Sum (kikapu cha kubana cha Kithai) — kikapu cha mwanzi uliofumwa, kipana mdomoni na chembamba juu, kinachobanwa juu ya samaki katika maji ya kina kifupi

"Hutengenezwa kwa takriban vibanzi 60 vya mwanzi vilivyopasuliwa kutoka ganda la nje, vilivyofumwa kuwa duara na kutumika kama nguzo zinazotandaa kama miale pande zote; kisha kila kimoja hupindwa chini kwa mpindo sawa, na mwanzi hufumwa juu ya kimoja na chini ya kimoja, ukiacha nafasi ya kutosha katikati." (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Kituo cha Anthropolojia cha Sirindhorn, mwandishi ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai), CC BY 4.0)

Pasua mwanzi na uchukue takriban vibanzi 60 kutoka ganda la nje kwa ajili ya nguzo, na vibanzi zaidi vya kufuma kuzunguka.

Fuma nguzo kuwa duara ili zitandae kama miale pande zote, ukiacha katikati wazi kama tundu la juu, kisha pinda kila nguzo chini kwa mpindo sawa.

Fuma vibanzi kuzunguka juu ya kimoja na chini ya kimoja, ukiacha nafasi ya kutosha, chembamba juu na kikipanuka polepole hadi kuwa kipana mdomoni.

Picha halisi za สุ่ม (sum) kutoka พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านหนองบัวโคก (Nong Bua Khok Folk Museum) (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Kituo cha Anthropolojia cha Sirindhorn, mwandishi ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai), CC BY 4.0)

Chagua bwawa, kinamasi, mtaro au mfereji wenye maji kidogo ambamo samaki huishi. Bana sum ndani ya maji, kisha ingiza mkono kupitia tundu la juu na upapase kutafuta samaki; samaki mkubwa atagonga ubavu wa kikapu na kuhisiwa. Mkamate na umweke katika kikapu cha samaki.

Akina mama wa nyumbani walitumia sum jikoni kulipopungukiwa chakula, hasa wakati wa kiangazi. Samaki hawaonekani, kwa hiyo kuchagua mahali kunahitaji uzoefu, na hapo ndipo yalipotokea maneno "sum ha" (kutafuta kwa kubahatisha) na "sum si sum ha" (ovyoovyo). Aina nyingine, sum ya fito, hutengenezwa kwa fito 50-60 za mwanzi zilizochongoka zilizofungwa kwenye pete ya mbao na fremu ya waya. Sum ya kuku hutumika kumweka kuku pamoja na vifaranga wake, au jogoo wa kupigana. Kuwa mwangalifu na samaki wenye miiba unapoingiza mkono. Chanzo: Kituo cha Anthropolojia cha Sirindhorn, hifadhidata ya vifaa vya jadi vya matumizi ya kila siku, "สุ่ม", mwandishi ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai), พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านหนองบัวโคก บุรีรัมย์ (Nong Bua Khok Folk Museum, Buriram) (leseni ya CC BY 4.0). **Mipaka** Chanzo kinatoa vipimo vyake (mdomo sm 50, tundu la juu sm 15, kimo sm 50) kwa sum ya fito; blueprint hii inavitumia kwa sum iliyofumwa.