སྒྱུ་རྩལ
མཛེས་སྡུག་དང་བདེ་ཐང
བཟོ་རིག
རིག་གནས་དང་ལོ་རྒྱུས
དགའ་སྟོན
ཁོར་ཡུག
ཟས་དང་བཏུང་རྫས
ཕྱིར་འཕྲུལ་རིག
ཚན་རིག
རྩེད་འགྲན
རིག་རྩལ
གྱོན་རུང

ཉེན་ཁ་ཅན།
White Phosphorus from Bone Ash: Ure, 1839
Phosphorus for matches was made from bones. Bone ash is broken up with sulfuric acid, the liquid is boiled down with charcoal and dried, and the mixture is distilled red-hot in clay retorts; the phosphorus comes over and drops under water like melted wax. Andrew Ure described the works method in 1839. White phosphorus is a deadly poison and catches fire by itself in air: it is always kept under water.
མཐོ་རིམ
Works process, 3-4 days
ཉེན་ཁ་ཅན་ནང་དོན
བིལུ་པིརིན་ཊི་འདིའི་ནང་ཉེན་ཁ་ཅན་ལག་ལེན་ཡོད། གོམ་པ་རེ་རེའི་ལམ་སྟོན་བལྟ་ནིའི་ཆེད་ནང་འཛུལ་གནང་ཞིང་ཉེན་ཁ་ཅན་ནང་དོན་ལྕོགས་གནང།
ནང་བསྐྱོད་འབད།བིལུ་པིརིན་ཊི་འདི་གིས་བཟོ་མི
འབྲེལ་ཡོད་བིལུ་པིརིན་ཊི
བིལུ་པིརིན་ཊི་འདི་ཚུ་ཐབས་ལམ་དང་རྫས་རིགས། སྤྱི་ཆོས་བགོ་བཤའ་བྱེད
CC0 སྤྱི་དབང
བིལུ་པིརིན་ཊི་འདི་CC0 འོག་བཀྲམས་ཡོད། ཁྱེད་རང་གིས་ཆོག་མཆན་མ་བཞེས་པར་ཕབ་ལེན་དང་བཟོ་བཅོས། བགོ་བཤའ། དགོས་མཁོ་གང་ལའང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ཆོག
བཟོ་མཁན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་ཆེད་ཁོང་ཚོའི་བིལུ་པིརིན་ཊི་བརྒྱུད་ཐོན་སྐྱེད་ཉོ། བཟོ་མཁན་གྱིས བཟོ་མཁན་གྱི་ཁེ་ཕོགས ཚོང་པས་གཏན་འཁེལ་བྱས་པ། ཡང་ན་བིལུ་པིརིན་ཊི་འདིའི་པར་གསར་བཟོས་ཏེ་ཁྱེད་རང་གི་བིལུ་པིརིན་ཊི་ནང་མཐུད་སྦྲེལ་བྱས་ཏེ་ཡོང་སྒོ་བགོ་བཤའ་བྱེད།

