بوم موم تولید کردن — برداشت موم و ذوب کردن از کندو

موم زنبور عسل یک موم طبیعی است که توسط زنبورهای عسل (Apis mellifera) تولید می‌شود. زنبورهای کارگر در سن 12-18 روز پلیت‌های موم را از هشت غدهٔ موم در زیر شکم خود ترشح می‌کنند. این پلیت‌های ریز توسط زنبورها با فک‌های خود شکل داده شده و برای ساخت لانهٔ عسل استفاده می‌شوند. نقطهٔ ذوب موم زنبور عسل 62-65 درجهٔ سانتی‌گراد است. موم زنبور عسل عمدتاً از استرها، اسیدهای چرب و الکل‌های زنجیر طویل تشکیل شده است. برای تولید 1 کیلوگرم موم، زنبورها باید تقریباً 6-7 کیلوگرم عسل مصرف کنند.

خالص‌ترین و بهترین منبع موم، موم کاپ‌گذاری است — پوسته‌های نازک موم که زنبورداران از شانه‌های عسل کاپ‌شده قبل از چرخاندن جدا می‌کنند. این موم سبک، تمیز و تقریباً عاری از ناخالصی است. منابع دیگر موم عبارت‌اند از شانه وحشی (شانه خاردار)، شانه‌های آسیب‌دیده و شانه‌های باروری مصرف‌شده. با این حال، شانه‌های باروری حاوی بقایای پیله و پروپولیس هستند و موم تیره‌تری با کیفیت پایین‌تر تولید می‌کنند. یک کلنی زنبور قوی در سال 1-2 کیلوگرم موم کاپ‌گذاری تولید می‌کند.

هنگام برداشت عسل، فریم های لانه عسل درپوش شده با چنگال درپوش گیری یا چاقوی درپوش گیری باز می شوند. موم های جدا شده درپوش به داخل ظرف درپوش گیری یا ظرف درپوش گیری می افتند. عسل چسبیده به سمت پایین چکه می کند در حالی که موم در بالا باقی می ماند. موم های درپوش را فوری طور در یک سطل تمیز جمع آوری کنید. آنها را برای مدت طولانی باز نگذارید — زنبورها و زنبورهای گریز خواهند شد.

موم بریدگی جمع‌آوری‌شده هنوز حاوی مقادیر قابل‌توجهی عسل است. موم را در یک الک درشت قرار دهید و اجازه دهید عسل در شب تخلیه شود. در غیر این صورت، موم را با آب سرد شستشو دهید تا عسل بیرون رود. از آب سرد استفاده کنید زیرا آب گرم موم را نرم می‌کند و جداسازی را دشوار می‌سازد. عسل تخلیه‌شده را می‌توان به‌عنوان عسل چکه‌ای استفاده کرد — این تا حدودی ابری‌تر از عسل استخراج‌شده است، اما طعم کاملاً خوبی دارد.

موم زنبور عسل را هرگز نباید بر روی شعله آزاد یا مستقیماً روی صفحه گرم اجاق گاز ذوب کرد — موم بسیار قابل اشتعال است و می‌تواند به طور خودبخودی در حدود 250 درجه سانتی‌گراد شعله‌ور شود. روش ایمن استفاده از حمام آبی (دیگ دوجداره، بن‌ماری) است: یک دیگ بزرگ را تا یک سوم با آب پر کنید و آن را روی اجاق گاز قرار دهید. یک دیگ کوچک‌تر یا کاسه از فولاد ضد زنگ را روی آن قرار دهید. موم را در محفظه بالایی قرار دهید. آب موجود در دیگ پایینی را تا حداکثر 80 درجه سانتی‌گراد گرم کنید — موم در دمای 62-65 درجه سانتی‌گراد ذوب می‌شود. هرگز بالای 85 درجه سانتی‌گراد گرم نکنید، زیرا موم تیره می‌شود و کیفیت آن کاهش می‌یابد.

موم جدا شده آماده شده را در پاتیل بالایی حمام آب قرار دهید. آن را به آرامی تا زمانی که موم به طور کامل در دمای 62-65 درجه سلسیوس ذوب شود گرم کنید. به طور مناوب با قاشق چوبی یا میله فولادی زنگ نزن هم بزنید. از قاشق پلاستیکی استفاده نکنید — موم به شدت به پلاستیک چسبیده می‌شود. در حین ذوب، ناخالصی‌ها (پروپولیس، بقایای پیله، زنبورهای مرده) در موم مایع شناور می‌شوند. این‌ها در مرحله بعدی صاف داده خواهند شد. پاتیل را بدون نظارت رها نکنید.

موم ذوب شده را از طریق یک پارچه با بافت ریز عبور دهید تا ناخالصی‌ها را حذف کنید. مواد صافی مناسب عبارتند از: گاز، یک پارچه کتان کهنه، یا یک جوراب نایلونی ریز. پارچه را روی یک ظرف تمیز کشش دهید و آن را با نوارهای لاستیکی یا ریسمان محکم کنید. موم مایع را به آرامی و یکنواخت از طریق پارچه بریزید. هشدار: موم داغ است. دستکش‌های مقاوم در برابر حرارت بپوشید. پارچه به سرعت گرفتار می‌شود — یک پارچه دوم را در صورت نیاز آماده داشته باشید.

موم صافی‌شده را دوباره در حمام آبی ذوب کنید و بار دوم آن را از طریق یک پارچه تازه صاف کنید. این صافی دوگانه موم بسیار خالص‌تری تولید می‌کند. موم دوبار صافی‌شده و مایع را در قالب‌های سیلیکونی آماده‌شده یا قالب‌های فلزی کمی روغن‌شده ریخته شود. قالب‌های سیلیکونی ایده‌آل هستند زیرا موم سرد‌شده به راحتی قابل جدایش است. قالب‌ها را بر یک سطح صاف و پایدار قرار دهید تا بلوک‌های موم به طور یکنواخت جامد شوند.

اجازه دهید موم به آرامی و یکنواخت خنک شود — آن را در یخچال قرار ندهید زیرا خنک شدن سریع باعث ترک ایجاد می‌شود. در دمای اتاق، یک بلوک موم بسته به اندازه آن به 4-12 ساعت نیاز دارد تا کاملاً جامد شود. موم خنک شده را با احتیاط از قالب خارج کنید. برای قالب‌های سیلیکونی، لبه‌ها را به آرامی خم کنید و بلوک را بیرون فشار دهید. زیرین بلوک موم اغلب تیره‌تر است — ناخالصی‌های سنگین‌تر در آنجا تجمع یافته‌اند.

زیرسطح بلوک موم خنک شده اغلب دارای یک لایه نازک از خاک، پروپولیس و ذرات ریز است که در طی جامد شدن در کف تجمع یافته اند. این لایه را به احتیاط با یک چاقو یا کاسه تا زمانی که موم تمیز و روشن رنگ دیده شود، پاک کنید. باقی مانده پاک شده را می توان در طی فرآیند ذوب بعدی دوباره تمیز کرد. پس از پاک کردن، بلوک موم باید یکنواخت زرد تا طلایی باشد.

موم عسل خالص را می‌توان از طریق ویژگی‌های زیر شناسایی کرد: رنگ یکنواخت زرد تا طلایی (موم درپوش) یا قهوه‌ای تیره (موم چانه زنبور) است. بو به خوبی مانند عسل است. هنگام شکستن، دارای شکست مات‌دانه‌ای است (مانند پارافین شیشه‌ای نیست). موم عسل خالص را می‌توان با ناخن خراشید و لکه‌ای مات برجا می‌گذارد. با شعله‌ای روشن و پایدار می‌سوزد و تقریباً دود تولید نمی‌کند. آلودگی‌های پارافینی را می‌توان با غیاب بوی عسل و شکست شیشه‌ای و شکننده تشخیص داد.

بلوک‌های موم تمام‌شده را در مکانی خنک، خشک و تاریک ذخیره کنید. موم زنبور عسل در صورت محافظت از نور و گرد و غبار عملاً طول عمر نامحدودی دارد. بلوک‌ها را در کاغذ یا پارچه‌های پنبه‌ای بپیچید — از پلاستیک استفاده نکنید، زیرا موم ممکن است در غیر این صورت تعریق کند. در مدت زمان طولانی‌تر ذخیره‌سازی، گاهی لایه سفید ریزی بر روی سطح تشکیل می‌شود (به اصطلاح بلوم). این یک فرآیند طبیعی است و نه یک نقص کیفی — موم هنوز هم می‌تواند بطور کامل استفاده شود. کاربردها: تولید شمع، لوازم آرایشی، واکس چوب، بسته‌های موم زنبور عسل به‌عنوان جایگزین پلاستیک یدکی و مراقبت از چرم.