ཀིའུ་ནི་ཕོརམ་འབྲི་ནིའི་དོན་ལུ་ སྨྱུག་མའི་སྨྱུ་གུ་བཏོག་ནི — མི་སོ་པོ་ཊེ་མི་ཡའི་ འབྲི་ཆས

སྨྱུག་མ་སྤྱིར་བཏང་ (Phragmites australis) ཡང་ན་ སྨྱུག་མ་ཆེན་པོ་ (Arundo donax) ལས་ སྨིན་ཏེ་སྐམ་ཡོད་པའི་སྡོང་པོ་ཚུ་བསྡུ — གཉིས་ཆ་ར་ ཉེ་ཤར་ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་ འདམ་ས་དང་ ཆུ་འགྲམ་ཚུ་ནང་ མང་སུ་སྦེ་སྐྱེཝ་ཨིན། སྨྱུག་མ་འདི་ ཆ་ཚང་སྨིན་ཏེ་སྐམ་སྦེ་ཡོད་དགོ (སོག་མའི་ཁ་དོག་ ལྗང་ཁུ་མེན) ཚིགས་ཀྱི་བར་ན་ སྡོང་པོ་གི་ཆ་ཤས་ དྲང་ཏོག་ཏོ་ཡོད་དགོ། ཞེང་ཚད་ mm ༨-༡༢ དེ་ཅིག་ཡོད་པའི་སྡོང་པོ་གདམ — ལག་པ་ནང་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ བཟུང་ཚུགས་པའི་སྦོམ་དང་ རྟགས་ཕྲ་བ་ཚུ་ བཟོ་ཚུགས་པའི་ཕྲ་བ། ཚིགས་གཉིས་ཀྱི་བར་ལས་ cm ༡༥-༢༠ རིང་བའི་ཆ་ཤས་ཅིག་བཏོག རྩེ་འདི་ གཡོ་སྦེ་བཏོག་པའི་སྐབས་ སྨྱུག་མའི་ནང་གི་སྟོང་པ་འདི་གིས་ ཟུར་གསུམ་གྱི་དབྱིབས་བཟོཝ་ཨིན།

ཕ་ལིནཊ་རྡོ་གི་ཚལ་པ་རྣོ་བ་ ཡང་ན་ ཨོབ་སི་ཌི་ཡན་གྱི་སོ་ལས་ སྨྱུག་མའི་མཐའ་གཅིག་ ཌི་གི་རི་ ༤༥ དེ་ཅིག་ལུ་ གཡོ་སྦེ་བཏོག ཐེངས་འདི་གིས་ ནང་གི་སྟོང་པ་འདི་ ཁ་ཕྱེ་སྟེ་ སྒོང་དབྱིབས་ཀྱི་ངོས་ཅིག་བཟོཝ་ཨིན། དེ་ལས་ དང་པའི་བཏོག་ས་དང་ ཐད་ཀར་ ཐེངས་གཉིས་པ་བཏོག་སྟེ་ སྒོང་དབྱིབས་ཀྱི་ཟུར་གཅིག་བཏོག་ཞིནམ་ལས་ ཟུར་གསུམ་ཙམ་ཅིག་གི་རྩེ་བཟོ། ཟུར་གསུམ་གྱི་དབྱིབས་འདི་ གལ་ཅན་ཨིན — ཟུར་སོ་སོ་ལས་ འཇིམ་པ་ནང་ ནན་བཏང་པའི་སྐབས་ ཀིའུ་ནི་ཕོརམ་གྱི་རྟགས་བཟོ་མི་ ཐད་སྙོམས་ ཐད་ཀར་ ཟུར་ཐིག་གི་ ཟུར་ཕུར་དབྱིབས་ཚུ་ བཟོཝ་ཨིན། ཟུར་གསུམ་གྱི་ངོས་ཞེང་ཅན་འདི་གིས་ ཟུར་ཕུར་གྱི་མགོ་སྦོམ་བཟོཝ་ཨིནམ་དང་ མཐའ་ཕྲ་བ་འདི་གིས་ མཇུག་ཕྲ་བ་བཟོཝ་ཨིན།

ཟུར་གསུམ་གྱི་རྩེ་འདི་ སོ་རྣོ་བ་ཅིག་ལས་ རྩུབ་པའི་ ཡང་ན་ གས་པའི་རྩ་བ་ཚུ་ ཉེན་སྲུང་སྦེ་བཏོག་སྟེ་ ལེགས་བཅོས་འབད། རྩེ་འདི་ རྣོ་དགོཔ་མེད — དེ་གིས་ བཏོག་ཐོག་ལས་མེན་པར་ འཇིམ་པ་འཇམ་ཏོང་ཏོ་ནང་ ནན་བཏང་ཐོག་ལས་ རྟགས་བཟོཝ་ཨིན། རྩེ་ཅུང་ཅུང་ རྟུལ་བ་གིས་ འཇིམ་པའི་ངོས་ རལ་འགྱོ་ཚུགས་པའི་ རྩེ་རྣོ་བ་ལས་ རྟགས་གཙང་མ་བཟོཝ་ཨིན། འཇིམ་པ་ནང་ ནན་བཏང་མི་ ངོས་ལེབ་ཏེམ་འདི་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་ཡོད་དགོཔ་དང་ ཡི་གུ་ཚད་སྙོམས་ཀྱི་དོན་ལུ་ mm ༣-༥ དེ་ཅིག་ ཞེང་དགོ། ཡི་གུ་ཆེ་བ་ (རྒྱལ་པོའི་དྲན་རྟེན་) ཚུ་གི་དོན་ལུ་ སྨྱུ་གུ་ཞེང་ཅན་ལག་ལེན་འཐབ་ཅིག་ ཡི་གུ་ཕྲ་བ་ (ཟླུམ་རིལ་ཐམ་ཀ་ཆུང་ཀུ་ ཡང་ན་ སྲུང་གུ་ཚུ་གུ་ བཟུམ) ཚུ་གི་དོན་ལུ་ ཁབ་བཟུམ་གྱི་ སྨྱུ་གུ་ཕྲ་བ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཅི།

ཟུར་ཕུར་རྟགས་ཀྱི་ སྤུས་ཚད་བརྟག་ནིའི་དོན་ལུ་ སྨྱུ་གུ་གི་རྩེ་འདི་ འཇིམ་པ་རློནམ་གྱི་ཚལ་པ་ཆུང་ཀུ་ཅིག་ནང་ ཟུར་སོ་སོ་ལས་ ནན་བཏང་། སྨྱུ་གུ་འདི་ ཐ་ལེབ་ཀྱི་ངོས་ལུ་ ཌི་གི་རི་ ༣༠-༤༥ གུ་བཞག་སྟེ་ ཐད་ཀར་ ནན་བཏང་པ་ཅིན་ མཇུག་རྣོ་བ་ཡོད་པའི་ ཟུར་གསུམ་གྱི་རྟགས་ གཙང་ཏོག་ཏོ་དང་ གཏིང་ཟབ་ཅིག་ ཐོན་དགོ། སྨྱུ་གུ་ ཌི་གི་རི་ ༩༠ བསྒྱིར་ཏེ་ ལོག་སྟེ་ ནན་བཏང་པ་ཅིན་ ཐད་སྙོམས་ཀྱི་ ཟུར་ཕུར་ཅིག་ཐོན་དགོ། རྟགས་ཚུ་ རྩུབ་པ་ ཡང་ན་ མ་སྙོམས་པ་ཅིན་ རྩེ་འདི་ ལོག་སྟེ་བཏོག འཇིམ་པའི་སྲ་ཞན་ཡང་ གལ་ཅན་ཨིན — རློན་དྲགས་པའི་འཇིམ་པ་ སྨྱུ་གུ་ལུ་ སྦྱར་ཨིན། སྐམ་དྲགས་པའི་འཇིམ་པ་གིས་ རྟགས་ལུ་ བཀག་ཆ་འབདཝ་ཨིནམ་དང་ སྨྱུ་གུ་ འདྲེད་འགྱོཝ་ཨིན། ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ གྲ་སྒྲིག་འབད་ཡོད་པའི་འཇིམ་པ་གིས་ རྟགས་གཙང་མ་ལེན་ཏེ་ འཇིམ་པ་མ་འཐེན་པར་ སྨྱུ་གུ་ གློད་དགོ།

འཇིམ་པ་གིས་ རྩི་ཤིང་གི་རྩ་བ་འཇམ་ཏོང་ཏོ་འདི་ ག་དེམ་ཅིག་ ཟད་བཏངམ་ལས་ སྨྱུག་མའི་སྨྱུ་གུ་ཚུ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཚད་ཟདཔ་ཨིན། སྨྱུ་གུ་གཅིག་ ཡང་ཡང་ ལཱ་ཕྲ་བའི་དོན་ལུ་ རྩེ་རྟུལ་དྲགས་མ་འགྱོ་བའི་ཧེ་མ་ ཐ་ལེབ་ལེ་ཤ་ཅིག་ལུ་ ལང་ཨིན། མི་སོ་པོ་ཊེ་མི་ཡའི་ ཡིག་མཁན་གྱི་སློབ་གྲྭ་ (e-dub-ba ‘ཐ་ལེབ་ཁང་’) ཚུ་ནང་ སློབ་ཕྲུག་ཚུ་གིས་ ཚད་སོ་སོ་གི་ སྨྱུ་གུ་ལེ་ཤ་ བཞག་ཅི། ཟད་འགྱོ་བའི་ སྨྱུ་གུ་འདི་ རྩེ་འདི་ སྨྱུག་མ་གསརཔ་ཚུན་ ལོག་སྟེ་བཏོག་ཐོག་ལས་ ལོག་བཟོ་ཚུགས — ཐེངས་རེ་རེ་གིས་ སྨྱུ་གུ་ ཅུང་ཅུང་ཐུང་བཟོཝ་ཨིན། ཁུ་བ་ལང་ནི་དང་ འཇམ་འགྱོ་ནི་ བཀག་ནིའི་དོན་ལུ་ སྨྱུ་གུ་ཚུ་ ས་སྐམ་ས་ཁར་ བཞག སྨྱུག་མ་སྐམ་པོ་ ཆག་སླ་བས། སྨྱུ་གུ་ཅིག་ གས་པ་ཅིན་ བཀོག་སྟེ་ གསརཔ་ཅིག་ བཏོག སྨྱུ་གུ་གསརཔ་ བཏོག་ནིའི་ ལཱ་ཡོངས་རྫོགས་ལུ་ སྐར་མ་ ལ་ལོ་ཅིག་རྐྱངམ་གཅིག་ གོཝ་ལས་ མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ ལཱ་སླ་ཤོས་ ཨིན་རུང་ ཤུགས་རྐྱེན་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ ལག་ཆས་གཅིག་ ཨིན།