Eimingarferli terpentínu úr furuharpiksi — Nauðsynlegt leysiefni olíumálunar

MANDATORY SAFETY: Komdu upp OUTDOORS eða á mjög vel loftræstu svæði, fjarri byggingum og íkveikjugjöfum. Terpentínugufa er þyngri en loft, mjög eldfim og safnast fyrir við jörðu. Notaðu rafmagnshellu eða sandbað til upphitunar — NEVER gasbrennara eða opinn eld nálægt eimaranum. Notaðu efnaþolna hanska og öryggisgleraugu. Hafðu slökkvitæki (þurrefnagerð) og fötu með sandi innan seilingar. Gakktu úr skugga um að eimingarbúnaðurinn hafi ENGA lokaða hluta — eimarinn verður að geta loftað út; lokað kerfi undir hita getur sprungið. Athugaðu allar samskeyti og tengingar með tilliti til leka áður en hitað er.

Setjið 1 kg af hrárri furukvoðu (terpentínukvoða) í koparsuðutækið eða glerkolbann til eimingar. Bætið við 500 ml af vatni. Vatnið þjónar sem burðarefni fyrir gufueimingu — terpentínuolían eimast samhliða gufunni við hitastig undir eðlilegu suðumarki hennar (sem væri 150-180°C ef eimað væri eitt sér). Eimingartækið ætti aldrei að vera meira en tvo þriðju fullt — kvoðan freyðir við upphitun og þarf svigrúm. Tengið kælirörið eða slönguna við spíralkælinn (,,ormurinn``), sem ætti að kæla með köldu rennandi vatni eða dýfa í fötu með köldu vatni. Setjið safnílát við úttak kælisins.

Berið fram vægan, jafnan hita. Þegar hitastigið hækkar mýkist kvoðan og leysist upp í heita vatninu. Við um það bil 100°C byrjar gufan að flytja terpentínuolíugufu upp í gegnum eimingarhausinn og inn í eimsvalann. Blanda af vatni og terpentínuolíu byrjar að drjúpa úr úttaki eimsvalans í söfnunarílátið. Eimingarefnið ætti að renna sem jöfn, hæg dropaflæði — ekki sem bunu. Ef það rennur of hratt skal minnka hitann. Terpentínuolían flýtur sem tær, örlítið gulleit lag ofan á þéttuðu vatninu. Haldið áfram eimingu þar til engir olíudropar birtast lengur í eimingarefninu — venjulega 1-2 klukkustundir fyrir 1 kg af kvoðu. Uppskeran er u.þ.b. 15-25% terpentínuolía miðað við þyngd hrákvoðunnar.

Leyfðu eimingarvökvanum sem safnaðist að setjast í glerkrukku. Terpentínuolían (eðlismassi ~0,86 g/ml) flýtur greinilega ofan á vatninu. Helltu varlega af eða sogðu terpentínulagið varlega af yfir í hreina, þurra glerflösku. Terpentínan ætti að vera tærð eða ljósgul á litinn, með skarpa, hreina, einkennandi 'barrlyktandi' lykt. Ef hún er skýjuð, láttu hana standa yfir nótt — vatnsdropar sem eftir eru munu setjast til botns. Geymdu í vel lokuðum dökkum glerflöskum fjarri hita og ljósi. Hrein terpentína er framúrskarandi leysir fyrir olíumálningu, lakkkvoður (damar, mastik) og býflugnavax. Hún gufar alveg upp án leifa.

Eftir að eimingu er lokið skaltu láta eimingartækið kólna áður en það er opnað. Leifin í eimingartækinu er kvoða (colophony) — hörð, brothætt, gegnsæ bornsteinslituð kvoða. Meðan hún er enn heit og fljótandi skaltu hella henni varlega í gegnum grófa sigti (til að fjarlægja börk, óhreinindi og skordýraleifar) í mót eða á yfirborð sem festist ekki. Þegar hún kólnar storknar kvoðan í harða, glerkennda fasta efnið sem brotnar þegar slegið er á hana. Kvoða er verðmæt í sjálfu sér: hún er efnið sem nuddað er á fiðlubogana, notuð sem lóðflæði, bætt í lökk til að herða þau og notuð til að stífa pappír. Úr 1 kg af hráu furukvoðu ættir þú að fá u.þ.b. 150-250 g af terpentínuolíu og 700-800 g af kvoðu.