Od wełny do przędzy — mycie, czesanie i przędzenie surowego runa

Wybierz surowe runo owcze — wełna występuje w naturalnych kolorach, od białego i kremowego, przez szary, brązowy, aż po czarny, w zależności od rasy. Każdy kolor można przędzić i używać bez farbowania. Pojedyncze runo waży 2-4 kg i da w czystym włóknie mniej więcej połowę tej masy.

Rozłóż runo na czystej powierzchni, stroną cięcia do góry. Usuń brzegi — wełnę z brzucha, wełnę z nóg oraz wszelkie zbite lub mocno zabrudzone fragmenty. Są to surowce niższej jakości, które można skompostować lub wykorzystać do filcowania.

Podziel pozostałe runo na gatunki. Wełna z ramion i boków jest najdelikatniejsza i najlepsza do przędzenia. Wełna z grzbietu jest nieco grubsza. Trzymaj każdy gatunek w osobnej kupce — przędą się inaczej i nadają się do różnych projektów.

Umieść partię posortowanej wełny luźno w zimnej wodzie i namaczaj przez 30 minut. Pozwoli to usunąć brud, nasiona i zanieczyszczenia bez utrwalania tłuszczu lanolinowego. Nie mieszaj — wełna filcuje się, gdy się ją pociera w wodzie.

Napełnij miskę gorącą wodą (60°C) i dodaj niewielką ilość łagodnego mydła. Delikatnie zanurz wełnę — nie mieszaj i nie poruszaj nią. Gorąca woda i mydło rozpuszczają tłuszcz lanolinowy. Namaczaj przez 20 minut.

Wyjmij wełnę i włóż ją do czystej, ciepłej wody — nie wyżymaj. Delikatnie płucz 2-3 razy w coraz chłodniejszej wodzie, aż woda będzie czysta, a na palcach nie będzie już tłuszczu.

Rozłóż czystą wełnę na siatkowej suszarce lub ręczniku w cieniu, w miejscu z dobrą cyrkulacją powietrza. Od czasu do czasu ją przewracaj. Pozostaw do całkowitego wyschnięcia — może to zająć 1-2 dni, w zależności od pogody. Wysuszona wełna powinna być lekka i sprężysta w dotyku.

Weź każdy suchy pasmo wełny i delikatnie rozciągnij je palcami. Dzięki temu struktura włókien się otworzy, a jednocześnie usuniesz pozostałe zanieczyszczenia. Przepracuj całą partię — ten krok znacznie ułatwia czesanie.

Połóż jedną czesankę na kolanie, zębami do góry. Rozłóż cienką warstwę roztarganej wełny na zębach, ładując ją od dolnej krawędzi w górę. Nie przeładowuj — cienka warstwa czesze się znacznie lepiej niż gruba.

Przeciągnij drugą szczotkę czesankową po pierwszej ruchem zamiatającym, przenosząc włókna między nimi. Powtarzaj 5-6 razy, aż wszystkie włókna będą ułożone w tym samym kierunku, a wełna będzie gładka i równomierna.

Zwiń wyczesane włókno z zgrzebła w schludny walec zwany rolagiem. Włókna powinny być luźno ułożone wzdłuż. Każdy rolag to jedna jednostka włókna gotowa do przędzenia. Odłóż je na bok do koszyka.

Przywiąż nitkę startową (kawałek dowolnej istniejącej włóczki o długości 60 cm) do trzonu wrzeciona tuż poniżej krążka. Poprowadź ją przez krawędź krążka i do końcówki. Nitka startowa daje coś, do czego możesz przyłączyć nowe włókno.

Wyciągnij cienki pasmo włókna z końca rolagu i nałóż je na koniec nitki prowadzącej. Ściśnij miejsce zakładki palcami — podczas przędzenia skręt połączy oba elementy.

Pstryknij palcami trzon wrzeciona, aby zaczęło się obracać zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Pozwól mu swobodnie wisieć — ciężar przęślika utrzymuje je w ruchu. Gdy się obraca, skręt przemieszcza się w górę przędzy i do wyciągniętego włókna nad miejscem chwytu.

Gdy wrzeciono zwalnia, zatrzymaj je między kolanami. Wyciągnij więcej włókna z rolaka, zwolnij uścisk, aby pozwolić na nadanie skrętu, a następnie nawiń gotową przędzę na wrzeciono. Powtarzaj — ten rytm staje się naturalny z praktyką.

Kiedy nawiniesz dwa pełne wrzeciona przędzy pojedynczej, nawiń je na dwa motki. Trzymaj obie nitki razem i obracaj wrzeciono przeciwnie do ruchu wskazówek zegara (przeciwnie do kierunku przędzenia). Dwie przędze pojedyncze skręcą się wokół siebie, tworząc mocniejszą, zrównoważoną przędzę dwuskrętną.

Namocz skręconą przędzę w ciepłej wodzie przez 20 minut. Delikatnie wyciskaj — nigdy nie skręcaj. Powieś z lekkim obciążnikiem przyczepionym do dołu, aby wyschła pod niewielkim napięciem. To trwale utrwala skręt, dzięki czemu przędza nie będzie się zwijać ani krzywić.

Po wyschnięciu nawiń gotową przędzę na przedramię lub oparcie krzesła, tworząc motek. Zawiąż ją luźno w dwóch miejscach, aby zapobiec splątaniu. Twoja przędza jest teraz gotowa — do tkania, dziania lub dalszego farbowania naturalnego.