กะลาเคาะจังหวะ (ลูกแซก) — มะพร้าวแก่ลูกย่อมขัดเงา เจาะรูจาว แทะเนื้อออก ใส่หินเล็ก 20-30 ก้อน ด้ามไม้ยึดด้วยยางครั่ง เขย่าตามจังหวะเพลง

"ผู้เล่นจะเขย่าเป็นจังหวะพร้อมกับเสียงเพลงและเสียงดนตรีอื่นๆ ที่ตีบรรเลง" (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ไม่ระบุผู้เขียน, CC BY 4.0)

เลือกมะพร้าวแก่จัดลูกขนาดย่อม ปอกเปลือกให้หมด ใช้บุ้งหรือกระดาษทรายขัดกะลาให้เรียบเป็นเงา ใช้สิ่วหรือมีดปลายแหลมแทงทะลุตรงรูจาว กว้างเท่าด้ามไม้ แทะเนื้อมะพร้าวออกให้หมด ตากแดดให้แห้ง

ใส่ก้อนหินเล็กประมาณ 20-30 ก้อนในกะลา เหลาด้ามไม้ให้กลม ยาวพอสมควร ด้วยมีดหรือกบไส ให้จับสะดวก

ทุบครั่งให้ละเอียด ใส่กระป๋อง เติมน้ำให้ท่วม นำไปเผาไฟ จะได้ยางครั่งเหนียว เทเชื่อมระหว่างกะลากับด้าม หรือดันด้ามไปจนชิดก้นกะลา แล้วตอกตะปูยึดด้านนอก

ภาพวาดกะลาเคาะจังหวะ (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ไม่ระบุผู้เขียน, CC BY 4.0)

เขย่าเป็นจังหวะพร้อมเสียงเพลงและเครื่องดนตรีอื่นที่บรรเลง

ปัจจุบันกะลาเคาะจังหวะพัฒนาเป็นเครื่องดนตรีที่เรียกว่าแซก ระวังไฟขณะเคี่ยวครั่ง และระวังสิ่วกับมีด แหล่งข้อมูล: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ฐานข้อมูลเครื่องมือเครื่องใช้พื้นบ้าน "กะลาเคาะจังหวะ" ไม่ระบุผู้เขียน (สัญญาอนุญาต CC BY 4.0) **ข้อจำกัด** แหล่งข้อมูลไม่ให้ความยาวด้ามหรือขนาดหิน ภาพประกอบเป็นภาพวาด ไม่มีรายการสินค้าสำหรับครั่งดิบ