
Gbigbe Elu ati Agbásoke Elu — Ifipamọ Elu ni Bangladesh
Itọsọna onipin kan fun gbigbe, agbásoke, ati iparé Elu (Bambusa, Melocanna, Dendrocalamus) ni Bangladesh. Bii 5% ti Ànìkálà Ilẹ̀ Bangladesh tí a kó nípa erékùsù elu, àkọ́kọ́ ní Ìlú Ìta Ọ̀run Chittagong. Itọsọna yii pẹ̀lú ìmọ̀ ṣíṣe àwọn irú elu pàtàkì (Elu nìlá, Elu Muli, Mitinga), yíyan Elu tí ó gun (ẹni tí ó jẹ ọdún 3-4), gbigbe ni akoko gbigbe (November-February), ọna gbigbe tí ó tọ́, agbásoke nípa omi (ọsẹ 4-8), gbẹ̀ní ní òjìji, ati ọna iparé pẹ̀lú.
Ìlànà
Ṣe awọn ẹya bamboo
Ṣe awọn ẹya bamboo
Nǹkan bii ẹya bamboo 33 ni a ri ni Bangladesh. Ẹya mẹta akọkọ jẹ pataki fun iṣẹ agbimọ ati ọna-ọwọ. Bamboo nla (Bambusa balcooa) — itẹ, alágbára, odi ti o pọn, titirs 8-15 cm, giga 15-25 mẹtà, a lo u julọ ni iṣẹ agbimọ. Bamboo Muli (Melocanna baccifera) — tinrin, lọwu, titirs 3-7 cm, giga 10-20 mẹtà, dára fun ṣiṣe àpò ati ìkọ̀kọ̀, pọ̀ pẹ̀ ni Chittagong Hill Tracts. Bamboo Mitinga (Bambusa tulda) — iwọn giga, titirs 5-10 cm, a lo ni ile iṣẹ iwe ati agbimọ ti o kéré.
Yan bamboo ti o pale
Yan bamboo ti o pale
Bamboo ni igba idagbasoke rẹ̀ lẹ́ẹ̀kan-ọ̀kan ọdún tó ju ệta lọ. Fun iṣẹ̀ alẹ́kòótọ́, bamboo ti o jẹ́ ọdún 3-4 lo dara ju lọ — gbigbe rẹ̀ ṣaájú yìí ń jẹ́ kí bamboo di aláìlágbara ati pépé láti ohun ìjiyà. Báwo ni a ṣe máa ṣe irò bamboo ti o pale: àwọ̀ ń yípada láti elu green tó wà sẹ́ green-iyẹlẹ̀, funfun powder (lichen) ń hàn lórí àwọn nodes, o rọ́ gidigidi nigbati wọ́n bá pa á, ati tẹ́ nípa ọwọ́ ẹwu yin ń ka ohun ìró ẹ̀kó pẹ̀lú (bamboo ti kò pale ń ka ohun ìró aláìmọ̀). Bamboo tó ga ju ọdún mẹ́ẹ̀ lọ ń di pépé.
Ṣayẹwo akoko gige ti o tọ
Ṣayẹwo akoko gige ti o tọ
Akoko ti o dara julo lati ge elu ni akoko ojoojumọ — Novemba lọ tọ Febreru. Ninu akoko yii, iye starch ati suga ni elu jẹ kekere pupọ, nitorina o dinku eewu ti awọn ẹkọ lo gbe (pataki àwọn ọkọ ẹkọ powder post). Elu ti a ge ninu akoko ojouru (Oṣu Kẹta lọ tọ Oṣu Kẹsan) ni starch pupọ ati awọn ẹkọ ba a lehin yiyara. Gigé lẹhin ọsupupo tuntun lẹhin ọsupupo kikọ jẹ akoko ti o ni sapa kekere ninu elu — eyi jẹ igbagbọ ibile ti diẹ ninu iwadii ti o gba ẹ. Bẹrẹ gigé ni owurọ kẹkẹ nigba ti afẹfẹ sanra.
Ṣe àwọn ohun èlò gígé ní túkọ
Ṣe àwọn ohun èlò gígé ní túkọ
Daa (ọ̀tá oní-ológun Bangladeshi) tí ó rẹ̀ jẹ́ ohun èlò ìkan fún gígé bamboo. Ìmú ohun èlò daa yẹn gbọdọ̀ jẹ́ 30-45 cm gígùn àti daalọ́po nítorí pé bamboo le jẹ́ gígé nínú ìkan tàbí méjì ìlarí. Rẹ ohun èlò daa lórí òkúta ìrẹ̀ẹ́ rìn kí o tó gígé. Ẹ̀rọ ìlú ara ara nìkan pẹ̀lú le lo fún bamboo tó ponju. Fun ìdábọ̀, wọ thick ohun ẹlò ìlú àti shoes ìlú — ẹgbẹ àwọn gígé bamboo jẹ́ nítòótọ́ rẹ̀ jẹ́.
Tools needed:
Da (Heavy Bengali Machete, 30-45cm blade)
Sharpening Stone
Sturdy Closed-Toe BootsTẹ̀lé àwọn òfin gígùn ti ó ní ìfẹ́ sí ayé
Tẹ̀lé àwọn òfin gígùn ti ó ní ìfẹ́ sí ayé
Má pẹ̀ láti ge ìsìye ju 30% ti àwọn culms láti inú ẹ̀kó bamboo — eyi ń ṣe ìtusílẹ̀ àìsàn ẹ̀kó àti agbára atúnda rẹ̀. Láti inú ẹ̀kó bamboo tí ó ní ìlera, a lè gbé 3-8 àwọn culms tí ó ní ìgboyawo jáde nínú ọdún. Kọ́kọ́ múú i jade àwọn culms ti ó rẹ, tí ó kú, àti àwọn tí ó jẹ ìpalara. Nígbà náà yàn àwọn culms tí ó òpọ̀ jẹ ẹ̀gbin. Fi àwọn culms tuntun (ọdún 1-2, ẹ̀ko elu) àti àwọn ọjà tuntun sílẹ̀.
Gé ní ìgí tí ó tọ̀CorrectHeight
Gé ní ìgí tí ó tọ̀CorrectHeight
Gé bambù náà níta orí node akọ̀kọ̀ tàbí keji láti ilẹ̀. Gbigbé níbẹ̀ adó níbẹ̀ le ṣe ìdílẹ̀ mọ́ rhizome (ètò gbòǹgò níbẹ̀ ilẹ̀), eyí tí ó pa ìlosíwájú nìyẹn. Nígbà gbígbé, ge níjíjìn ní igun 45-degree — èyí ń dáwọ́ omi ọjọ̀ láti pé ní ẹnu gbígbé àti ìkútùkúrú. Ṣe gbígbé dídán pẹ̀lú machete nípa ilana kan tàbí meji — ìyọ múṣiṣẹ púpọ̀ máa jẹ kí bambù yà àti kó dẹ̀. Ṣàkíyèsí ìtumọ̀ tí bambù máa wọ̀ nígbà gbígbé — bambù lè jẹ́ 15-25 mẹ́tà gígùn.
Tools needed:
Da (Heavy Bengali Machete, 30-45cm blade)Gé àti ge ẹka
Gé àti ge ẹka
Gé àti ge ewé láti inú bambú tí a gé. Àwọn ẹka máa ń jáde láti inú àwọn ìyẹn ti bambú — gé àwọn wọ̀nyí súnú ìyẹn náà pẹ̀lú machete. Gé bambú náà sí àwọn ìgò tí a lè lò gẹ́gẹ́ bíí pè — àbá 3-4 mita gígùn àwọn ètù ní ìmọ̀ràn fún iṣẹ́ ìkọ́le. Ṣe àwọn gé jù hàngàngan oríṣun ẹ̀kọ̀ọ̀kan, nítorí pé gé pàdá inú àárín ìyẹn ná ní ìdánilójú láti fa. Sílẹ̀ àwọn ẹka àti ewé tí a gé sí ìsalẹ̀ bambú ìpilẹ̀ — àwọn wọ̀nyí máa ń gbàlú àti di èròjà ìyín tí a máa ń ṣe àti fúnni lọ́wọ́ ìpilẹ̀ náà nínú ọrọ̀.
Tools needed:
Da (Heavy Bengali Machete, 30-45cm blade)
Hand Saw (for thick culms)Fifi Bamboo ati Gbigbe Aja
Fifi Bamboo ati Gbigbe Aja
Jẹ ki bamboo ti a gé dúró lójú ilẹ̀ — fifi i sílẹ̀ ni àfikun ní ilẹ̀ yóò bẹ̀rẹ̀ àwọn oníjà agbo ati àwọn eékú. Fi i sórí àdìko mejì ti wúrà tàbí bamboo pẹ̀lú onírúurú afẹ́fẹ́ láìsí. Ní Bangladesh, a ti máa gbé bamboo ní òna ìjọba nípa fifi í sọ́kọ̀ láàrín ara wọn àti lílọ́ lórí odo — èyí ni ó n fi ìbẹ̀rẹ̀ ilé ìfọ́nírán nínú omi déjì. Fun gbigbe ìlú, lo àgbẹ̀nikẹ́ tàbí óbì nkan. Ọ̀nà ìfọ́nírán yẹ́ kọ jẹ́ bẹ̀rẹ̀ níwájú ìsìjú méjìlá lẹ́yìn ti a gé bamboo.
Materials for this step:
Bamboo Support Poles (for stacking)4 ẹyọSeasons nipa nínú omi
Seasons nipa nínú omi
Ìmọ̀ omi jẹ́ ọ̀nà tó dídí jù lọ àti tó ṣiṣẹ́ gan-an nínú itusílẹ̀ elu. Gba elu tí a gé dandan sínú omi agbo, omi odo tàbí omi alafọ̀. Bí elu náà ba súnú, tẹ̀ ẹ sílẹ̀ pẹ̀lú àwọn apá tí a gbẹ̀ tàbí igi. Dáàbò ó nígbà tí a máa gbá omi fún ọjọ́ 4-8 — nígbà náà omi máa yọ́ àti gba àrá àti síga inu elu náà lọ. Nígbà tí a bá yọ àrá náà lọ, àwọn ẹ̀kọ̀ kò ní lò elu náà ní ọ̀nà. Ọ̀nà mìíràn: pípè nínú òrò borax-boric acid (giraamu 50 borax àti giraamu 50 boric acid nínú lítà omi kan) máa túsílẹ̀ rẹ̀ nínú ọjọ́ 2-3 àti fúnni ní àbò insecticide tí kò lè gbé.
Materials for this step:
Heavy Stones (for weighing down bamboo)6 ẹyọTools needed:
Pond Access for SoakingṢe àwọn akókò náà pẹ́
Ṣe àwọn akókò náà pẹ́
Lẹ́yìn ọjọ́ 4-8, gba bamboo náà lọ́wọ́ omi ati ṣe àyẹ̀wò. Àwọn aami ti bamboo ti a ṣe àkókò: àwọ yípadà láti iyellow-green ọlọ́ọ̀ọ́ si brown ọlọ́ọ̀ọ́, ko si sap ológun ti á ríwo lórí inu awọn odi, ko si inu didun ti á ríwo ni àwọn ẹ̀gbẹ àǹ tí a gé mọ́. Ti o ba sì ní sap ológun tabi inu didun, pa á sí omi fun ọjọ́ 1-2 lọ́kọ̀ọ̀kan. Bamboo ti o jẹ́ àkókò lainilẹ̀ yìí yóò jẹ ní ẹ̀kọ̀ọ̀kan láàrin oṣu díẹ̀.
Jẹ kó gbẹ̀ nínú òjìji
Jẹ kó gbẹ̀ nínú òjìji
Gbe bamboo tí a ti tùn un nínú omi láti omi kí a jẹ kó gbẹ̀ nínú òjìji — jíjẹ nínú imọ̀lẹ̀ oòrùn ní ìlẹ̀ náà má a fa bamboo láti yí apá kíákía. Ṣe àgbékalẹ̀ bamboo níìpá olókìkì ní ìgí kan tó ga ju ilẹ̀ lọ kí afẹ́fẹ́ lè ṣàn ní gbogbo ẹ̀kọ́. Jẹ kó gbẹ̀ nínú òjìji fún ọ̀sẹ̀ 4-6. Yí bamboo padà pẹ̀lú pẹ̀lú nígbà tí ó ń gbẹ̀ kí a jẹ kó gbẹ̀ lọ́ òòkan pẹ̀lú òkan. Ṛíṣẹ̀ pé ratà dé ìsalẹ̀ 15%. Bamboo tí a kò tún ní ìgbà gbẹ̀ gbigbe àti pípa nílọ́rọ̀; bamboo tí a gbẹ̀ dáadáa ní ìgbona, ìdùrójọ́, àti ìfigagba iná àjànà.
Tools needed:
Raised Drying RackṢayẹwo àìlẹ
Ṣayẹwo àìlẹ
Bawo ni a ṣe le ṣayẹwo pe bamboo ti gbẹ dara: Ibi — bamboo ti o ti gbẹ jẹ́ ọ̀pọ̀lọ́ pẹ́ ju bamboo titun lọ. Ìdandun — nigba ti a ba fi ika kan kan bamboo ti o ti gbẹ, o sì máa máa rọ òpó ìdandun. Awọ — bamboo ti o ti gbẹ ni patapata ni awọ̀ òdó iyẹ. Ẹgbẹ́ ti a ti gé — inu idi rẹ̀ jẹ́ ẹni lẹ àti gidigidi, láìní omi tàbi ọ̀gbá. Ti olómìí ṣẹ̀ wà, 12-15% omi jẹ́ ohun iyẹ̀ fún iṣẹ́ ṣíṣe imọ́le.
Tools needed:
Moisture Meter (if available)Ṣe àwọn nǹkan silẹ̀ nípa aláìpẹ́
Ṣe àwọn nǹkan silẹ̀ nípa aláìpẹ́
Pípin elu bamboo sílẹ̀ sí ìgba mẹ́ta. Ìgba àkọ́kọ́ — dídìde, àìní ihò, ìtọ́ jọ jọ, àìní ibi kòkòrò — yìí dára fún ìgbimọ̀ àti ṣiṣẹ́ ohun ètò, ó dá owó tó ga jù. Ìgba kejì — tí ó ní ìwọ́ díẹ̀ tàbí ní ihò kékeré — yìí dára fún ìtìkun, ètò ìtìkun, ọ̀pá àti nǹkan mìíràn. Ìgba kẹta — tí ó ní ìwọ́, ihò tàbí àjé kòkòrò — à lè lo ó fún iná tàbí ṣiṣẹ́ mat. Jẹ́ bamboo nǹkan kọ̀ọ̀kan sílẹ̀ ní iyàrá.
Ifigagako
Ifigagako
Bamboo ti o ti se agbara daadaa ti o ti gbẹ daadaa jẹ́ wà fún ọdún ati ọdún nigbati a ba fi pamọ́ dáradá. A gbọ́dọ̀ tẹ́ bamboo sí òkè lójijì láti ilẹ̀ — lórí itanna tabi igi. Fi pamọ́ ní ilé abẹ̀ láti dábobo rẹ̀ kúrò ní òjò ati ìmọ́lẹ̀ tó dìrẹ́kì. Ṣe àtunṣe ikoko afẹ́fẹ́ tó dópin ni ẹ̀yin bamboo — èwe-ọ́run dagba ní àwọn aye ti a ti fìdí pò. Tẹ bamboo sí isalẹ̀, má ṣe dúró ọ̀tún — bamboo máa máa ká nígbà tí ó dúró ọ̀tún. Ní ìsinsin àkókò, ṣayẹ̀wò fún ìwọ̀ aran — àwọn méjìméjì àpò powder ṣe àfihàn ipalara powder post beetle. Bamboo ti o ti se agbara daadaa jẹ́ pẹ̀lú, ó jẹ́ ẹlọ́mọ̀-àfojúsun ní ìgbà púpọ̀.
Materials for this step:
Brick Supports (to elevate bamboo)8 ẹyọTools needed:
Storage Shelter with RoofÀwọn ohun-èlò
3- Placeholder
- Placeholder
- Placeholder
Àwọn irinṣẹ́ tó nílò
9- Placeholder
- Placeholder
- Placeholder
- Placeholder
- Placeholder
- Placeholder
- Placeholder
- Placeholder
CC0 Àgbègbè Gbogbogbò
Blueprint yìí ti jáde lábẹ́ CC0. O lè ṣe àdàkọ, yí padà, pín, àti lò láìsí ìyọ̀ǹda.
Ṣàtìlẹ́yìn Olùṣẹ́dá nípa rírà àwọn ọjà nipasẹ̀ Blueprint wọn Ẹ̀san Olùṣẹ́dá tí àwọn Olùtajà gbé kalẹ̀, tàbí ṣẹ̀dá àtúnṣe tuntun ti Blueprint yìí kí o sì fi sínú Blueprint rẹ gẹ́gẹ́ bí ìsopọ̀ láti pín owó-wíwọlé.