེབ་ཚུ་ ཐགས་ནང་ བཀུག་སྟེ་ བཙུགས། སྨྱུག་མའི་ མཐའ་ མི་བཙུགས། ཁ་ཐོག་ གཞི་བཟུམ་སྦེ་ མཐོ་ཚད་ 10 cm དེ་ཅིག་ ཐགས་བཏབ་སྟེ་ མཐའ་ ནང་ཁར་ བཀུག།

ཁ་ཐོག་གི་ ལག་འཛིན་ གདང་ཤིང་ལས་ བཟོ། དུམ་བུ་ གཉིས་ལུ་ སྐྱེད་ བཏོག་སྟེ་ X དབྱིབས་སུ་ བསྣོལ། གྲུ་བཞིའི་ ཁ་ཐོག་དང་ འཕྲོད་ནི་སྦེ་ དབྱིབས་བཟོ་སྟེ་ བེ་ཏ་གིས་ བསྡམ། གཞི་ཡང་ དེ་བཟུམ་སྦེ་ བཟོ་སྟེ་ མཐའ་ཚུ་ ཟེམ་དང་ འཕྲོད་ནི་སྦེ་ དབྱིབས་བཟོ་སྟེ་ ཐགས་བཏབ་པའི་ བེ་ཏ་གིས་ བསྡམ། ཐག་པ་ ཕྲ་བ་ཅིག་ ལག་འཛིན་དང་ ཕྲག་པའི་ ཐག་པ་སྦེ་ གཟུགས་དང་ ཁ་ཐོག་ གཉིས་ཆ་ར་ ཕྱིར་ བཙུགས།

U Thong, Suphan Buri ནང་གི་ Tai Dam སྔ་མའི་ ལམ་སྲོལ་ སླར་གསོ་ ལྟེ་བ་ལས་ aep ངོ་མའི་པར (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, སི་རིན་དྷོན་མི་རིགས་རིག་པའི་ལྟེ་བ། རྩོམ་པ་པོ་ พิชชา ทองขลิบ (Phitcha Thongkhlip), CC BY 4.0)།

རླངས་པ་གིས་ བཙོས་པའི་ འབྲས་འབྱར་ཅན་གྱིས་ གང་བཟོ་སྟེ་ ཕྲག་པར་ འཕྱང་ཞིནམ་ལས་ ཞིང་ཁར་ ཡང་ན་ ལམ་འགྲུལ་ལུ་ ཁྱེར། ཁ་ཐོག་གི་ལྟག་གི་ གདང་ཤིང་འདི་ ལག་འཛིན་ཨིནམ་ད་ ཟེམ་ སྙོམས་ཏོ་སྦེ་ བཞགཔ་ཨིན། ཁ་ཐོག་ ཁ་བུབ་ བཀལ་བ་ཅིན་ ཉ་ བསྲེགས་མི་ ཡང་ན་ བྱ་ཤ་བཟུམ་གྱི་ ཚོད་བསྲེགས་ སྐམ་པོ་གི་དོན་ལུ་ ཀོཝ་ཆུང་ཀུ་ཅིག་ འགྱུརཝ་ཨིན།

Tai Dam གི་ aep འདི་ krathip བཟུམ་སྦེ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན་རུང་ སྦོམ་ ཆེཝ་ཨིནམ་ད་ བཟའ་ཚང་ ཆ་མཉམ་ལུ་ ལངམ་ཅིག་ འབྲས་འབྱར་ཅན་ ཤོངམ་ཨིན། ཆོ་ག་གི་དོན་ལུ་ aep གི་ ཁ་ཐོག་ལུ་ བརྐོས་པའི་ ཏོག་ཡོད། ལྡེབ་ གཤག་ནི་དང་ ཤིང་ལུ་ དབྱིབས་བཟོ་བའི་སྐབས་ གྱི་ཅུང་ལས་ ཉེན་སྲུང་འབད། འབྱུང་ཁུངས་: སི་རིན་དྷོན་མི་རིགས་རིག་པའི་ལྟེ་བ། སྲོལ་འཛིན་ཉིན་བསྟར་ལག་ཆས་ཀྱི་གནས་སྡུད། "แอบข้าว"། རྩོམ་པ་པོ་ พิชชา ทองขลิบ (Phitcha Thongkhlip)། ศูนย์ฟื้นฟูวัฒนธรรมไตดำโบราณ (Ancient Tai Dam Cultural Revival Centre, Suphan Buri) (ཆོག་ཐམ་ CC BY 4.0)། **ཚད་འཛིན།** འབྱུང་ཁུངས་ཀྱིས་ གཟུགས་ཀྱི་ མཐོ་ཚད་ ཡང་ན་ གདང་ཤིང་གི་ ཚད་ མ་བྱིན། བེ་ཏ་ ཡང་ན་ སྣུམ་ཚོན་ལུ་ ཐོན་རྫས་ མེད་ནི་འདི་གིས་ ཡིག་ཆ་ནང་ བཀོད་ཡོད།