Samvinna
LIST
FEGURÐ OG VELLÍÐAN
HANDVERK
MENNING OG SAGA
SKEMMTUN
UMHVERFI
MATUR OG DRYKKUR
ÖFUGVERKFRÆÐI
VÍSINDI
ÍÞRÓTTIR
TÆKNI
KLÆÐANLEG TÆKNI
English
Glergerð fyrir glugga með kórónuaðferðinni — Snúningur bráðins glers í flatar rúður
Kórónuaðferðin var ríkjandi tækni við gerð flats gluggagler frá miðöldum fram á snemma 19. öld. Glerblásari safnar bráðnu kalk-natrón gleri á blásturspípu, blæs holan kúlu, flytur hana yfir á pontilstöng, opnar kúluna við enda blásturspípunnar og snýr síðan opnu ílátinu hratt. Miðflóttaafl flatar það út í stóran hringlaga disk sem kallast 'kóróna' eða 'borð,' venjulega 1,0–1,5 metrar í þvermál. Þegar diskurinn hefur verið glæddur og kólnað eru rétthyrndar rúður skornar úr honum. Einkennandi nautsauga í miðjunni — pontilmerkið þar sem stöngin var fest — er einkenni sögulegra glugga úr kórónugleri.
Lengra kominn
6-8 klukkustundir (þar með talin glæðing)
Leiðbeiningar
1
1
Undirbúa glerofninn
Undirbúa glerofninn
Hitaðu glerofninn upp í vinnuhita um það bil 1100°C. Ofninn verður að halda stöðugum hita í nokkrar klukkustundir. Sérstakur glæðiofn (lehr) skal forhitaður í um 500°C.
Nauðsynleg verkfæri:
Múrsteinsofn
Langskaftaðar eldtangir2
2
Hlaðið deigluna með hráefnisblöndu
Hlaðið deigluna með hráefnisblöndu
Fyllið eldfasta deiglu inni í ofninum með forblönduðu kalk-natron glerhráefni: u.þ.b. 60% kvarssandur, 25% natrónsódi og 15% mulinn kalksteinn miðað við þyngd. Látið hráefnið bráðna alveg á 4-6 klukkustundum.
Efni fyrir þetta skref:
Kvarssandur3 kg
Natríumkarbónat (sódaaska)1.25 kg
Kalsíumkarbónat — mulinn kalksteinn750 gNauðsynleg verkfæri:
Deigla úr eldföstum leir3
3
Hreinsaðu bráðna glerið
Hreinsaðu bráðna glerið
Leyfðu bræðslunni að standa við fullan hita í 1-2 klukkustundir eftir bræðslu. Gasbólur rísa upp á yfirborðið og sleppa út. Hrærðu öðru hvoru með stálstöng til að einsleita bræðsluna. Glerið er tilbúið þegar það rennur mjúklega af stönginni í samfelldum þræði án sýnilegra bóla.
4
4
Safna gleri á blásrörið
Safna gleri á blásrörið
Hitaðu oddinn á járnblásrörinu fyrst í ofnopinu. Settu pípuna ofan í deigluna og snúðu henni hægt til að safna samhverfum kúlu af bráðnu gleri (the 'gather') sem er u.þ.b. á stærð við stóra appelsínu. Dragðu pípuna út og veltu henni á marmaranum til að móta hana jafnt.
Nauðsynleg verkfæri:
Glerblásturspípa5
5
Blástu fyrstu blöðruna
Blástu fyrstu blöðruna
Blástu stuttan, stjórnaðan blástur í gegnum pípuna til að blása klumpinn upp í holukúlu, u.þ.b. 20-25 cm í þvermál. Haltu pípunni snúast til að koma í veg fyrir að mjúkt glerið síga. Hitaðu aftur stuttlega við munn ofnsins (the 'glory hole') ef glerið stífnar.
6
6
Marfið og mótið kúluna
Marfið og mótið kúluna
Veltið uppblásinni kúlunni á flötu járn- eða steinmarfi til að jafna veggþykktina. Veggirnir ættu að vera jafnþunnir — um 2-3 mm. Hitið aftur og blásið aftur ef þörf krefur til að ná réttri stærð.
Nauðsynleg verkfæri:
Granítflís7
7
Festu pontilstönginni
Festu pontilstönginni
Safnaðu litlum bletti af heitu gleri á odd járnpontilstangar. Þrýstu henni þétt að botni blásna kúlunnar (hliðinni gegnt blásturspípunni). Leyfðu henni að bráðna örugglega saman. Pontilinn verður að vera nákvæmlega miðjaður — skífan mun snúast um þennan ás.
Nauðsynleg verkfæri:
Pontustöng8
8
Brjóttu blásrörið af
Brjóttu blásrörið af
Berðu dropa af vatni á eða snertu blautt járn við glerið þar sem það mætir blásrörinu. Hitaáfallið myndar hreina sprungu um hálsinn. Bankaðu varlega á pípuna og kúlan losnar, nú aðeins haldin af pontil-stönginni. Opið þar sem blásrörið var fest snýr út á við.
9
9
Hitið opnu kúluna aftur
Hitið opnu kúluna aftur
Haldið pontílnum með opnu kúlunni við ofnopið og snúið stöðugt. Glerið verður að verða jafnt mjúkt og glóandi — um 800-900°C. Opið fer að víkka örlítið vegna þyngdarafls og hita.
10
10
Flassaðu kórónuna — snúðu til að fletja út
Flassaðu kórónuna — snúðu til að fletja út
Þetta er mikilvægasta skrefið. Snúðu pontil-stönginni hratt á meðan þú heldur opna ílátinu nálægt ofnopinu. Miðflóttaaflið togar mýkta glerið út á við og opið stækkar mikið. Kúlan flettist út í stóran flatan disk — 'kórónuna' eða 'borðið' — venjulega 1,0-1,5 metrar í þvermál. Diskurinn helst festur við pontilinn í miðjunni.
11
11
Stjórnaðu þykkt disksins
Stjórnaðu þykkt disksins
Haltu áfram að snúa stöðugt og stilltu hornið og hraðann til að halda disknum flötum og jöfnum. Ef brúnirnar kólna og þykkna skaltu hita þær stutt aftur við ofnopið. Fullunninn diskurinn ætti að vera 2-3 mm þykkur yfir mestallan flötinn, örlítið þykkari nálægt miðju nautsauga.
12
12
Brjóttu af pontilnum
Brjóttu af pontilnum
Þegar skífan hefur náð fullri stærð og er farin að stífna, berðu blautt járn eða vatnsdropa á tengipunkt pontilsins. Skífan losnar hreinlega og skilur eftir upphleypta kúlu í miðjunni — hið einkennandi 'bull's-eye' merki.
13
13
Flutningur í glæðiofninn
Flutningur í glæðiofninn
Renndu heiðu skífunni inn í forhitaðan glæðiofn (lehr) við u.þ.b. 500°C með löngu handfangi eða trésparða. Skífan verður að kólna hægt og jafnt til að koma í veg fyrir hitaspennu og sprungur.
14
14
Glæða hægt yfir 12-24 klukkustundir
Glæða hægt yfir 12-24 klukkustundir
Lækkaðu hitastig glæðiofnsins smám saman — ekki meira en 20-30°C á klukkustund í gegnum mikilvægt svið (500-350°C), þá má kæla hraðar. Öll glæðingarlotan tekur 12-24 klukkustundir eftir þykkt skífunnar. Ekki opna ofninn á meðan þessi tími varir.
15
15
Skoðaðu glæðda skífuna
Skoðaðu glæðda skífuna
Fjarlægðu fullkólnaða skífuna úr ofninum. Haltu henni upp að ljósi og skoðaðu hvort sprungur, loftbólur eða ójöfn þykkt séu til staðar. Kórónugler hefur einkennandi smávægilega bylgjun og glansandi yfirborð samanborið við nútíma flotgler. Miðja nautsaugans er þykkari og minna gegnsæ.
16
16
Rispa og skera rétthyrnda rúðuplötur
Rispa og skera rétthyrnda rúðuplötur
Leggðu diskinn á flatt, bólstrað yfirborð. Notaðu demantsrissjárn eða glerskurðarhjól til að rispa beinar línur sem skipta diskinum í rétthyrndar rúðuplötur. Skerðu frá ytri hringnum inn á við — ystu rúðuplöturnar eru tærastar og jafnastar. Miðja nautsaugans er yfirleitt ódýrasti gæðaflokkurinn og er notuð í minna sýnilega glugga.
Nauðsynleg verkfæri:
Demantsrissnál17
17
Brjóttu og slípaðu rúðurnar
Brjóttu og slípaðu rúðurnar
Settu rispuðu glerið yfir brún vinnuborðsins og þrýstu fast niður til að brjóta það eftir rispulínunni. Hreinsaðu grófar brúnir með því að naga þær með glerbitatöngum — flötum töngum sem brjóta smá glerbrot af.
Nauðsynleg verkfæri:
Glerbítartöng18
18
Flokka og geymdu fullunnar rúður
Flokka og geymdu fullunnar rúður
Raðaðu skornu rúðunum eftir gæðum og stærð. Ytri rúðurnar með minnstu bogadregnu lögun eru hæsta gæðaflokkinn. Staflaðu lóðrétt með pappírs- eða dúkaskilrúmum til að koma í veg fyrir rispur. Kambrúður eru nú tilbúnar til ísetningar í gluggaramma.
Efni
5- 3 kgStaðgengill
- 1.25 kgStaðgengill
- Staðgengill
- 1 stykkiStaðgengill
- 1 stykkiStaðgengill
Nauðsynleg verkfæri
8- Staðgengill
- Staðgengill
- Staðgengill
- Staðgengill
- Staðgengill
- Staðgengill
- Staðgengill
- Staðgengill
Efni úr tengdum teikningum
Þessi teikning býr til
Tengd Blueprint
Þessi blueprint deila þekkingu — tækni, efni eða meginreglur
Hættulegt
Cutting and Leading Stained Glass — Medieval Window Art
eftir Mary
Glervinnsla
74
0
0
0
1
0
Hættulegt
Making Soda Ash by the Leblanc Process — The Chemical That Made Soap and Glass Affordable
eftir Charlie
Iðnaður
87
0
0
0
3
0
Smelting Bog Iron in a Bloomery Furnace — From Ore to Wrought Iron
eftir Forge
Málmsmíði
175
0
0
0
4
0
CC0 opinbert ríki
Þessi teikning er gefin út undir CC0. Þér er frjálst að afrita, breyta, dreifa og nota þetta verk í hvaða tilgangi sem er, án þess að biðja um leyfi.
Studdu smiðinn með því að kaupa vörur í gegnum teikningu hans þar sem hann fær þóknun smiða sem seljendur ákvarða, eða búðu til nýja endurskoðun á þessari teikningu og tengdu hana sem tengingu í þinni eigin teikningu til að deila tekjum.