Hae (Isan གི་ ཉ་དྲྭ་ གཡུག་ནི) — chun ཁབ་ཀྱིས་ ཐགས་བཏབ་པའི་ ཉ་དྲྭ་ སྒོར་སྒོརམ། རིང་ཚད་ sok 6-12 ལྕགས་ཀྱི་ ཀོར་ལོའི་ ལྕགས་ཐག་ ལྗིད་ཆས་དང་ འཐེན་ནིའི་ ཐག་སྒོར་ཅན། ཉ་གི་ལྟག་ལུ་ གཡུགཔ་ཨིན

"hae འདི་ chun གིས་ ཐག་པ་ལས་ ཐགས་བཏབཝ་ཨིན། chun འདི་ རྩེ་མོ་ རྣོ་ཡོད་པའི་ བར་ན་ ཐག་པ་ དཀྲིས་ནིའི་ ལྕེ་ཅན་གྱི་ སྨྱུག་མའི་ ཁབ་ ལེབ་ཏོ་ཅིག་ཨིན།" (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, སི་རིན་དྷོན་མི་རིགས་རིག་པའི་ལྟེ་བ། རྩོམ་པ་པོ་ ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai), CC BY 4.0)

སྨྱུག་མ་ ལེབ་ཏོ་སྦེ་ བཞར་ཏེ་ རྩེ་མོ་ རྣོ་སྦེ་ བར་ན་ ལྕེ་ བཞག་སྟེ་ chun བཟོ། དེ་ལུ་ ཐག་པ་ དཀྲིས། ཉ་དྲྭའི་ བར་ན་ ལྟག་ཤོས་ལུ་ ཡང་རྩེ་ (chom hae) ཐག་སྒོར་སྦེ་ ཐགས་བཏབ། དེ་གིས་ ཉ་དྲྭ་ བསྡམཝ་ཨིན།

ཉ་དྲྭའི་གཟུགས་ སྒོར་ཐིག་ རྒྱ་ཆེ་རུ་ འགྱོ་བ་ལྟར་ ཕྱི་ཁ་ཕྱོགས་ལུ་ ཐགས་བཏབ། མིག་ ཨིན་ཅི་ ཕྱེད་ཀ་ལས་ ཨིན་ཅི་ 2 ཚུན་ དང་ རིང་ཚད་ sok 6-12 ཆུ་དང་ ཉ་ལུ་ གཞིགས་ཏེ་ གདམ་ཁ་རྐྱབ།

ལྕགས་ཀྱི་ཡུ་བ་ ཕྲ་བ་ ཆ་ཤས་ ཐུང་ཀུ་སྦེ་ གཏུབ་སྟེ་ ཀོར་ལོ་ བཟོ། དེ་ཚུ་ སྐེ་རྒྱན་བཟུམ་ ལྕགས་ཐག་ རིངམོ་སྦེ་ མཐུད་དེ་ ཉ་དྲྭའི་ ཁ་གི་ མཐའ་སྐོར་ལུ་ བསྡམ། ལྗིད་ཆས་ཀྱི་ རིང་ཚད་ཁར་ མཐོ་ གཅིག་ དེ་ཅིག་རེ་ལུ་ ཐག་པ་ཅིག་ ཉ་དྲྭའི་ གཟུགས་ལུ་ བསྡམ་སྟེ་ ཁ་གི་ མཐའ་སྐོར་ལུ་ ཚགས་ཁུག་བཟུམ་གྱི་ ཁུག་ཆུང་ བཟོ། ལྗིད་ཆས་ཀྱིས་ ཉ་དྲྭ་ ནུབ་བཅུགཔ་ཨིན།

hae ངོ་མ་ ཐགས་བཏབ་ནི་དང་ གཡུག་ནིའི་པར (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, སི་རིན་དྷོན་མི་རིགས་རིག་པའི་ལྟེ་བ། རྩོམ་པ་པོ་ ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai), CC BY 4.0)།

ལག་པ་གཅིག་གིས་ ཡང་རྩེ་ ཡར་ཐེན་ཏེ་ ཉ་དྲྭ་ sok གཅིག་ དེ་ཅིག་གི་ ལྟབ་ 3-4 སྦེ་ ལྟབ། མཐའ་ གྲུ་མོའི་ལྟག་ལུ་ བཞག ལག་པ་ གཞན་མི་གིས་ ལྗིད་ཆས་དང་ མཐའ་ ཕྱོགས་རེ་ལུ་ ཕྱེད་ཀ་རེ་ བགོ། ལག་པ་ དང་པ་གིས་ ཉ་དྲྭ་ སྐེད་པའི་ ས་ཁར་ བཟུང་། ཉ་ དབུགས་ རྔུབ་ནིའི་དོན་ལུ་ ཡར་ཡོང་པའི་སྐབས་ ལུས་ བསྒྱིར་ཏེ་ དེའི་ལྟག་ལུ་ གཡུག ལྗིད་ཆས་ ཆུ་གི་ལྟག་ལུ་ སྒོར་ཐིག་ རྒྱ་ཆེནམོ་སྦེ་ བརྡལ་ཏེ་ ཉ་དྲྭའི་གཟུགས་ གཞི་ཚུན་ འཐེནམ་ཨིན། hae ཆེནམོ་གི་ ཡང་རྩེ་ལུ་ ཐག་པ་ཡོད། ཕྲང་ཀུ་ཅིག་ སྒུག་སྟེ་ ག་བུ་ག་བུ་ འཐེན། ཁ་ ཉ་གི་ མཐའ་སྐོར་ལུ་ བསྡམ་འགྱོཝ་ཨིན།

Isan གི་ ན་གཞོན་ཅིག་གིས་ གཉེན་མ་བསྒྲིགས་པའི་ཧེ་མ་ hae ཐགས་བཏབ་ནི་དང་ གཡུག་ནི་ ཤེས་དགོཔ་ཨིན། གཡུག་མི་ཚུ་ ཁེར་རྐྱང་ ཡང་ན་ སྡེ་ཚན་སྦེ་ ལཱ་འབདཝ་ཨིན། རྫིང་ཅིག་ བསྐོར་ཏེ་ ཉ་ གཅིག་ཡང་ མ་བྲོས་ནིའི་དོན་ལུ་ རེས་མོས་སྦེ་ གཡུགཔ་ཨིན། ལ་ལུ་ཅིག་ ཧེ་མ་ མཐའ་སྐོར་ལུ་ འཐེན་དྲྭ་ བཙུགསཔ་ཨིན། དེ་ལུ་ wan lom 'བསྐོར་ཏེ་ གཡུག་ནི' ཟེར། sok 6-8 གི་ ཉ་དྲྭ་ hae khayan 'བརྩོན་འགྲུས་ཅན་གྱི་ ཉ་དྲྭ' ཨིནམ་ད་ 'ཐུག་པའི་དོན་ལུ་ མེན་པ་ཅིན་ བཏགས་སྦེ་' ཟེར་མི་ གཏམ་དཔེ་ཡོད། ཆུ་ ཏིང་ཟབ་ ཡང་ན་ གྲུ་ལས་ གཡུག་ནི་ལུ་ ཤུགས་དང་ ལག་རྩལ་ དགོཔ་ཨིན། འབྱུང་ཁུངས་: སི་རིན་དྷོན་མི་རིགས་རིག་པའི་ལྟེ་བ། སྲོལ་འཛིན་ཉིན་བསྟར་ལག་ཆས་ཀྱི་གནས་སྡུད། "แห"། རྩོམ་པ་པོ་ ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai)། พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านหนองบัวโคก บุรีรัมย์ (Nong Bua Khok Folk Museum, Buriram) (ཆོག་ཐམ་ CC BY 4.0)། **ཚད་འཛིན།** འབྱུང་ཁུངས་ནང་ སྒོར་ཐིག་ནང་ མིག་ ཁ་སྐོང་ཐངས་ ཡང་ན་ ཐག་པའི་ དབྱེ་བ་ མེད། ལྕགས་ཀྱི་ཡུ་བའི་ ཐོ་བཀོད་ཡོད་པའི་ ཅ་ལ་ཡང་ མེདཔ་ལས་ ཡིག་ཆ་ནང་ མིང་ བཀོད་ཡོད།