Òkòtó Oníhùn Wo

"Tí òkòtó bá ń yí ṣùgbọ́n kò dún, o kò jù ú tagbára tó." (Sirindhorn Anthropology Centre, a kò dárúkọ òǹkọ̀wé, CC BY 4.0)

Yan oparun tí ó fẹ̀ tó 4-6 cm kí o sì gé e kí ó gùn tó nǹkan bí 6.5-7.5 cm. Gé àwo igi tí ó nípọn tó nǹkan bí 0.5 cm, tí ó tóbi ju apá oparun náà lọ. Lẹ̀ wọ́n bo ìpẹ̀kun méjèèjì kí wọ́n lè dí dáadáa kí o sì jẹ́ kí wọ́n gbẹ fún ọjọ́ 1 ó kéré tán, lẹ́yìn náà fi ọ̀bẹ gé wọn títí wọn yóò fi yíká tí wọn yóò sì dọ́gba pẹ̀lú oparun.

Lu ihò sí àárín kí ó bá ara mu ní ìpẹ̀kun méjèèjì. Gbẹ́ èèkàn tí ó gùn tó nǹkan bí 20 cm: apá òkè rẹ̀ tóbi tó ihò náà, apá ìsàlẹ̀ rẹ̀ tóbi ju ihò lọ. Ti ìpẹ̀kun tínrín wọlé láti ìsàlẹ̀ sókè. Gé ihò ìró sí ara òkòtó tí ó fẹ̀ tó nǹkan bí 0.5 cm tí ó sì gùn tó 2.5 cm, kí o sì gé etí òsì ihò náà ní ìwọ̀n 45 kí ó tẹ̀ síhà ọ̀tún.

Gbẹ́ igi tí ó bá ọwọ́ mu, tí ó gùn tó nǹkan bí 15 cm, kí o sì lu ihò nítòsí òkè rẹ̀ fún okùn. Gé okùn tí ó gùn tó nǹkan bí 50 cm.

Fọ́tò òkòtó oníhùn wo gidi (Sirindhorn Anthropology Centre, a kò dárúkọ òǹkọ̀wé, CC BY 4.0)

Wé okùn yí èèkàn ká ní ọ̀nà aago ní ìwé tí ó wà létòlétò, kí o fi nǹkan bí ìwọ̀n àtẹ́lẹwọ́ kan sílẹ̀ ní ìpẹ̀kun. Gbé ìpẹ̀kun náà gba inú ihò igi ìtì. Fi ọwọ́ kan fa okùn nígbà tí o ń ti igi náà síwájú pẹ̀lú ọwọ́ kejì, méjèèjì lẹ́ẹ̀kan náà, tagbára-tagbára àti kíákíá. Òkòtó yóò já sílẹ̀ yóò sì máa yí pẹ̀lú ìró "wo" kíkankíkan.

Òpó tung ti àríwá ní àwọn ihò gígùn tí a gé lọ ní apá oparun rẹ̀, tí ó tẹ̀ sínú bí ẹ̀ṣẹ́, àwọn ihò apá kọ̀ọ̀kan sì dojú kọ ọ̀nà ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, nítorí náà ìhà yòówù tí afẹ́fẹ́ bá ti fẹ́, ó ń dún "wo". Òkòtó oníhùn wo wá láti inú ṣíṣe àwọn òpó tung wọ̀nyí. Ṣọ́ra fún ọ̀bẹ nígbà tí o bá ń gé tí o sì ń gbẹ́ igi. Orísun: Sirindhorn Anthropology Centre, àkójọ ohun èlò ìbílẹ̀, "ลูกข่างโว้", a kò dárúkọ òǹkọ̀wé (ìwé àṣẹ CC BY 4.0) **Ààlà** Orísun kò dárúkọ igi fún àwo ìpẹ̀kun tàbí fún igi ìtì.