กะสา — สวิงไทดำปากสามเหลี่ยม ตาข่ายด้ายถักด้วยชุน ยาว 140 ซม. ปาก 100 ซม. ผู้หญิงยืนแถวทแยงช้อนปลา

"พวกผู้หญิงจะยืนกันอย่างเป็นระเบียบในแนวทแยงขวางลำคลองที่ไม่ลึกมากนัก แต่ละคนจะตั้งขอบกะสาแนบกับพื้น กระแสน้ำก็จะพัดเอาปลามาเข้ากะสา" (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ผู้เขียน พิชชา ทองขลิบ, CC BY 4.0)

พันด้ายเข้าชุน ถักเป็นตาโปร่งตั้งแต่ก้นสวิงเรื่อยไปจนถึงขอบปาก ยาวประมาณ 140 ซม. ปากกว้างประมาณ 100 ซม.

ดัดไม้ไผ่ทำขอบปากเป็นรูปสามเหลี่ยมมุมมน

ร้อยหวายตามขอบปากของตาข่ายที่ถักเสร็จ แล้วผูกติดกับขอบไม้ไผ่

ภาพกะสาจริง ศูนย์ฟื้นฟูวัฒนธรรมไตดำโบราณ อู่ทอง สุพรรณบุรี (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ผู้เขียน พิชชา ทองขลิบ, CC BY 4.0)

จับเป็นกลุ่ม 7-8 คนถึง 40-50 คน ยืนแถวแนวทแยงขวางลำคลองตื้น ตั้งขอบกะสาแนบพื้น ให้กระแสน้ำพัดปลาเข้า คนที่มุมแหลมได้เปรียบ จึงหมุนเวียนตำแหน่งกันตลอดเพื่อความยุติธรรม ฤดูหลักคือหลังเกี่ยวข้าวนาปี ราวมกราคมถึงกุมภาพันธ์

การจับปลาด้วยกะสาของผู้หญิงไทดำเป็นกิจกรรมร่วมกัน สร้างความสมานฉันท์และความเท่าเทียมในการเข้าถึงทรัพยากร ผู้ชายจับปลาด้วยแหทีละคน กะสายังใช้ในพิธีช้อนขวัญผู้ป่วยหรือผู้ประสบอุบัติเหตุ และในพิธีศพ ระวังลื่นขณะยืนในลำคลอง แหล่งข้อมูล: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ฐานข้อมูลเครื่องมือเครื่องใช้พื้นบ้าน "กะสา" ผู้เขียน พิชชา ทองขลิบ ศูนย์ฟื้นฟูวัฒนธรรมไตดำโบราณ สุพรรณบุรี (สัญญาอนุญาต CC BY 4.0) **ข้อจำกัด** แหล่งข้อมูลไม่ให้ขนาดตาข่าย ไม่มีรายการสินค้าสำหรับหวาย จึงระบุไว้ในข้อความ