Współpraca
SZTUKA
Piękno i dobre samopoczucie
RZEMIOSŁO
KULTURA I HISTORIA
ROZRYWKA
ŚRODOWISKO
JEDZENIE I NAPOJE
INŻYNIERIA ODWROTNA
NAUKI
LEKKOATLETYKA
TECHNOLOGIA
URZĄDZENIA DO NOSZENIA
Wytwarzanie liny z łyka — skręcany sznur z włókien łubu
English
Bob

Autor

Bob

25. maj 2026BE
103
0
0
1
0

Wytwarzanie liny z łyka — skręcany sznur z włókien łubu

Lina z łyka (włókna łykowe) jest jednym z najwytrzymalszych materiałów linowych dostępnych w lasach strefy umiarkowanej. Łyko lipy (lipy drobnolistnej i szerokolistnej), wiązu, wierzby, tulipanowca i cedru zawiera długie, wytrzymałe włókna celulozowe, które można oddzielić przez namaczanie, a następnie skręcić w linę o niezwykłej wytrzymałości na rozciąganie. Archeologiczne dowody na sznury z włókien łyka sięgają co najmniej 50 000 lat wstecz — skręcane włókna roślinne znalezione w Abri du Maras we Francji zostały wykonane przez neandertalczyków. Proces obejmuje zdzieranie łyka, moczenie (namaczanie w celu rozluźnienia włókien), rozdzielanie wiązek włókien oraz skręcanie ich w odwrotnym kierunku w sznur dwuskrętny lub trójskrętny. Świeże łyko daje od razu użyteczny sznur awaryjny; łyko moczone daje cieńszą, mocniejszą i bardziej elastyczną linę.
Średniozaawansowany
2-3 godziny

Instrukcje

1

Wybierz gałąź lub młody pień

Wybierz żywą gałąź lub młody pęd lipy (lipy amerykańskiej), wiązu lub wierzby o średnicy 5 do 10 cm. Wiosna to najlepsza pora na pozyskiwanie kory, ponieważ sok krąży w drzewie, a kora łatwo odchodzi od drewna. Lipa daje najdłuższe i najmocniejsze włókna i od tysięcy lat jest głównym źródłem włókien łubianych w Europie i Ameryce Północnej. Wiąz i wierzba są dobrymi zamiennikami tam, gdzie lipy nie ma.

Materiały do tego kroku:

Młodnik z drewna twardegoMłodnik z drewna twardego1 sztuka
2

Nacięcie kory wzdłuż

Ostrym krzemiennym ostrzem wykonaj proste nacięcie na całej długości gałęzi, przecinając zarówno zewnętrzną korę, jak i warstwę kory wewnętrznej leżącą pod nią. Wykonaj drugie nacięcie po przeciwnej stronie gałęzi. Oba nacięcia dzielą korę na dwie połówki walcowe, które można odłupać od drewna.

Potrzebne narzędzia:

Nóż krzemiennyNóż krzemienny
3

Zdejmij korę długimi paskami

Podważ palcem lub płaskim patyczkiem korę na jednym końcu i odłupuj ją od drewna długimi paskami. Jeśli zbierasz wiosną, kora powinna oddzielać się czysto przy umiarkowanym nacisku. Jeśli stawia opór, delikatnie uderz młotkiem wzdłuż linii nacięć, aby poluzować korę od drewna. Zdejmuj ją powoli i równomiernie, aby nie porwać pasków na krótkie kawałki — dłuższe paski dają dłuższy sznur z mniejszą liczbą splotów.
4

Oddziel wewnętrzną korę od zewnętrznej

Każdy pasek kory składa się z dwóch warstw: szorstkiej, ciemnej kory zewnętrznej i gładkiej, jasnej kory wewnętrznej (warstwy łyka). Obierz lub zeskrob korę wewnętrzną z kory zewnętrznej. Kora wewnętrzna to włókno, którego potrzebujesz — jest gładka, elastyczna i zbudowana z długich, równoległych włókien celulozowych. Kora zewnętrzna jest krucha i nieprzydatna do wyrobu sznurów. Wyrzuć ją lub odłóż do wykorzystania jako trzaska.
5

Namocz pasy wewnętrznej kory (roszenie)

Zanurz pasy wewnętrznej kory w stojącej lub wolno płynącej wodzie — w stawie, rowie lub wiadrze. Dociąż je kamieniami, aby pozostały zanurzone. Pozostaw na 1 do 3 tygodni. Podczas roszenia bakterie i grzyby rozkładają pektyny, które łączą włókna celulozy, pozwalając poszczególnym wiązkom włókien oddzielić się. Woda zmieni kolor na ciemnobrązowy i będzie cuchnąć — jest to normalne i oznacza, że roszenie postępuje.
6

Sprawdzanie gotowości namoczonej kory

Po 1 do 3 tygodniach wyciągnij pasek i pocieraj go między palcami. Jeśli włókna łatwo rozdzielają się na drobne pasma, moczenie jest zakończone. Jeśli kora nadal przypomina jednolitą taflę, włóż ją z powrotem do wody na kilka kolejnych dni. Przemoczenie osłabia włókna — jeśli są miękkie lub pękają przy ciągnięciu, kora była moczona zbyt długo. W ciepłą pogodę moczenie przebiega szybciej (7 do 10 dni); w zimnej wodzie może zająć 3 tygodnie lub dłużej.
7

Rozdziel namoczoną łyko na cienkie paski

Wyjmij namoczoną korę z wody i rozdziel ją na cienkie paski włókien. Pracuj wzdłuż włókien, ręcznie rozdzielając wiązki. Każdy pasek powinien mieć mniej więcej 2 do 4 mm szerokości — na tyle cienki, aby łatwo go skręcić, ale na tyle gruby, aby zapewniał wytrzymałość. Opłucz rozdzielone włókna w czystej wodzie, aby usunąć pozostały szlam i zanieczyszczenia po moczeniu.
8

Częściowo wysusz włókna

Rozłóż oddzielone włókna na czystej powierzchni w cieniu i pozostaw je do wyschnięcia, aż staną się skórzaste w dotyku — wilgotne, ale nie mokre, elastyczne, ale nie wiotkie. W pełni wyschnięte włókna są kruche i trudno je skręcać; w pełni mokre włókna są śliskie i słabo trzymają się siebie podczas skręcania. Stan skórzasty to idealna wilgotność robocza przy wyrobie sznurów.
9

Złóż pęczek włókien na pół

Weź pęczek 4 do 6 pasków włókien i złóż go w punkcie środkowym, tworząc pętlę w miejscu zgięcia. Ta pętla stanie się początkowym oczkiem liny. Przytrzymaj zgięcie między kciukiem a palcem wskazującym — dwie nogi pęczka zwisające poniżej palców to dwie pasma, które wkręcisz w linę.
10

Rozpocznij skręcanie z owijaniem wstecznym

Przytrzymaj punkt zgięcia między kciukiem a palcem wskazującym jednej ręki. Drugą ręką skręcaj przednią warstwę zgodnie z ruchem wskazówek zegara (od siebie), aż lekko się zagnie. Następnie owiń tę skręconą warstwę przeciwnie do ruchu wskazówek zegara (w swoją stronę) na tylną warstwę, tak aby obie warstwy zamieniły się miejscami. Teraz skręć nową przednią warstwę zgodnie z ruchem wskazówek zegara i owiń ją przeciwnie do ruchu wskazówek zegara na tylną warstwę. Powtarzaj ten rytm — skręcanie zgodnie z ruchem wskazówek zegara, owijanie przeciwnie do ruchu wskazówek zegara — przesuwając się wzdłuż włókien. Przeciwne kierunki skrętu łączą warstwy ze sobą, dzięki czemu sznur nie rozplata się.
11

Łącz nowe włókna w trakcie pracy

Zanim pasmo zabraknie włókien, ułóż nową wiązkę pasków obok cieniejącego pasma z zakładką 5 do 8 cm. Kontynuuj skręcanie — nowe włókna zostaną uwięzione przez skręt i staną się częścią pasma. Rozmieszczaj połączenia przesunięcie, aby oba pasma nigdy nie były łączone w tym samym punkcie — jednoczesne połączenia tworzą słabe miejsce. Dobrze połączona lina nie wykazuje widocznego złącza i jest prawie tak wytrzymała jak otaczająca ją lina.
12

Zakończ węzłem prostym

Kontynuuj skręcanie i splatanie do żądanej długości. Aby zakończyć, zawiąż na końcu prosty węzeł, aby zapobiec rozplataniu się splotów. Dla bardziej pewnego wykończenia odwróć kierunek skrętu na ostatnie 5 cm i wsuń końce z powrotem w korpus liny. Sprawdź gotową linę, naciągając ją między dłońmi — dobrze wykonana lina z włókien łykowych powinna wytrzymać naprężenie 20 do 40 kg bez zerwania, w zależności od średnicy i jakości włókna.

Materiały

1

Wymagane narzędzia

1

Według tego planu powstaje

CC0 Domena publiczna

Ten plan jest udostępniany na licencji CC0. Możesz go swobodnie kopiować, modyfikować, rozpowszechniać i wykorzystywać do dowolnych celów, bez konieczności uzyskiwania zgody.

Wesprzyj Makera kupując produkty przez jego plan, za co zarabia Prowizja Makera ustalony przez sprzedawców, lub stwórz nową iterację tego planu i dołącz go jako połączenie w swoim własnym planie, aby dzielić się przychodami.

Dyskusja

(0)

Zaloguj się aby dołączyć do dyskusji

Ładowanie komentarzy...