ครกกระเดื่อง (krok kradueang) — boriti ndefu juu ya nguzo mbili: kanyaga ncha yake, mchi unaanguka kutwanga mpunga kwenye kinu cha mbao

"Kukitumia, kinu cha mbao huwekwa sambamba na mchi. Mpunga, au mahindi yaliyo kwenye gunzi, yakishawekwa ndani ya kinu, hukanyaga ncha ya boriti upande ulioshikiliwa na nguzo mbili; mchi huinuka kama kucheza ubao wa kubembea, na mguu ukilegeza huanguka ndani ya kinu. Kutwanga kunahitaji watu wawili: mmoja anakanyaga, mwingine anakoroga au kugeuza mpunga ndani ya kinu ili utwangwe sawasawa." (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Kituo cha Anthropolojia cha Sirindhorn, hifadhidata ya vifaa vya jadi vya kila siku)

Kata gogo kubwa lenye urefu wa takriban 50-60 cm na uchonge sehemu yake ya juu iwe bakuli refu linalobeba takriban thang moja ya mpunga.

Simamisha nguzo mbili kwa mstari mmoja na uzizike imara ardhini. Toboa tundu au mfereji katikati ya kila nguzo kwa patasi na upitishe ekseli ya mbao kwenye zote mbili, sambamba na ardhi.

Tengeneza boriti yenye urefu wa mita 3-4, toboa tundu karibu na ncha moja na uweke mchi wa kutwangia ndani yake. Funga boriti kwenye ekseli kwenye nguzo na uweke kinu chini ya mchi.

Picha halisi za ครกกระเดื่อง (krok kradueang) (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Kituo cha Anthropolojia cha Sirindhorn, mwandishi พิชชา ทองขลิบ (Phitcha Thongkhlip), CC BY 4.0)

Weka mpunga ndani ya bakuli. Kanyaga ncha ya boriti upande wa nguzo: mchi unainuka kama bembea ya mizani. Achia, na mchi unaanguka ndani ya bakuli. Inahitaji watu wawili: mmoja anakanyaga, mwingine anakoroga na kugeuza mpunga ndani ya bakuli. Linda mikono yako mchi unapoanguka, kisha pepeta mchele kwenye ungo.

Leo krok kradueang hutumika mara chache; huenda bado ikapatikana katika jamii za makabila kama Lisu, Hmong na Akha. Mpunga uliotwangwa hupepetwa kwenye ungo ili vumbi lipeperuke, kisha mpunga, makapi na changarawe huokotwa kabla mchele haujapikwa. Chanzo: Kituo cha Anthropolojia cha Sirindhorn, hifadhidata ya vifaa vya jadi vya matumizi ya kila siku, "ครกกระเดื่อง" (leseni ya CC BY 4.0). **Mipaka** Chanzo hakitoi umbali kati ya nguzo wala mahali pa mchi kwenye boriti; virekebishe ili kifanye kazi.