སྒྱུ་རྩལ
མཛེས་སྡུག་དང་བདེ་ཐང
བཟོ་རིག
རིག་གནས་དང་ལོ་རྒྱུས
དགའ་སྟོན
ཁོར་ཡུག
ཟས་དང་བཏུང་རྫས
ཕྱིར་འཕྲུལ་རིག
ཚན་རིག
རྩེད་འགྲན
རིག་རྩལ
གྱོན་རུང
Caustic Potash (Potassium Hydroxide) from Potash and Slaked Lime, Ure 1839
Boiling potash with slaked lime makes it caustic: the lime takes the carbonic acid and falls as chalk, and potassium hydroxide stays in the water. Andrew Ure (1839) gives the method; it was the main way to make caustic potash until electrolysis took over late in the 19th century.
བར་མ
Half a day
ལམ་སྟོན
1
1
Dissolve and add lime
Dissolve and add lime
Dissolve the potash in six times its weight of water in an iron kettle. Stir in as much slaked lime as there was potash.
གོམ་པ་འདིའི་རྫས་རིགས:
པོ་ཊེ་སིམ་ཀར་བོ་ནེཊ (པོ་ཊཱཤ)1 kg
ཆུ།6 ལི་ཊར།
ཀེལ་སིཡམ་ཧའི་ཌོག་སཱིཌ (རྡོ་ཞ་བསད་མ)1 kgལག་ཆས་དགོས་མཁོ:
ལག་པ་འདྲ་མཉམ་གྱི་སྲང་།
ལྕགས་ཀྱི་ཇམ་སྦྱིས།
རྫས་སྦྱོར་འཐོར་སྲུང་མིག་ཤེལ།
གདོང་གི་ཕུབ།
ལ་སྟིག་གི་ལག་ཤུབས།2
2
Boil an hour, then settle
Boil an hour, then settle
Boil for an hour. Cover it and let the chalk settle, out of contact with air: the lye takes carbonic acid back from the air.
གོམ་པ་འདིའི་རྫས་རིགས:
སོལ་བ།1 as requiredལག་ཆས་དགོས་མཁོ:
ལྕགས་ཀྱི་ཇམ་སྦྱིས།
སོལ་བའི་མེ་ཐབ།རྫས་སྦྱོར་འཐོར་སྲུང་མིག་ཤེལ།གདོང་གི་ཕུབ།ལ་སྟིག་གི་ལག་ཤུབས།3
3
Siphon off and boil down
Siphon off and boil down
Siphon the clear lye into the cleaned kettle and boil it down, covered except for a small steam hole, until it flows like oil, nearly red-hot.
གོམ་པ་འདིའི་རྫས་རིགས:
སོལ་བ།1 as requiredལག་ཆས་དགོས་མཁོ:
སཱའི་ཕཱན་སྦུགལྕགས་ཀྱི་ཇམ་སྦྱིས།སོལ་བའི་མེ་ཐབ།རྫས་སྦྱོར་འཐོར་སྲུང་མིག་ཤེལ།གདོང་གི་ཕུབ།ལ་སྟིག་གི་ལག་ཤུབས།4
4
Pour, cut and bottle
Pour, cut and bottle
Pour it onto a bright iron plate, cut it into pieces as soon as it sets and bottle it at once under a ground stopper: in air it soaks up water and carbonic acid.
ལག་ཆས་དགོས་མཁོ:
ལྕགས་ལེབ
ཁ་བཙུམ་ཅན་གྱི་ཤེལ་དམ་ཚུརྫས་སྦྱོར་འཐོར་སྲུང་མིག་ཤེལ།གདོང་གི་ཕུབ།ལ་སྟིག་གི་ལག་ཤུབས།5
5
How much caustic potash
How much caustic potash
Jupyter ཚང་དེབ་མངོན་གསལ་འབད་དོ་…
6
6
Limits
Limits
Ure's method; the kettle, the charcoal fire and the quantities in the notebook are ours. Caustic potash burns skin and eyes: Ure says never to touch it with the fingers.
རྫས་རིགས
4- ས་ཆ་འཛིན
- 6 ལི་ཊར།ས་ཆ་འཛིན
- ས་ཆ་འཛིན
- 1 as requiredས་ཆ་འཛིན
བིལུ་པིརིན་ཊི་འདི་གིས་བཟོ་མི
འབྲེལ་ཡོད་བིལུ་པིརིན་ཊི
བིལུ་པིརིན་ཊི་འདི་ཚུ་ཐབས་ལམ་དང་རྫས་རིགས། སྤྱི་ཆོས་བགོ་བཤའ་བྱེད
CC0 སྤྱི་དབང
བིལུ་པིརིན་ཊི་འདི་CC0 འོག་བཀྲམས་ཡོད། ཁྱེད་རང་གིས་ཆོག་མཆན་མ་བཞེས་པར་ཕབ་ལེན་དང་བཟོ་བཅོས། བགོ་བཤའ། དགོས་མཁོ་གང་ལའང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ཆོག
བཟོ་མཁན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་ཆེད་ཁོང་ཚོའི་བིལུ་པིརིན་ཊི་བརྒྱུད་ཐོན་སྐྱེད་ཉོ། བཟོ་མཁན་གྱིས བཟོ་མཁན་གྱི་ཁེ་ཕོགས ཚོང་པས་གཏན་འཁེལ་བྱས་པ། ཡང་ན་བིལུ་པིརིན་ཊི་འདིའི་པར་གསར་བཟོས་ཏེ་ཁྱེད་རང་གི་བིལུ་པིརིན་ཊི་ནང་མཐུད་སྦྲེལ་བྱས་ཏེ་ཡོང་སྒོ་བགོ་བཤའ་བྱེད།