Náttúrulegur leir grafinn úr árbökkum, vegskeringum eða opnum setlögum. Samsetningin er breytileg eftir stað: járnríkur leir brennur rauður, kaólínríkur hvítur. Hann þarf að vinna (leggja í bleyti, sigta og skola) áður en hann er notaður í leirkerasmíði, litarefnagerð eða byggingar.