Sẹ́ẹ̀lì Òjé-Acid ti Planté

Gbogbo sẹ́ẹ̀lì ṣáájú 1859 ń lọ ọ̀nà kan ṣoṣo. O máa tú u tán, sinkì náà sì parí; àtúnṣe kan ṣoṣo ni irin tuntun. Ní 1859 Gaston Planté yí àwọn ewé òjé méjì tí wọ́n fi ìlà rọ́bà pín sí ọ̀nà òkùn yíyí, ó fi wọ́n sínú acid sulfuric tí a fọ́, ó sì rí i pé òun lè ti ìhùwàpadà náà sẹ́yìn pẹ̀lú iná ó sì tún mú agbára jáde. Ó ròyìn rẹ̀ fún Ilé Ẹ̀kọ́ Ìmọ̀ Sáyẹ́nsì ti Faranse ní 1860. Kẹ́mísírì náà ṣe kedere ní ọ̀nà tí kò wọ́pọ̀. Nígbà tí ó bá kún, sẹ́ẹ̀lì náà jẹ́ òjé dioxide lòdì sí òjé kìnnìún nínú acid; nígbà tí ó bá tán, àwọn àwo méjèèjì jẹ́ nǹkan kan náà, òjé sulfate, apá púpọ̀ nínú acid sì ti di omi. Apá ìkẹyìn yẹn ni ìjàm̀bá tí ó wúlò: electrolyte jẹ́ ohun tí ń ṣe ìhùwàpadà, kì í ṣe olùwòran, nítorí náà ìwúwo omi náà sọ ipò ìdiyelé agbára. Ohun tí ń fò lórí omi àti tube gilasi jẹ́ ìwọ̀n epo, kò sì sí sẹ́ẹ̀lì gbogbogbò mìíràn tí ó fún ni ní èyí. Ohun tí ó ná Planté ni àkókò. Kò ṣe àwo — ó ṣe ewé òjé lẹ́yìn náà ó ṣe àwo láti inú rẹ̀, nípa gbígba agbára àti títú u léraléra títí ojú rẹ̀ fi yí padà jinlẹ̀ tó láti di agbára tí ó wúlò mú. Ìdásílẹ̀ gba ọ̀sẹ̀ dé oṣù, ìdí nìyí tí òjé-acid fi wà fún ọdún méjìlélógún kí ẹnikẹ́ni tó lè tà á. Ìṣòro kan yẹn ni gbogbo àkòrí ètò tí ó tẹ̀lé nínú ẹ̀wọ̀n yìí. Kò forúkọ ẹ̀tọ́ ìdásílẹ̀ rí. Sẹ́ẹ̀lì tí ó ń tan ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ fẹ́rẹ̀ẹ́ gbogbo lágbàáyé wọ ayé bí ìwé tí a kà níwájú ilé ẹ̀kọ́ ìmọ̀.