Hae (အီဆန် ကွန်) — chun အပ်ဖြင့် ထိုးထားသော ဝိုင်းသည့် ကွန်၊ အရှည် 6-12 sok၊ သံကွင်းကြိုးဆွဲ အလေးနှင့် ဆွဲပိတ်ကွင်း ပါ၍ ငါးပေါ် ပစ်သည်

"hae ကို chun ဖြင့် ကြိုးမှ ထိုးသည်၊ chun သည် ထိပ်ချွန်ပြီး အလယ်တွင် ကြိုးပတ်ရန် လျှာပါသော ပြားသည့် ဝါးအပ်ဖြစ်သည်။" (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร၊ စီရင်ဒွန် မနုဿဗေဒ စင်တာ၊ စာရေးသူ ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai)၊ CC BY 4.0)

ဝါးကို ပြားပြားဖြစ်အောင် ချွန်ပြီး ထိပ်ချွန်၍ အလယ်တွင် လျှာပါအောင် chun လုပ်ကာ ကြိုးကို ပတ်ပါ။ ထိပ် (chom hae) ကို ကွန်အလယ် အပေါ်ဆုံးတွင် ကွင်းအဖြစ် ထိုးပါ၊ ၎င်းဖြင့် ကွန်ကို ပိတ်သည်။

ကွန်ကိုယ်ကို ကျယ်လာသော စက်ဝိုင်းဖြင့် အပြင်ဘက်သို့ ထိုးပါ၊ အကွက် လက်မဝက်မှ 2 လက်မနှင့် အရှည် 6-12 sok ဖြင့် ရေနှင့် ငါးအလိုက် ရွေးသည်။

သံချောင်းသေးကို အပိုင်းတိုများ ဖြတ်ပြီး ကွင်းများ လုပ်ကာ လည်ဆွဲကဲ့သို့ ရှည်လျားသော ကြိုးဆွဲအဖြစ် ဆက်ပြီး ကွန်၏ ပါးစပ်ပတ်လည်တွင် ချည်ပါ။ အလေးတစ်လျှောက် ခန့်မှန်း တစ်ထွာတိုင်း ကွန်ကိုယ်သို့ ကြိုးတစ်ချောင်း ချည်တင်ပြီး ပါးစပ်ပတ်လည်တွင် စစ်အိတ်ကဲ့သို့ အိတ်ကပ် ဖြစ်စေပါ။ အလေးက ကွန်ကို နစ်စေသည်။

တကယ့် hae ထိုးခြင်းနှင့် ပစ်ခြင်း ဓာတ်ပုံများ (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร၊ စီရင်ဒွန် မနုဿဗေဒ စင်တာ၊ စာရေးသူ ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai)၊ CC BY 4.0)။

လက်တစ်ဖက်ဖြင့် ထိပ်ကို မပြီး ကွန်ကို တစ် sok ခန့် အရှည်ဖြင့် 3-4 ထပ် ခေါက်ပါ၊ အနားကို တံတောင်ပေါ် တင်ပါ။ အခြားလက်ဖြင့် အလေးနှင့် အနားကို တစ်ဖက်စီ တစ်ဝက်စီ ခွဲပါ၊ ပထမလက်က ကွန်ကို ခါးတွင် ကိုင်ထားသည်။ ငါး အသက်ရှူရန် တက်လာသောအခါ ကိုယ်ကို လှည့်ပြီး ၎င်းပေါ် ပစ်ပါ- အလေးသည် ရေပေါ်တွင် ကျယ်ပြန့်သော စက်ဝိုင်းဖြစ်အောင် ဖြန့်ကားပြီး ကွန်ကိုယ်ကို အောက်ခြေအထိ ဆွဲချသည်။ hae ကြီး၏ ထိပ်တွင် ကြိုးရှိသည်- ခဏစောင့်ပြီး ဖြည်းဖြည်း ဆွဲပါ၊ ပါးစပ်သည် ငါးပတ်လည်တွင် ပိတ်သွားသည်။

အီဆန် လူငယ်သည် လက်မထပ်မီ hae ထိုးနိုင်ပြီး ပစ်တတ်ရမည်။ ပစ်သူများသည် တစ်ဦးတည်း သို့မဟုတ် အုပ်စုလိုက် လုပ်ကြပြီး ကန်ငယ်ကို ဝိုင်းကာ အလှည့်ကျ ပစ်ကြ၍ မည်သည့်ငါးမျှ မလွတ်စေ၊ တစ်ခါတစ်ရံ ပတ်လည်တွင် ဆွဲပိုက် အရင်ချသည်၊ ၎င်းကို wan lom 'ဝိုင်းပစ်ခြင်း' ဟုခေါ်သည်။ 6-8 sok ကွန်သည် hae khayan 'ကြိုးစားသော ကွန်' ဖြစ်ပြီး 'ဟင်းချိုမဖြစ်လျှင် အနှစ်အတွက်' ဟူသော စကားရှိသည်။ ရေနက်တွင် သို့မဟုတ် လှေပေါ်မှ ပစ်ရန် ခွန်အားနှင့် ကျွမ်းကျင်မှု လိုသည်။ မူရင်း- စီရင်ဒွန် မနုဿဗေဒ စင်တာ၊ ရိုးရာ နေ့စဉ်သုံးပစ္စည်း ဒေတာဘေ့စ်၊ "แห"၊ စာရေးသူ ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai)၊ พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านหนองบัวโคก บุรีรัมย์ (Nong Bua Khok Folk Museum, Buriram) (လိုင်စင် CC BY 4.0)။ **ကန့်သတ်ချက်များ** မူရင်းတွင် စက်ဝိုင်းအတွင်း အကွက်တိုးနည်း သို့မဟုတ် ကြိုးအမျိုးအစား မပါဘဲ သံချောင်းအတွက် စာရင်းသွင်းထားသော ပစ္စည်း မရှိသဖြင့် စာသားတွင် အမည်ဖော်ပြထားသည်။