Àwọn Tábìlì Ìdínkù Ìfúnpá ti Haldane
Ìlànà
Wo bí ìhó ṣe ń jáde kúrò nínú àpòpọ̀
Wo bí ìhó ṣe ń jáde kúrò nínú àpòpọ̀
Gbogbo ọ̀nà ìṣiṣẹ́ náà hàn nínú ìgò omi onígáàsì kan, àfiwé náà sì súnmọ́ òtítọ́ gan-an, pẹ̀lú ààlà kan tí a sọ ní ìparí.
- Mú ìgò ohun mímu onígáàsì tí a ti dí, kí o sì wò ó: omi tó mọ́ kedere, kò sí ìhó, ìfúnpá ló mú gáàsì dúró nínú àpòpọ̀.
- Ṣí i díẹ̀díẹ̀ kí o sì wo bí ìhó ṣe ń yọ jákèjádò omi náà.
- Tún un dí, mì í, kí o sì ṣí i kíákíá: kíyèsí bí gáàsì ṣe ń jáde pẹ̀lú agbára púpọ̀ sí i.
- Nísinsìnyí ṣí ìgò kejì díẹ̀díẹ̀, ní ìpele-ìpele, kí o máa dí ìdérí rẹ̀ láàrin ìtújáde kọ̀ọ̀kan.
Gáàsì ń wà ní yíyọ́ níwọ̀n ìgbà tí ìfúnpá bá ń dì í mú, ó sì ń jáde kúrò nínú àpòpọ̀ nígbà tí ìfúnpá bá lọ sílẹ̀; bí ó ṣe ń jáde yára tó sì dá lórí bí o ṣe ń mú ìfúnpá lọ sílẹ̀ yára tó. Ìtújáde ní ìpele-ìpele ń fa fóòmù tó kéré púpọ̀ ju ti òjijì lọ.
Àkíyèsí ìkẹyìn yẹn NI ìṣe ìdínkù ìfúnpá gan-an. Omùwẹ̀ ni ìgò, nitrogen ni gáàsì inú rẹ̀, gígòkè sì ni ṣíṣí ìdérí.
Àfiwé náà ní ààlà kan tó yẹ ká sọ: nínú ìgò, gáàsì ń sá jáde ní ojú omi, ṣùgbọ́n nínú omùwẹ̀, ìhó ń yọ nínú ẹ̀yà ara àti nínú àwọn ọ̀nà ẹ̀jẹ̀, níbi tí wọ́n ti ń dí ìṣàn ẹ̀jẹ̀ lọ́wọ́, tí wọ́n sì ń tẹ àwọn iṣan ara. Àìsàn ìdínkù ìfúnpá kì í ṣe ìnira láti ọwọ́ gáàsì: ìpalára ti ara ni, tí ìhó ń fà ní àwọn ibi tí kò ní àyè fún wọn.Àwọn ohun èlò fún ìgbésẹ̀ yìí:
Omi olóbùú (ìgò tí a sé)2 ìgòÀwọn irinṣẹ́ tí a nílò:
Ẹ̀rọ Ìbánisọ̀rọ̀ Tí Ó Ní Fídíò Ọ̀lọ́ra
Gílásì Ààbò Tí Ó Mọ́Ṣe àwòṣe àwọn ìyàrá ẹ̀yà ara kí o sì wo bí wọ́n ṣe ń kún
Ṣe àwòṣe àwọn ìyàrá ẹ̀yà ara kí o sì wo bí wọ́n ṣe ń kún
Àwọn irinṣẹ́ tí a nílò:
Kọ̀ǹpútà TábìlìỌ̀nà ìpinnu nígbà gígòkè
Ọ̀nà ìpinnu nígbà gígòkè
Tẹ̀lé àyíká náà. Ní gbogbo ìgbà, ìjìnlẹ̀ kan wà tí o kò gbọdọ̀ gòkè kọjá, tí ìyàrá tó kún jù lọ ní àkókò náà ń pinnu, ìyàrá yẹn sì ń YÍPADÀ nígbà gígòkè bí àwọn yíyára ṣe ń ṣófo tí àwọn lọ́ra sì ń gba ipò iwájú.
Ẹ̀ka ìkẹyìn ni èyí tó ń mú àwọn ènìyàn. Omùwẹ̀ tó ti dé orí omi kò padà sí òdo: àwọn ìyàrá lọ́ra ṣì ń gbé gáàsì fún ọ̀pọ̀ wákàtí, nítorí náà ìwẹ̀ kejì ní ọjọ́ kan náà ń bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ẹrù díẹ̀. Àwọn tábìlì ìwẹ̀ àtúnṣe wà fún ìdí kan ṣoṣo: láti ṣírò gáàsì tó kù yẹn, àti kíka ìwẹ̀ kejì sí bí àkọ́kọ́ jẹ́ ọ̀nà tí a mọ̀ dáadáa láti ní àìsàn ìdínkù ìfúnpá.
Wíwọ ọkọ̀ òfuurufú lẹ́yìn ìwẹ̀ jẹ́ ìṣòro kan náà tí àmì rẹ̀ yí padà: ìyàrá ọkọ̀ òfuurufú tí ìfúnpá rẹ̀ dọ́gba pẹ̀lú gíga tó tó mítà 2400 jẹ́ gígòkè mìíràn, lórí ara tí kò tíì parí títú gáàsì jáde. Ìtọ́sọ́nà Divers Alert Network (2002) ni ó kéré tán wákàtí 12 lórí ilẹ̀ lẹ́yìn ìwẹ̀ kan ṣoṣo tí kò nílò ìdádúró ìdínkù ìfúnpá, ó kéré tán wákàtí 18 lẹ́yìn ìwẹ̀ àtúnṣe tàbí ọ̀pọ̀ ọjọ́ ìwẹ̀, àti púpọ̀ jù bẹ́ẹ̀ lọ lẹ́yìn ìwẹ̀ tí ó nílò ìdádúró ìdínkù ìfúnpá; ó wá tààrà láti inú àwọn ìyàrá lọ́ra nínú àwòṣe tó wà lókè.Flow
Àwọn irinṣẹ́ tí a nílò:
Kọ̀ǹpútà TábìlìKọ́ ìfihàn ìdápadà ìfúnpá
Kọ́ ìfihàn ìdápadà ìfúnpá
Ìtọ́jú àìsàn ìdínkù ìfúnpá ni àìsàn náà fúnra rẹ̀ ní yíyí padà, ó sì yẹ ká rí ìdí rẹ̀.
- Mú àpótí ìfúnpá líle tí a lè ríran kọjá, tí ohun mímu onígáàsì tí a dí wà nínú rẹ̀, tí ó ti bẹ̀rẹ̀ sí í hó.
- Gbé ìfúnpá ìta sókè pẹ̀lú ẹ̀rọ ìfúnpá afẹ́fẹ́, kí o sì wo àwọn ìhó.
- Dì ìfúnpá mú, lẹ́yìn náà tú u sílẹ̀ díẹ̀díẹ̀ ní ìpele-ìpele.
Gbígbé ìfúnpá sókè ń mú kí ìhó dín kù kí wọ́n sì tún yọ́; títú u sílẹ̀ díẹ̀díẹ̀ ń jẹ́ kí gáàsì jáde láìtún wọn ṣe. Ohun tí yàrá ìdápadà ìfúnpá ń ṣe fún omùwẹ̀ tí àìsàn náà mú nìyí gẹ́lẹ́: láti dá a padà sí ìfúnpá, yọ́ àwọn ìhó, lẹ́yìn náà gbé e sókè lórí ètò tó lọ́ra tó kí gáàsì lè jáde nípasẹ̀ ẹ̀dọ̀fóró dípò kí ó tún di ìhó.
A ń fún ni ní oxygen nígbà ìtọ́jú nítorí ó ń ṣe iṣẹ́ méjì lẹ́ẹ̀kan náà: ó ń rọ́pò nitrogen nínú àpòpọ̀ èémí kí ìyàtọ̀ tó ń tì gáàsì jáde kúrò nínú ẹ̀yà ara lè ga sí i, ó sì ń mú kí oxygen tó ń dé àwọn ẹ̀yà ara tí ìhó ti dí ẹ̀jẹ̀ lọ́wọ́ pọ̀ sí i.
Ìdásí Haldane fúnra rẹ̀ níbí jẹ́ ti ìṣàkóso bí ó ṣe jẹ́ ti ìmọ̀ iṣẹ́ ara. Ó ṣe àwọn TÁBÌLÌ: ètò tí alábòójútó ìwẹ̀ èyíkéyìí lè tẹ̀lé láìlóye ìṣirò rẹ̀. Yíyí àwòṣe ìmọ̀ iṣẹ́ ara padà sí káàdì tí a tẹ̀ tí òṣìṣẹ́ lè lò ló dá ikú dúró ní tòótọ́, ó sì ń rán wa létí pé ohun tí a ń fi léni lọ́wọ́ kì í sábà jẹ́ àbá èrò.Àwọn ohun èlò fún ìgbésẹ̀ yìí:
Omi olóbùú (ìgò tí a sé)1 ìgò
Ohun èlò ìtẹ̀mọ́lẹ̀ aláìdàrú (tí a fọwọ́sí)1 ẹyọÀwọn irinṣẹ́ tí a nílò:
Ẹ̀rọ ìfún afẹ́fẹ́ gálọ́ọ̀nù 30
Ẹ̀rọ Ìwọ̀n Ìtẹ̀Ẹ̀rọ Ìbánisọ̀rọ̀ Tí Ó Ní Fídíò Ọ̀lọ́ra
Ààbò Ojú GbogboGílásì Ààbò Tí Ó Mọ́Ìmutípara ìjìnlẹ̀ àti májèlé oxygen: ààlà méjì yòókù
Ìmutípara ìjìnlẹ̀ àti májèlé oxygen: ààlà méjì yòókù
Ìdínkù ìfúnpá kì í ṣe ohun kan ṣoṣo tí ìjìnlẹ̀ ń ṣe sí omùwẹ̀, ààlà méjì yòókù sì ń dé láìsí ìkìlọ̀.
- Ṣírò ìfúnpá apá kan ti nitrogen ní mítà 30, 40 àti 60.
- Ṣírò ìfúnpá apá kan ti oxygen ní àwọn ìjìnlẹ̀ kan náà nígbà tí a ń mí afẹ́fẹ́.
- Sàmì síbi tí ọ̀kọ̀ọ̀kan ti kọjá ààlà tí a gbà.
Ìmutípara nitrogen ń bẹ̀rẹ̀ sí í hàn láti nǹkan bí mítà 30, ó sì ń burú sí i bí ìjìnlẹ̀ ṣe ń pọ̀ sí i; ipa bí ti oògùn ìpaniláyà ni, ewu rẹ̀ sì ni pé ìdájọ́ tó ti bàjẹ́ kò lè ṣàyẹ̀wò ara rẹ̀. Àwọn omùwẹ̀ ń ṣàpèjúwe ìmọ̀lára ìlera èké nígbà tí wọ́n ń ṣe ohun òmùgọ̀.
Ààlà iṣẹ́ tí a gbà fún oxygen ni ìfúnpá apá kan ti bar 1.4 (bar 1.6 ní púpọ̀ jù, fún àwọn ìdádúró ìdínkù ìfúnpá); pẹ̀lú afẹ́fẹ́, a ń dé bar 1.4 ní nǹkan bí mítà 57, àmì àkọ́kọ́ májèlé oxygen sì lè jẹ́ gìrì. Gìrì lábẹ́ omi pẹ̀lú ohun èémí ní ẹnu sábà máa ń pani, bí ó ti wù kí gáàsì tó kù pọ̀ tó.
A ń yanjú méjèèjì nípa yíyí àpòpọ̀ gáàsì padà, kì í ṣe ètò náà: helium ń rọ́pò nitrogen láti dín ìmutípara kù, a sì ń DÍN ìpín oxygen kù fún iṣẹ́ jìnnà kí ìfúnpá apá kan rẹ̀ lè ṣeé fara dà. Trimix fún ìwẹ̀ jìnnà gan-an lè ní oxygen tí kò tó ní orí omi: kò ní lè mú ọ wà láàyè nínú ọkọ̀ ojú omi, ó sì ń di èyí tí a lè mí nígbà tí a bá wà ní ìjìnlẹ̀ nìkan.
Ìdíwọ́ àpẹrẹ tó ṣàjèjì gidi ni èyí, ó sì yẹ ká ronú lé e lórí: gáàsì náà láàbò ní ààlà ìjìnlẹ̀ kan nìkan, ó léwu lókè rẹ̀ ÀTI nísàlẹ̀ rẹ̀. Bíbójútó rẹ̀ lọ́nà tó tọ́ ni ìdí tí ìwẹ̀ jìnnà pẹ̀lú àpòpọ̀ gáàsì fi jẹ́ iṣẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n, kì í ṣe eré ìnàjú.Àwọn irinṣẹ́ tí a nílò:
Kọ̀ǹpútà TábìlìÀwọn ohun-èlò
2- Àyè
Àwọn irinṣẹ́ tó nílò
6Blueprint tó jọra
Àwọn blueprint wọ̀nyí pín ìmọ̀ — ọ̀nà, ohun-èlò tàbí ìlànà
CC0 Àgbègbè Gbogbogbò
Blueprint yìí ti jáde lábẹ́ CC0. O lè ṣe àdàkọ, yí padà, pín, àti lò láìsí ìyọ̀ǹda.
Ṣàtìlẹ́yìn Olùṣẹ́dá nípa rírà àwọn ọjà nipasẹ̀ Blueprint wọn Ẹ̀san Olùṣẹ́dá tí àwọn Olùtajà gbé kalẹ̀, tàbí ṣẹ̀dá àtúnṣe tuntun ti Blueprint yìí kí o sì fi sínú Blueprint rẹ gẹ́gẹ́ bí ìsopọ̀ láti pín owó-wíwọlé.