دوختن خیتون یونانی — ساختن جامه‌ای از کتان

این بلوپرینت ساده‌ترین ساخت را به کار می‌برد: دو مستطیل کتانی هم‌اندازه، یکی جلو و یکی پشت. برای خیتون ایونی، که در امتداد بازوها سنجاق می‌شود، پهنای هر مستطیل را برابر فاصلهٔ دست‌های بازشده‌تان از مچ تا مچ بگیرید و ۲۰ تا ۳۰ سانتی‌متر برای چین‌های نرم بیفزایید؛ برای خیتون دوری، که فقط روی شانه‌ها سنجاق می‌شود، مستطیلی باریک‌تر بس است، تقریباً از آرنج تا آرنج به‌اضافهٔ همان مقدار. درازای هر مستطیل را برابر فاصلهٔ شانه تا لبهٔ پایینیِ دلخواه بگیرید (قوزک پا برای خیتون زنانه؛ زانو یا قوزک برای مردانه)، به‌اضافهٔ حدود ۲۰ سانتی‌متر برای بالا کشیدن روی کمربند، و در خیتون دوریِ دارای برگردان بالایی (apoptygma)، به‌اضافهٔ عمق آن برگردان. با قیچی پارچهٔ تیز تمیز ببرید. خیتون‌های باستانی اغلب به‌جای بریده شدن از پارچه‌ای بزرگ‌تر، از همان آغاز در اندازهٔ لازم روی دستگاه بافندگی بافته می‌شدند، و از این رو لبه‌های بافته (حاشیهٔ دار) لبه‌های تمام‌شده‌ای بودند که به سجاف نیاز نداشتند؛ هر جا توانستید لبه‌های بافته را در بالا و پهلوها نگه دارید.

اگر خیتون دوری با apoptygma می‌سازید، نخست لبهٔ بالای هر مستطیل را به اندازهٔ عمق برگردانی که در نظر گرفته‌اید رو به بیرون تا بزنید (برگردان روی سینه و پشت آویزان می‌شود و در جامه‌های زنانه رایج‌تر است). مستطیل جلو را روی پشت بگذارید، لبه‌ها روی هم. در امتداد لبهٔ بالا، دو لایه را در جاهایی که روی بدن قرار می‌گیرند به هم وصل کنید. در خیتون دوری فقط در دو نقطهٔ شانه با فیبولا (سنجاق یا سنجاق‌سینه؛ سنجاق یونانی perone نام داشت) سنجاق کنید و میانشان دهانه‌ای برای گردن بگذارید و بازوها را برهنه بگذارید. در خیتون ایونی لبهٔ بالا را در هر طرف از گردن تا مچ به فاصله‌هایی سنجاق کنید، بدوزید یا دکمه بزنید و میان بست‌ها فاصله‌های کوچک بگذارید؛ بازوها از دو سر بیرون می‌آیند و لبهٔ بسته‌شده به شکل چیزی شبیه آستین‌های پُرچین فرو می‌افتد. پهنای اضافه چین‌های نرمِ ویژهٔ پوشاک یونانی را می‌سازد.

وقتی لبهٔ بالا سنجاق شد، هر پهلو را از درست زیر حلقهٔ آستین تا لبهٔ پایین با کوک ساده یا بخیهٔ برگشتی و نخ کتانی بدوزید. در خیتون دوری ۲۰ تا ۲۵ سانتی‌متر بالایی هر پهلو را برای بازوها باز بگذارید؛ در خیتون ایونی بازوها از دو سرِ لبهٔ بالا بیرون می‌آیند، پس در بالای هر پهلو فقط آن‌قدر باز بگذارید که پارچه آزادانه فرو افتد. درزها باید تمیز و محکم باشند، چون هنگام حرکت وزن پارچهٔ آویخته را تحمل می‌کنند. همهٔ جامه‌ها بسته دوخته نمی‌شدند: پپلوس دختران اسپارتی در یک پهلو باز می‌ماند و یونانیان دیگر آنان را به طعنه phainomerides، یعنی «ران‌نمایان»، می‌نامیدند. برای خیتونی کاملاً بسته، هر دو پهلو را بدوزید.

خیتون را بپوشید و کمربندی (zoster یا zone) دورش ببندید. پارچه را از روی کمربند بالا بکشید تا چینی پف‌دار به نام کولپوس (kolpos) پدید آید که لبهٔ پایین را هم به درازای دلخواه می‌رساند. خیتون زنان تا قوزک پا پوشیده می‌شد. مردان در دورهٔ کهن خیتون بلند می‌پوشیدند و بعدها بیشتر تا زانو، و کارگران یا سربازان می‌توانستند آن را کوتاه‌تر هم بالا بزنند تا آزادانه حرکت کنند. جای کمربند و مقدار پارچه‌ای که رویش پف می‌کند ظاهر جامه را بسیار دگرگون می‌کند: کمربند روی کمر را «کمربندِ پایین» و کمربند درست زیر سینه را «کمربندِ بالا» می‌گویند.

اگر لبه‌ای بریده و خام است (حاشیهٔ بافته نیست)، آن را با سجاف لوله‌ای باریک و کوک‌های ریز بدوزید. جامه‌های یونانی اغلب حاشیه‌های تزیینیِ بافته‌شده روی دستگاه داشتند — نقش‌های هندسی، نقش مئاندر (کلید یونانی) یا نوارهای رنگی در امتداد لبه‌ها. اگر پارچهٔ شما حاشیهٔ بافته ندارد، می‌توانید نوار یا قیطانی در امتداد لبهٔ پایین و یقه بدوزید. خیتونِ تمام‌شده باید وقتی ایستاده‌اید در چین‌های عمودی فرو افتد. جامه‌های دیگری روی آن پوشیده می‌شد: هیماتیون، ردایی بزرگ، و برای مردان خلامیس (chlamys)، شنلی کوتاه که سواران و سربازان می‌پسندیدند.