ครกกระเดื่อง (krok kradueang) — хоёр шон дээрх урт дам мод: үзүүрийг нь гишгэхэд нүдүүр унаж модон уурганд будаа нүднэ

"Хэрэглэхдээ модон уурыг нүдүүртэй шулуун тавина. Хонхор руу будаа, эсвэл гоолтой эрдэнэ шиш хийсний дараа хоёр баганад бэхэлсэн талын дам модны үзүүрийг хөлөөр дарна; нүдүүр дүүжин банзаар тоглох мэт өргөгдөж, хөл суларвал хонхор руу унана. Нүдэхэд хоёр хүн хэрэгтэй: нэг нь гишгэж, нөгөө нь жигд нүдэгдэхийн тулд хонхор дахь будааг хутгаж эсвэл эргүүлнэ." (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Сириндхорны антропологийн төв, өдөр тутмын уламжлалт эд зүйлсийн мэдээллийн сан)

Өндөр нь ойролцоогоор 50-60 cm том гуалин огтолж, дээд хэсгийг нь ухаж ойролцоогоор нэг thang хальстай будаа багтах гүн аяга болгоно.

Хоёр шонг нэг шугамд босгож газарт бат суулгана. Цүүгээр шон бүрийн голд нүх эсвэл ховил гаргаж, модон тэнхлэгийг газартай зэрэгцээ хоёуланд нь шургуулна.

Урт нь 3-4 метр дам мод хийж, нэг үзүүрийнх нь ойролцоо нүх гаргаад нүдэх нүдүүрийг суулгана. Дам модыг шонгийн тэнхлэгт бэхэлж, нүдүүрийн доор уурга тавина.

ครกกระเดื่อง (krok kradueang)-ийн бодит зургууд (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Сириндхорны антропологийн төв, зохиогч พิชชา ทองขลิบ (Phitcha Thongkhlip), CC BY 4.0)

Аяганд будаа хийнэ. Шонгийн талын дам модны үзүүрийг гишгэхэд нүдүүр дүүжин шиг дээш өргөгдөнө. Хөлөө сулруулахад нүдүүр аяганд унана. Хоёр хүн хэрэгтэй: нэг нь гишгэж, нөгөө нь аяган дахь будааг хутгаж эргүүлнэ. Нүдүүр унах үед гараа болгоомжил, дараа нь будааг дэвүүрээр дэвэнэ.

Өнөөдөр krok kradueang-ийг ховор хэрэглэдэг; лису, хмонг, аха зэрэг угсаатны бүлгүүдэд одоо ч байж магадгүй. Нүдсэн будааг дэвүүрээр дэвж тоосыг нь хийсгээд, будаа чанахаас өмнө хальстай будаа, хальс, хайргыг түүж авна. Эх сурвалж: Сириндхорны антропологийн төв, өдөр тутмын уламжлалт эд зүйлсийн мэдээллийн сан, "ครกกระเดื่อง" (CC BY 4.0 лиценз). **Хязгаарлалт** Эх сурвалжид шонгийн хоорондын зай ч, дам мод дээрх нүдүүрийн байрлал ч өгөөгүй; ажиллахаар нь тохируулна.