Frá Alpakahári til Þræðs — Þvottur, Kardun og Snælding

Veldu hráa alpakaúllu. Alpakinn framleiðir meira en 22 náttúrlega liti — hvíta, rjóma, beisa, ljósbrun, dökkbrun, silfurkól, kolkól og svartan. Hverjum lit má snúa án dýðingar. Ein ull vegur á milli 1,5 og 3 kg.

Breikktu úlið á hreinu yfirborði. Fjarlægðu brúnirnar — ull frá kindum, fótum og óhreinum eða flóknum hlutum. Trefjamálmur af bestu gæðum kemur frá möttlinum (bakið og hliðarnar).

Aðskiljið trefjuna í hópa: fín tref úr möttli (fyrir mjúkan þræð), meðalstór tref úr hliðum (þráð með styrk) og þykk tref úr hálsi (fyrir teppi eða fulting). Alpakka tref er breytileg frá 18 til 30 míkrónum eftir því hvar á líkamanum það er.

Dýfðu trefjuna í hlýja vatn (30-35°C). Alpakinn hefur enga lanólín, svo hún þarf ekki sterka sápu né mjög heitt vatn. Láttu blikra í 20 mínútur — ekki hrista, því trefjun getur filt.

Ef þrjósk dregist fyrir, gerir þú aðra þvott með dropa hlutlausrar sápu í ljúkum vatni. Dýptu þér varlega — aldrei núða. Skortur á lanolamjöki gerir hreinlætið miklu hraðara en kindarhúð.

Skolaðu trefjuna í vatni sem fer smám saman kaldari þar til að vatnið kemur hreint út. Tvær endurtekningar eru venjulega nægjanlegar. Þurrkaðu varlega án þess að þrengja.

Breiktu þveggnu trefjarnar á neti eða handklæði í skugga með góðri loftræstingu. Snúðu þeim af og til. Alpakkatrefjar þorna hraðar en kindartrefjar vegna þess að þær halda ekki fitu.

Taktu hverja þurra tárinni og togðu henni varlega með fingrunum til að opna trefjaskipan. Fjarlægðu allt sem eftir er af plöntunum. Vinndu allt lotuna — þetta auðveldar kardingu mjög mikið.

Settu kardu á hnéið með tennunum snúnum upp á við. Dreifðu þunnu lagi af alpakahörkum yfir tennurnar. Ekki ofhlaða — þunnt lag kardar miklu betur.

Passaðu annan harkústur yfir fyrsta með hægum og löngum hreyfingum og fluttu trefju á milli þeirra tveggja. Endurtaktu 5-6 sinnum þar til allar trefjur eru stilltar í sömu átt. Alpakka-trefja er hægari en kind-trefja — hægir hreyfingar virka betur.

Vafðu kardaðri trefjunni út frá kardinu og mynda lausan sívalning — rúlluna. Alpakafibra hefur minni teygju en kind, svo rúllurnar verða lausari. Þetta er eðlilegt.

Bindtu leiðarþráð (60 cm af einhverjum fyrirliggjandi þráði) við ásinn á snúðinum, fyrir neðan aksturið. Sendu hann yfir brún aksturitsins og til oddsins. Þessi leiðarþráð gerir það kleift að tengja nýja treð.

Dragðu fínu tófunum af trefjöðri frá endum rúlunnar og leggðu hana á leiðarþræðinn. Alpakkatrefjöðrin er sleipari — gerðu stærri sameinu (8-10 cm) til að tryggja góða föstingu þegar snúningurinn kemur inn.

Gefðu snörtunni á ásnum á snúningnum til að láta hann snúast réttsælis. Láttu hann hanga frjálst — þyngd gvæðisins heldur snúningnum. Þverstilling ferðast upp um þræðinn og inn í teygðu trefjirnar fyrir ofan þjöppunarstaðinn.

Þegar snællan hægir, stoppaðu henni milli bekkja. Teygðu meiri trefjar úr rolaginu, slakkaðu á spennustað til að snúningur gangi inn, síðan vafðu tilbúna þráðinn um ásinn. Alpakinn þarf aðeins meiri snúning en kinda ull þar sem hún er halakari.

Þegar þú ert með tvo snúðla fullaða af einföldum þræði skaltu vaffa þá í tvær bolta. Haltu báðum þræðum saman og snúðu snúðlanum í gagnstæða átt við spinningu. Tveir einfaldir þræðir mynda saman snúðan þræð með 2 ströngu, sem er sterkari og jafnvægari.

Dýfðu snúna drátt í hlýtt vatn í 20 mínútur. Kræktu varlega — aldrei snúðu. Hangdu með léttum þunga á endanum til að þorna undir létri spennu. Þetta festir snúninguna varanlega.

Þegar þurrt er, rúllaðu þræðinum um handle eða stól til að mynda hnettu. Bindtu á tveimur stöðum til að forðast flækju. Alpakagarn þinn er tilbúið — til að vefa, prjóna eða fara með til náttúrulegrar litaðrar gerðar.