ครกกระเดื่อง (krok kradueang) — igi àgbélébùú gígùn lórí òpó méjì: tẹ òpin rẹ̀, ọmọ odó á ṣubú láti gún ìrẹsì inú odó igi

"Láti lò ó, a gbé odó igi sí ọ̀kánkán ọmọ odó. Tí a bá ti da ìrẹsì, tàbí àgbàdo tí ó wà lórí ṣùkù, sínú odó, a fi ẹsẹ̀ tẹ orí igi àgbélébùú ní ẹ̀gbẹ́ tí òpó méjì dì mú; ọmọ odó á gbéra sókè bí eré pátákó ìsúnkì, tí ẹsẹ̀ bá sì dẹ̀ á ṣubú sínú odó. Ènìyàn méjì ló ń gún un: ọ̀kan ń tẹ̀, èkejì ń rò tàbí ń yí ìrẹsì inú odó padà kí gbogbo rẹ̀ lè gún dọ́gba." (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Ibùdó Ìmọ̀ Ẹ̀dá-ènìyàn Sirindhorn, àkójọ ìwífún nípa ohun èlò ìbílẹ̀ ojoojúmọ́)

Gé ìtì igi ńlá tí gíga rẹ̀ tó nǹkan bí 50-60 cm, kí o sì gbẹ́ orí rẹ̀ di abọ́ jíjìn tí ó lè gba nǹkan bí thang kan ìrẹsì oníkoro.

Gbé òpó méjì dúró ní ìlà kan kí o sì rì wọ́n mọ́lẹ̀ dáadáa. Fi ìgbẹ́ gbẹ́ ihò tàbí kòtò ní àárín òpó kọ̀ọ̀kan kí o sì ti ọ̀pá-yíyí igi gba inú méjèèjì, tí ó tẹ́ dọ́gba pẹ̀lú ilẹ̀.

Ṣe igi àgbélébùú tí gígùn rẹ̀ jẹ́ mítà 3-4, lu ihò nítòsí òpin kan kí o sì ti ọmọ odó ìgúnlẹ̀ bọ inú rẹ̀. So igi àgbélébùú mọ́ ọ̀pá-yíyí ní òpó, kí o sì gbé odó sí abẹ́ ọmọ odó.

Àwọn fọ́tò gidi ti ครกกระเดื่อง (krok kradueang) (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Ibùdó Ìmọ̀ Ẹ̀dá-ènìyàn Sirindhorn, òǹkọ̀wé พิชชา ทองขลิบ (Phitcha Thongkhlip), CC BY 4.0)

Da ìrẹsì sínú abọ́. Tẹ òpin igi àgbélébùú ní ẹ̀gbẹ́ òpó: ọmọ odó á gbéra sókè bí pátákó ìsúnkì. Dẹ ẹsẹ̀, ọmọ odó á ṣubú sínú abọ́. Ènìyàn méjì ló ń ṣe é: ọ̀kan ń tẹ̀, èkejì ń rò ó tí ó sì ń yí ìrẹsì inú abọ́ padà. Ṣọ́ ọwọ́ rẹ bí ọmọ odó ti ń ṣubú, lẹ́yìn náà fẹ́ ìrẹsì lórí ẹ̀kọ̀.

Lónìí a kì í sábà lo krok kradueang mọ́; ó ṣì lè wà láàárín àwọn ẹ̀yà bíi Lisu, Hmong àti Akha. A ń fẹ́ ìrẹsì oníkoro tí a gún lórí ẹ̀kọ̀ kí eruku lè fò lọ, lẹ́yìn náà a ń ṣa ìrẹsì oníkoro, èèpo àti òkúta wẹ́wẹ́ kúrò kí a tó se ìrẹsì. Orísun: Ibùdó Ìmọ̀ Ẹ̀dá-ènìyàn Sirindhorn, àkójọ ìwífún nípa ohun èlò ìbílẹ̀ ojoojúmọ́, "ครกกระเดื่อง" (ìwé-àṣẹ CC BY 4.0). **Ààlà** Orísun kò fún wa ní àlàfo láàárín òpó tàbí ibi tí ọmọ odó wà lórí igi àgbélébùú; ṣàtúnṣe wọn kí ó lè ṣiṣẹ́.