එල්ඩර් ගෙඩිවලින් සායම් කිරීම — පඳුරු වැටෙන් ලැබෙන පහව යන දම් පාට

නැවුම් ගෙඩි කෙඳිවල බරින් (WOF) 200-300%ක්, වියළි ගෙඩි 100%ක් භාවිත කරන්න. ලොම් ග්‍රෑම් 100ක් සඳහා, ඉදුණු නැවුම් ගෙඩි ග්‍රෑම් 200-300ක් හෝ වියළි එල්ඩර් ගෙඩි ග්‍රෑම් 100ක් ගන්න. ගෙඩි සම්පූර්ණයෙන්ම ඉදුණු ඒවා විය යුතුය — රතු හෝ කොළ නොව, කළුවට හුරු ගැඹුරු දම් පාට. නොඉදුණු ගෙඩිවල ඇන්තොසයනින් අඩු වන අතර ඒවා දුර්වල, අඳුරු වර්ණයක් දෙයි. පොකුරු අතරින් ගෑරුප්පුවක් යවා ගෙඩි නැට්ටෙන් වෙන් කරන්න, හැකි තරම් නටු ඉවත් කරන්න: මල් හා ඉදුණු ගෙඩි හැර, කඳන්, කොළ හා බීජ ඇතුළු එල්ඩර් ශාකයේ සියලු කොටස්වල සයනොජනික් ග්ලයිකොසයිඩයක් ඇති අතර ඒවා අමුවෙන් විෂ සහිතය. සායම් ද්‍රාවණයෙන් කිසිවක් නොකන්න, සායම් කිරීමට පමණක් වෙන් කළ භාජනයක් හා මෙවලම් භාවිත කරන්න. යුෂ අත්වලද තදින් පැල්ලම් කරන බැවින් අත්වැසුම් පළඳින්න.

ජලය ලීටර් 4ක් පමණ සමඟ ගෙඩි සායම් භාජනයට දමන්න. සෙමින් උතුරන මට්ටමට පහළින්, 80 °C පමණ දක්වා රත් කර මිනිත්තු 45ක් එසේ තබන්න, වැඩි යුෂ පිට වීමට ඉඳහිට කලවම් හැන්දෙන් ගෙඩි තලන්න. ද්‍රවය තද, පාරාන්ධ දම් පාටක් බවට හැරේ — ස්වාභාවික සායම් කිරීමේ වඩාත්ම නාටකාකාර ද්‍රාවණවලින් එකකි. තදින් නොතම්බන්න — අධික තාපය ඇන්තොසයනින් බිඳ දමා වර්ණය මඩ පැහැති දුඹුරු දෙසට හරවයි.

සියුම් දැල් පෙරනයකින් සායම් ද්‍රාවණය පිරිසිදු භාජනයකට පෙරන්න, සියලු දම් පාට ද්‍රවය ලබා ගැනීමට මදය තද කරන්න. පෙරූ ද්‍රාවණය ගැඹුරු, දීප්තිමත් දම් පාට විය යුතුය — සාන්ද්‍රණය නිසා කළු පාටට ආසන්නය. භාවිත කළ මදය ඉවත දමන්න හෝ කොම්පෝස්ට් කරන්න. මෙම ද්‍රාවණයේ වර්ණය රැවටිලිකාර ලෙස ලස්සනය — එයට ස්ථිර දම් පාටක් දිය හැකි සේ පෙනේ, එල්ඩර් උගන්වන පාඩම හරියටම එයයි.

පෙරූ සායම් ද්‍රාවණය කාමර උෂ්ණත්වයට සිසිල් වීමට ඉඩ දෙන්න. පටිකාරම් මෝඩන්ට් කළ ලොම් කලින් තෙත් කර, අතිරික්ත ජලය මිරිකා, ද්‍රාවණයට ගිල්වන්න. සෙමින් 80 °C දක්වා නංවා මිනිත්තු 45ක් තබන්න, සෑම මිනිත්තු 10කට වරක්ම පෙරළන්න. ලොම් දම් පාට ඉක්මනින් උරා ගනී. කරාබුව තෙත්ව සිටින විට විස්මිත ලෙස පෙනෙන, පොහොසත් ගැඹුරු දම්-වයලට් පාටින් එළියට එයි.

ලොම් රාත්‍රිය පුරා ද්‍රාවණයේම සිසිල් වීමට ඉඩ දී, පසුව ඉවතට ගෙන ඇල් මැරුණු ජලයෙන් සෝදන්න. සේදූ ජලය දම් පාටින් ගලා යයි — මැඩර් හෝ කොචිනියල් වැනි හොඳින් ස්ථිර කළ මෝඩන්ට් සායම්වලට වඩා වැඩි වර්ණයක් සේදී යයි, එය එල්ඩර්හි පහව යන ස්වභාවයේ පළමු ලකුණයි. වියළුණු ලොම් මෘදු ලැවෙන්ඩර්-දම් පාටක් වන අතර, මෙතරම් අඳුරු ද්‍රාවණයකින් බලාපොරොත්තු වනවාට වඩා ලා පාටය. වියළීමට සෙවණේ එල්ලන්න.

වියළුණු කරාබුව දෙකට කපන්න. එක් භාගයක් අඳුරු ලාච්චුවක තබන්න. අනෙක් භාගය ඔබේ වඩාත්ම හිරු එළිය වැටෙන ජනේලයට අමුණන්න. සති දෙකකට පසුව හා නැවත මාසයකට පසුව නියැදි දෙක පැත්තෙන් පැත්තට තබා සසඳන්න. ජනේලයේ නියැදිය දම් පාටේ සිට අළු හෝ දුඹුරු පැහැති වර්ණ දෙසට පහව යන අතර, එල්ලා තබන කාලය වැඩි වන තරමට වෙනස වැඩි වේ. මෙයයි මූලික පාඩම: එල්ඩර් ඇන්තොසයනින් pH වලට සංවේදී, ආලෝකයට සංවේදී හා දුර්වල ලෙස බැඳී ඇත. කිසිම මෝඩන්ට් එකක් ඒවා ආලෝකයට ඔරොත්තු දෙන ඒවා බවට පත් නොකරයි — වර්ණක අණුවම අස්ථායීය. මෙම මූලධර්මය තේරුම් ගැනීම, දීප්තිමත් නමුත් තාවකාලික වර්ණ දෙන වෙනත් පහව යන සායම් (නැවුම් බ්ලැක්බෙරි, රතු ගෝවා, බීට්රූට්) සඳහා මිල අධික කෙඳි නාස්ති කිරීමෙන් සායම්කරුවා බේරා ගනී.