Przędzenie wełny za pomocą wrzeciona — przędzenie ręczne włóczki

Zacznij od czystej, wypranej wełny, która została wysuszona i oczyszczona z zanieczyszczeń, rzepów i zbitych kłaczków. Wyczesz wełnę, przeciągając ją przez główki szczeciny szczeciniaka lub między dwiema deskami usianymi małymi drucianymi haczykami (ręczne kardy), dzięki czemu powstaje puszysta, uporządkowana warstwa zwana rolag. Czesanie porządkuje pojedyncze włókna wełny mniej więcej równolegle, co znacznie ułatwia przędzenie. Dawni przędzarze stosowali także proste ręczne czesanie cierniste roślinami, aby uzyskać podobny efekt. Przygotuj kilka rolagów przed rozpoczęciem przędzenia, ponieważ zatrzymywanie się na czesanie wełny przerywa rytm przędzenia.

Wrzeciono składa się z trzonka (prostego drewnianego kija) i obciążnika (dysku z ciężarkiem). Obciążnik zapewnia bezwładność obrotową — jego masa utrzymuje wrzeciono w ruchu obrotowym, który w sposób ciągły skręca włókna w przędzę. Przepchnij trzonek przez środkowy otwór obciążnika. Obciążnik może być umieszczony blisko dołu (niski obciążnik, częstszy na starożytnym Bliskim Wschodzie) lub blisko góry (wysoki obciążnik, powszechny w średniowiecznej Europie). Wrzeciona z niskim obciążnikiem są bardziej stabilne dla początkujących. Wytnij mały rowek lub haczyk na górze trzonka, aby utrzymać powstającą przędzę na miejscu. Całkowita masa wrzeciona powinna wynosić 30-60 g — cięższe wrzeciona dają grubszą przędzę, lżejsze — cieńszą.

Zawiąż 30-centymetrowy odcinek istniejącej przędzy (przędzę wiodącą) do trzpienia wrzeciona w pobliżu krążka. Nawiń ją na trzpień i zabezpiecz w górnym rowku. Wyciągnij cienki kosmyk włókna z rolagu i nałóż go na koniec przędzy wiodącej, ściskając miejsce połączenia kciukiem i palcem wskazującym. Mocno obróć wrzeciono zgodnie z ruchem wskazówek zegara, aby zaczęło się obracać, a następnie puść je, by swobodnie zwisało. Ruch obrotowy skręca nałożone włókna razem z przędzą wiodącą, tworząc ciągłą nitkę. Gdy skręt przesuwa się w górę pasma włókien, ściśnij powyżej strefy skrętu i delikatnie pociągnij (wyciągnij) więcej włókna z rolagu, aby cienić i wydłużyć powstającą przędzę.

Cykl przędzenia wygląda następująco: wyciągnij włókna do pożądanej grubości, pozwól skrętowi wejść w wyciągniętą część, a następnie nawiń gotową przędzę na trzon wrzeciona poniżej koła zamachowego (whorl). Gdy wrzeciono dotknie podłoża (lub skręt przestanie się rozprzestrzeniać), odczep przędzę z nacięcia, nawiń ją na trzon, zahacz ponownie, nadaj wrzecionu kolejny obrót i kontynuuj. Kluczem do równej przędzy jest równomierne wyciąganie włókien — za każdym razem wyciągaj tę samą ilość włókna. Grube miejsca to zbyt dużo włókna; cienkie miejsca to zbyt mało. Jeśli przędza się zerwie, nałóż zerwany koniec na nowe włókno, dodaj skrętu i kontynuuj. Grubsza przędza jest łatwiejsza dla początkujących; cienka przędza wymaga więcej praktyki.

Gdy wrzeciono jest pełne, nawiń przędzę na kłębek lub motek. Przędza jednoniciowa (jedna nitka) jest użyteczna, ale ma tendencję do skręcania się na sobie. Aby uzyskać mocniejszą i bardziej zrównoważoną przędzę, skrę� dwie pojedyncze nitki razem, przędąc dwie nitki w przeciwnym kierunku (przeciwnie do ruchu wskazówek zegara, jeśli pojedyncze nitki były przędzone zgodnie z ruchem wskazówek zegara). Przeciągnij dwa pełne wrzeciona z pojedynczymi nitkami przez ten sam górny rowek pustego wrzeciona i przędź je razem. Przeciwne kierunki skrętu znoszą się nawzajem, dając stabilną, okrągłą, dwuskrętną przędzę nadającą się do tkania lub dziania. Starożytne tkaniny z miejsc w Mezopotamii i Egipcie pokazują zarówno konstrukcję jednoniciową, jak i dwuniciową, a najdrobniejsze przędze lniane osiągały liczbę nitek porównywalną z nowoczesnymi tkaninami.