སྒྱུ་རྩལ
མཛེས་སྡུག་དང་བདེ་ཐང
བཟོ་རིག
རིག་གནས་དང་ལོ་རྒྱུས
དགའ་སྟོན
ཁོར་ཡུག
ཟས་དང་བཏུང་རྫས
ལྗང་མ་འཇོར་ལུགས
ཕྱིར་འཕྲུལ་རིག
ཚན་རིག
རྩེད་འགྲན
རིག་རྩལ
གྱོན་རུང
མོ་ལིབ་ཌི་ནའི་ཊ་ནས་མོ་ལིབ་ཌི་ནམ་ལེན་ཐབས། — ལྕགས་མཁྲེགས་པོ་བཟོ་བའི་འཇམ་པོའི་བཟི།
অনুবাদ করা হয়েছে
Peter

Created by

Peter

01. སྤྱི་ཟླ་ལྔ་པ 2026SE
0
0
0
0
0

མོ་ལིབ་ཌི་ནའི་ཊ་ནས་མོ་ལིབ་ཌི་ནམ་ལེན་ཐབས། — ལྕགས་མཁྲེགས་པོ་བཟོ་བའི་འཇམ་པོའི་བཟི།

མོ་ལིབ་ཌི་ནམ (Mo, དངོས་པོ་ ༤༢) ནི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་བཟི་དང་གྲ་ཕའི་ཊ་དང་འདྲེས་ནས་བསྡད། དེའི་དངོས་གཞི་རྡོ་རིགས་ མོ་ལིབ་ཌི་ནའི་ཊ (MoS₂) ནི་འཇམ་པོ། སྐྱ་བོ། འཇམ་པའི་རྡོ་རིགས་ཡིན་ཏེ་གྲ་ཕའི་ཊ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། མིང་ མོ་ལིབ་ཌི་ནམ ནི་ཀྲི་ཀིའི་ molybdos ('བཟི') ལས་བྱུང་བ་ཡིན། ༡༧༧༨ ལོར་ ཀར་ལ་ཝིལ་ཧེལ་མ་ཤེ་ལེ་ གིས་མོ་ལིབ་ཌི་ནའི་ཊ་གྲ་ཕའི་ཊ་ལས་ཁྱད་པར་ཤེས།

༡༧༨༡ ལོར་ པི་ཊར་ཡ་ཀོབ་ཧེལ་མ་ གིས་དངོས་གཞིའི་མོ་ལིབ་ཌི་ནམ་ལྕགས་དང་པོ་ལེན་ཐུབ། MoS₂ ནང་མོ་ལིབ་ཌི་ནམ ༦༠% ཡོད། ཚོ་བསྲེག་གིས་མོ་ལིབ་ཌི་ནམ་ཊྲའི་ཨོཀ་སའིཌ (MoO₃) བཟོ་ཞིང་། སོ་ལ་ཅན་གྱིས་ཕབ་ལེན་བྱེད།

ཉེན་བརྡ། མོ་ལིབ་ཌི་ནའི་ཊ་ཚོ་བསྲེག་ལས་གཞན་གྱི་སུལ་ཕར་ཌའི་ཨོཀ་སའིཌ (SO₂) ཐོན། དེ་ནི་དུག་ཅན་གྱི་རླངས་པ་ཡིན། ཕྱིར་རླུང་འཁོར་ཡོད་སར་ལས་ཀ་བྱེད། དབུགས་སྲུང་སྐྱོབ་བེད་སྤྱོད་བྱ།

མཐོ་རིམ
ཆུ་ཚོད ༥-༧

Instructions

1

མོ་ལིབ་ཌི་ནམ་གྱི་རྫས་འགྱུར་དང་ལྕགས་ནང་གི་ལས་དོན་གོ་བ་ལེན།

མོ་ལིབ་ཌི་ནམ (Mo, དངོས་པོ་ ༤༢) ནི་སེར་སྐྱ་བའི་མཁྲེགས་པའི་ལྕགས་རིགས་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་ཚ་ཤུགས་ཐོབ་ཚད ༢༦༢༣°C ཡོད། ལྕགས་ནང་མོ་ལིབ་ཌི་ནམ ༠.༢༥-༡% བསྣན་ན་ལྕགས་ཀྱི་མཁྲེགས་ཤུགས་དང་ཚ་བ་ཆེ་བའི་སྟེང་གི་གྲོགས་རམ་ཆེན་པོ་ཐོན། མོ་ལིབ་ཌི་ནམ་གྱི ༨༠% ལྕགས་དང་ལྕགས་འདྲེས་མ་ནང་བེད་སྤྱོད་བྱེད།

མོ་ལིབ་ཌི་ནམ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་གྲོགས་རམ་ཡང་ཡིན — ནའི་ཊྲོ་ཇི་ནེས་ཟེར་བའི་མེན་ཛའིམ་གིས་རླུང་ནས་ཨ་མོ་ནི་ཡ་བཟོ་བར་མོ་ལིབ་ཌི་ནམ་དགོས།

2

མོ་ལིབ་ཌི་ནའི་ཊ་ངོས་འཛིན་ཞིང་གྲ་ཕའི་ཊ་ལས་ཁྱད་པར་བྱ།

མོ་ལིབ་ཌི་ནའི་ཊ (MoS₂) ནི་འཇམ་པོ་དང་སྐྱ་སྔོན་གྱི་ལྕགས་ཤུན་ལྟ་བུ་ཡིན། ངོས་འཛིན་གཙོ་བོ། མོས་མཁྲེགས་ཚད ༡-༡.༥ (ཧ་ཅང་འཇམ)། གནས་ཚད ༤.༧-༤.༨ (གྲ་ཕའི་ཊ་ ༢.༡-༢.༣ ལས་ལྗིད་པོ་ཆེ)། ལྗིད་ཚད་ཁྱད་པར་ནི་ངོས་འཛིན་གཙོ་བོ་ཡིན།

མོ་ལིབ་ཌི་ནའི་ཊ་ནི་ཚ་ཤུགས་ཆེ་བའི་ཆུ་གཏེར་གྱི་རྡོ་སྣོད་ནང་ཡོད། གཙོ་བོ་ཨ་རིའི་ཀོ་ལོ་ར་ཌོ། ཁ་ན་ཌའི་བྲི་ཊིཤ་ཁོ་ལམ་བྷི་ཡ། ཅི་ལི་བཅས་ནང་ཡོད།

Tools needed:

Geological HammerGeological Hammer
Hand Lens (10x)Hand Lens (10x)
Streak Plate (unglazed porcelain)Streak Plate (unglazed porcelain)
3

མོ་ལིབ་ཌི་ནའི་ཊ་གཙང་མ་གྲ་སྒྲིག

མོ་ལིབ་ཌི་ནའི་ཊ་ཧ་ཅང་འཇམ (མོས ༡-༡.༥) ཡིན་པས་ཕྱེ་བ་བྱེད་མི་དགོས། མཚམས་རྡོ་ (ཤེལ་ཤར་ཡང་ན་རྡོ་གྲ་ནའི་ཊ) ལས་སྐྱ་བའི་ལྕགས་ཤུན་འཕྲོག་ཅིག གྲམ ༢༠༠-༤༠༠ དགོས། མོ་ལིབ་ཌི་ནའི་ཊ་ཆུ་ལ་འགྱུར་བ་མེད (hydrophobic) — འདི་ནི་ཕྱེ་འབྱེད་ལས་སུ་གཞི་བཟུང་ཐུབ།

ལག་ཤུབ་གྱོན། མོ་ལིབ་ཌི་ནའི་ཊ་ཧ་ཅང་དུག་ཆེན་པོ་མིན་ཡང་རྡུལ་དབུགས་ནང་མ་ཚུད།

Materials for this step:

Molybdenite Ore (molybdenum disulfide)Molybdenite Ore (molybdenum disulfide)400 grams

Tools needed:

Geological HammerGeological Hammer
Dust Mask (P2)Dust Mask (P2)
Nitrile Rubber Gloves (Thick)Nitrile Rubber Gloves (Thick)
4

མོ་ལིབ་ཌི་ནའི་ཊ་ཚོ་བསྲེག་གིས་མོ་ལིབ་ཌི་ནམ་ཊྲའི་ཨོཀ་སའིཌ་བཟོ།

ཕྱིར་ཁོ་ན་ — དུག་ཅན་གྱི་སུལ་ཕར་ཌའི་ཨོཀ་སའིཌ་རླངས་པ་ཐོན། ཚོ་བསྲེག་གིས་མོ་ལིབ་ཌི་ནའི་ཊ་མོ་ལིབ་ཌི་ནམ་ཊྲའི་ཨོཀ་སའིཌ་ (MoO₃) དུ་བསྒྱུར། 2MoS₂ + 7O₂ → 2MoO₃ + 4SO₂↑ ། སུལ་ཕར་ཌའི་ཨོཀ་སའིཌ (SO₂) ནི་དུག་ཅན་གྱི་རླངས་པ་ཡིན། རླུང་ཡར་ངོས་སུ་འགྲོ།

མོ་ལིབ་ཌི་ནའི་ཊ་ཤུན་པ་ཕྲ་མོར་བཀྲམ། ཚ་ཤུགས ༥༠༠-༦༠༠°C ཡིན་པའི་མེ་ནང་ཚོ་བསྲེག MoO₃ ༧༥༠°C ཡན་ཆད་ཟད་འགྲོ་ཆེ — ཚ་ཤུགས ༥༠༠-༧༠༠°C ནང་སྡོད། ཆུ་ཚོད ༡-༢ ཡན་ཆད་རྫོགས་པར་ཚོ་བསྲེག

Materials for this step:

Charcoal (hardwood lump)Charcoal (hardwood lump)3 kg

Tools needed:

Refractory Dish (shallow ceramic)Refractory Dish (shallow ceramic)
Steel Stirring RodSteel Stirring Rod
P100 RespiratorP100 Respirator
Leather Gauntlet GlovesLeather Gauntlet Gloves
5

མོ་ལིབ་ཌི་ནམ་ཊྲའི་ཨོཀ་སའིཌ་སོ་ལ་ཅན་གྱིས་ཕབ་ལེན།

ཚོ་བསྲེག་ཟིན་པའི MoO₃ ཕྱེ་མ་དང་སོ་ལ་ཕྱེ་མ་ལྗིད་ཚད ༡:༠.༣ བསྲེས། MoO₃ + 3C → Mo + 3CO ། ས་རྡོའི་ཡང་ན་གྲ་ཕའི་ཊའི་བཟོ་སྣོད་ནང་མནན་ནས་བཅུག

རླུང་མདའ་ཅན་གྱི་སོ་ལ་ཅན་གྱི་ཐབ་ནང་ཚ་ཤུགས་མཐོ་ཤོས་སུ་བཏང་། ༩༠༠°C ནས་འགོ་བཙུགས་ཤིང ༡༡༠༠°C ཡན་ལ་མགྱོགས་པོ་འགྲོ། མོ་ལིབ་ཌི་ནམ་གྱི་ཚ་ཤུགས་ཐོབ་ཚད ༢༦༢༣°C ཡིན་པས་ཞུ་མི་ཐུབ — ཐོན་སྐྱེད་ཕྱེ་མའི་གཟུགས་སུ་ཐོན། ཆུ་ཚོད ༢-༣ བཏང་། CO ནི་དུག་ཅན་གྱི་རླངས་པ་ཡིན — ཕྱིར་ལས་ཀ་བྱེད།

Materials for this step:

Charcoal (crushed, fine)120 grams
Charcoal (hardwood lump)Charcoal (hardwood lump)5 kg

Tools needed:

Clay Crucible (deep)Clay Crucible (deep)
Charcoal Furnace (small)Charcoal Furnace (small)
Bellows (hand-operated)Bellows (hand-operated)
P100 RespiratorP100 Respirator
Safety GogglesSafety Goggles
6

མོ་ལིབ་ཌི་ནམ་ཐོན་སྐྱེད་ལེན་ཞིང་ངོས་འཛིན་བྱ།

བཟོ་སྣོད་གྲང་བ་བཅུག་ཅིང་ཕྱེ། ཐོན་སྐྱེད་ནི་སྐྱ་ནག་གི་ལྕགས་ཕྱེ་མ་ཡིན་དགོས། གནས་ཚད ༡༠.༢༨ g/cm³ — ལྕགས (༧.༨༧) ལས་ལྗིད་ཀྱང་ཊང་སི་ཊན (༡༩.༢༥) ལས་ཡང་བ།

མོ་ལིབ་ཌི་ནམ་ལྕགས་ཆུམ་ལ་མི་འཐེན (paramagnetic)། ངོས་འཛིན་ཚོད་ལྟ། ཕྱེ་མ་ཅུང་ཟད་ཚ་བའི་ནའི་ཊྲིག་ཨེ་སིད་ནང་བཞུ། ཨ་མོ་ནི་ཡམ་ཕོས་ཕོ་མོ་ལིབ་དེ་ཊ་བསྣན་ན་སེར་པོ་ཁ་དོག་ཅན་གྱི་གཏིང་ཐིམ་ཐོན — འདི་ནི་མོ་ལིབ་ཌི་ནམ་གྱི་ངོས་འཛིན་ཚོད་ལྟ་ཡིན།

Tools needed:

Hand Lens (10x)Hand Lens (10x)
Small MagnetSmall Magnet
Glass Sample Vial (50ml)Glass Sample Vial (50ml)
7

MoS₂ སྣུམ་འཇམ་བེད་སྤྱོད་གོ་བ་ལེན།

མོ་ལིབ་ཌི་ནའི་ཊའི་ཐད་ཐུན་མོང་མིན་པའི་བེད་སྤྱོད་ནི་མཁྲེགས་སྣུམ་འཇམ་ཡིན། MoS₂ གི་འབྱེད་ཤུགས་ཆུང་ཤོས་ཤིག་ཡིན — ༠.༠༣ ནས ༠.༠༦ (གྲ་ཕའི་ཊ་ ༠.༡༠-༠.༡༥ ལས་ཆུང་)། འདིའི་ཤུན་པའི་གྲུབ་ཆ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། གྲ་ཕའི་ཊ་ཆུ་རླན་དགོས་ཀྱང MoS₂ སྟོང་པའི་ས་ཁུལ་ནང་ཡང་ལེགས་པོ་ལས་ཀ་བྱེད། ནེ་ས་ (NASA) གིས་ MoS₂ སྣུམ་འཇམ་མཁའ་གྲུའི་འཁོར་ཤིང་ནང་བེད་སྤྱོད་བྱེད།

ལྕགས་ཤོག་ཐོག་མོ་ལིབ་ཌི་ནའི་ཊ་བཀྲུས་ན་འཇམ་པོའི་ཤུན་པ་ཅིག་བཞག — ཤུན་པ་གཉིས་གཅིག་གཅིག་ཐོག་བསྐྱོད་ན་འབྱེད་ཤུགས་ཆུང་བ་མཐོང་ཐུབ།

8

གཙང་མ་བཟོ་ཞིང་ཐོན་འབྲས་ཟིན་ཐོ་བཀོད།

མོ་ལིབ་ཌི་ནའི་ཊ་ཤུན་པ་དང MoO₃ རྡུལ་ཆུ་རློན་གོས་ཀྱིས་འཕྱི། MoO₃ ནི་མི་ལ་དུག་ཆེ་བ་མིན་ཡང — ཕྱུགས (བ་དང་ལུག) ལ་ཧ་ཅང་ཉེན་ཁ་ཡོད། ཕྱུགས་ཀྱི་ས་གཞི་ནང མoO₃ མ་གཏོང་།

མོ་ལིབ་ཌི་ནམ་ཕྱེ་མ་ཤེལ་སྣོད་ནང་ཉར། ཚོད་ལྟ་ཡོངས་རྫོགས་ཟིན་ཐོ་བཀོད — མོ་ལིབ་ཌི་ནའི་ཊའི་ལྗིད་ཚད། ཚོ་བསྲེག་ཚ་ཤུགས། ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ལྗིད་ཚད་བཅས། གྲམ ༤༠༠ གི་མོ་ལིབ་ཌི་ནའི་ཊ་ལས་མོ་ལིབ་ཌི་ནམ་གྲམ ༢༤༠ ཐོབ་ཚད་ཡོད།

Materials

3

Tools Required

15

CC0 Public Domain

This blueprint is released under CC0. You are free to copy, modify, distribute, and use this work for any purpose, without asking permission.

Support the Maker by purchasing products through their Blueprint where they earn a Maker Commission set by Vendors, or create a new iteration of this Blueprint and include it as a connection in your own Blueprint to share revenue.

Discussion

(0)

Log in to join the discussion

Loading comments...