Pagpili at Pagproseso ng Balahibo ng Yak — Industriya ng Balahibo ng Yak sa Bhutan

Ang yak (Bos grunniens) ay isang wild na hayop na naninirahan sa mataas na altitude (3000-5500 metro). Ang yak ay may tatlong uri ng balahibo: ang panlabas na makapal na balahibo (guard hair, 20-120 micrometers), ang gitnang balahibo, at ang loob na manipis na wool (down fiber, 16-20 micrometers). Ang loob na manipis na wool na ito ay may kakaibang karanasan sa cashmere (14-19 micrometers) at mas maliit na diametrong sukat. Ang yak wool ay mas mainit kaysa sa tuyot na wool ng tupa, at kung mahusay na-hugasan sa tubig, hindi ito lumiliit. Mula sa isang yak ay makakakuha ng 100-500 gramo ng balahibo bawat taon.

Para sa pagpili ng balahibo ng yak, kailangan ng malawak na suklay. Ang mga ngipin ng suklay ay dapat may bilugang dulo — ang matalas na ngipin ay makakasama sa balat ng yak. Kung ang mga ngipin ng suklay ay nakalagay na 3-5 milimetro bukod, ang pinong balahibo ay maaaring mapili nang maayos. Sa partikular, kailangan din ng collection bag (collection bag). Ang mga collection bag ng bawat kulay (puti, itim, kayumanggi, kulay-abo) ay kailangan nang ayon-ayon.

Paghawak/pagpigil sa yak ay kinakailangan. Kung hawakan mo ang isang mahinahon at matatag na yak habang binubuhay, ito ay komportable para sa yak at sa tao. Itali ang isang lubid sa buwan ng ilong ng yak at ikabit ito sa isang wooden post. Huwag hayaang maging slack ang lubid — kung ang yak ay nagiging anxious, ang kalidad ng gatas ay bumababa. Dalawang tao ang kailangan — isa upang hawakan ang yak, isa upang magbuuhay. Ang mga yak herder (herding people) ay maaaring hawakan ang yak nang napakalakas sa pamamagitan ng pagkukuwento sa ito.

Shear kasama ang grain ng buhok ng kambing (kasama ang grain) — kung pupunta ka laban sa grain, makakaramdam ng sakit ang kambing. Ilagay ang blade malapit sa balat ng kambing at itulak palabas. Ilagay ang fine comb sa ibabaw ng sheared hair. Ang coarse guard hair ay lalabas mula sa kambing. Magsimula mula sa isang gilid (side) ng kambing — ang side na ito ay may pinakamaraming buhok. Dumaan sa isang lugar 3-5 beses habang gumagawa ng shearing upang kolektahin ang lahat ng buhok.

Kapag nagsasagawa ng koleksyon ng hibla sa panahon ng tagsibol, ang natural na nahulog na hibla na matatagpuan sa katawan ng yak ay kinokollekta rin. Maraming natural na nahulog na hibla sa mga lugar kung saan nagpapahinga ang yak (resting area) at sa mga lugar ng pag-urong katawan (rubbing posts). Kapag kinokollekta ang mga ito, nakakakuha ng kumpletong ani ng hibla. Ang hibla na nananatili sa mga puno at kagubatan ay kinokollekta rin. Ang mga yak herder (herders) ay regular at patuloy na nagsasagawa ng koleksyon ng natural na nahulog na hibla ayon sa mga itinatag na gabay.

Sa napiling balat, mayroon parehong magaspang na buhok (guard hair) at pinong undercoat (down). Proseso ng hand stripping: magaspang na buhok (diameter 20+ microns) ay tuwid, makinang, at mahabang (5-25 centimeters). Pinong undercoat (16-20 microns) ay malambot, siksik, at maikling (3-5 centimeters). Alisin ang magaspang na buhok sa pamamagitan ng kamay at iwanan ang pinong undercoat. Ito ay tumatagal ng ilang panahon, ngunit naaayon na naghahanda ng undercoat texture.

Ang balahibo ng yak ay nagmumula sa kayumanggi, itim, kulay-abo, at puti. Ang puti ay napakabihira at may pinakamataas na presyo — mas madaling tinetyehan ng kulay, kaya ang mga kulay ay pinapanatili nang hiwalay ayon sa uri. Ang pinagsasamang kulay na balahibo ay may mas mababang halaga. Ang balahibo na nakuha ay karamihan ay isang kulay mula sa bawat yak. Dahil ang mga itim na yak ay pinakakaraniwan, ang itim na balahibo ay pinakamasagana.

Labhan ang delikadong lana sa malamig na tubig (15-25°C) o init-init na tubig. Huwag gamitin ang mainit na tubig — ang mainit na tubig ay nagdudulot ng pag-felt sa delikadong lana. Gumamit ng malambot na sabon (pH 7-8). Ibabad ang lana sa tubig sa loob ng 20-30 minuto. Labhan nang maingat sa pamamagitan ng pagpindot — huwag piitin nang malakas. Linisan 2-3 beses gamit ang sariwang malamig na tubig hanggang sa buo ang pagalis ng sabon. Linisan ang lahat ng lanolin mula sa lana.

Pagkatapos hugasan ang lana at pinisain ang labis na tubig (hindi wringing — kung winring, ito ay mag-stretch), ibukod ito sa malinis na tela at matuyo sa lilim (lilim). Huwag ilagay sa direktang sikat ng araw — ang elasticity ng lana ay masisirang. Matuyo sa loob ng 1-2 araw. Ang natuyong lana ay dapat na malambot, fluffy, at tuyot. Kung ang basang lana ay maiwan, ang amag ay bubuo.

May ilang guard hair na nananatili sa balat ng tuyang balahibo. Alisin ang guard hair gamit ang kamay — ikalat ang balahibo sa isang maliwanag na lugar kung saan ang guard hair ay nagiging malinaw na makikita. Dahil ang guard hair ay tuwid, kumislap, at mas mahabang kaysa sa mahabang buhok, ito ay maaaring kunin ng kamay. Para sa komersyal na layunin, ang paggamit ng mga dehairing machine ay maaaring makakuha ng 95% na halus na buhok. Ang manu-manong paggawa ay nakakakuha ng 80-90%.

Ang pinong lana mula sa tuyong balat ng kambing ay hinihigop. Mula sa isang kambing, 100-500 gramo ng pinong lana ang nakukuha (depende sa uri, edad, at laki ng katawan ng hayop). Ang lana ng iba't ibang kulay ay pinapanatili sa magkakahiwalay na bundle. Bawat bundle ay minarkahan ng timbang, kulay, at petsa. Ang lana ng kambing sa Bhutan ay ibinebenta sa pandaigdigang merkado sa presyo na $80-150 bawat kilo. Ang putihang lana ay may pinakamataas na presyo.

Pinong, tuyo na tela na balat ng tupa. Itabi sa malamig, mahangigang lugar. Temperatura 15-20°C. Mabuti kung ang halumigig ay 50-60%. Gumamit ng mahigpit na bolsa ng katol — kung ang plastikong bolsa ay ginagamit, ang kapaliguan ay nakakulong na nagdudulot ng amag. Huwag ipiga ang tela — ang ipinigang tela ay nagiging nababanat. Maglagay ng bola ng seder sa bolsa upang protektahan mula sa langaw (langaw). Kung iniimbakan nang maayos, ang tela na balat ng tupa ay pinapanatili ang kalidad nito sa loob ng maraming taon.