จั๊กจั่น (อ๊อด ๆ) — กระบอกดินเหนียวกลวง 1-2 ซม. ปิดกระดาษ เชือกผูกไม้ไผ่ 7-10 ซม. ปลายจุ่มยางสน แกว่งให้หมุน ดังอ๊อด ๆ

"เด็กๆ จะถือเล่นกันโดยใช้วิธีแกว่งให้ก้อนดินนั้นหมุน และเชือกที่ผูกไว้ก็จะไปเสียดสีกับ ยางสนทำให้เกิดเสียงดังอ๊อดๆ ขึ้น" (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ไม่ระบุผู้เขียน, CC BY 4.0)

ปั้นดินเหนียวเป็นทรงกระบอกกลวง ตัดเป็นท่อนเส้นผ่านศูนย์กลาง 1-2 ซม. ผึ่งแดดให้แห้ง หรือเผาให้ดินแข็ง ไม่แตกง่าย

ตัดกระดาษเป็นวงกลมใหญ่กว่าท่อนดินเล็กน้อย ทากาวหรือแป้งเปียกปิดด้านบน แล้วเจาะรูตรงกลาง

เหลาไม้ไผ่เล็กยาวประมาณ 7-10 ซม. จุ่มปลายด้านหนึ่งในยางสน ผูกเชือกไว้หลวม ๆ พอไม่หลุด ปลายเชือกอีกด้านผูกเศษไม้เล็ก ลอดเข้าในรูกระดาษ ให้ไม้ขัดกับกระดาษไม่หลุด

ภาพจั๊กจั่นจริง (ตัวกระบอกในภาพมีลายเสี้ยนไม้) (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ไม่ระบุผู้เขียน, CC BY 4.0)

ถือแล้วแกว่งให้ก้อนดินหมุน เชือกเสียดสียางสนเกิดเสียงอ๊อด ๆ หางม้าหรือหางควายดังกว่าเชือกและหมุนคล่องกว่า ตกแต่งด้วยกระดาษสีพันรอบดินได้

คนสมัยก่อนเรียกของเล่นนี้ว่าอ๊อด ๆ ตามเสียง ระวังมีดและกรรไกร แหล่งข้อมูล: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ฐานข้อมูลเครื่องมือเครื่องใช้พื้นบ้าน "จั๊กจั่น" ไม่ระบุผู้เขียน (สัญญาอนุญาต CC BY 4.0) **ข้อจำกัด** แหล่งข้อมูลไม่ให้ความยาวเชือกหรือความยาวกระบอกดิน วิธีทำใช้ดินเหนียว แต่ตัวกระบอกในภาพมีลายเสี้ยนไม้