Tynktura z Jenipapo — Błękitno-czarny kolor ludów rdzennych

Zbieraj owoce jenipapo (Genipa americana) VERDES i niedojrzałe. Dojrzały owoc jest jadalne, ale zawiera znacznie mniej genipiny — czynnego związku. Owoc powinien być twardy i ciemnozielony.

Pokrój owoce na pół i wyciśnij lub zetrzyj, aby wydobyć sok. Używaj rękawiczek — sok intensywnie plami każdą powierzchnię. Płyn będzie prawie bezbarwny do bladozielonego.

Przesiej sok przez fine sito lub tkaninę, aby usunąć miąższ i nasiona. Filtrowany płyn to twoja farba z jenipapo.

Do malowania ciała: nałóż sok bezpośrednio na czystą skórę używając palców, patyczków lub pędzli. Kayapó tworzą geometryczne wzory reprezentujące zwierzęta i duchy. Sok jest prawie niewidoczny podczas nakładania.

Genipina w soku reaguje z aminokwasami w proteinach skóry w obecności tlenu. W ciągu 2-4 godzin ślad zaczyna się ciemnieć. Pełny kolor w ciągu 24-48 godzin — głębokie błękitno-czarne zabarwienie.

Ślad jenipapo utrzymuje się 1-2 tygodnie, znikając naturalnie w miarę regeneracji naskórka. Nie można go usunąć wodą lub mydłem — to wiązanie kowalencyjne z proteinami skóry.

Do farbowania tkanin: działa najlepiej na włóknach proteicznych (wełna, jedwab), ponieważ genipina naturalnie wiąże się z aminokwasami. Dla bawełny najpierw potraktuj taninem, aby stworzyć miejsca wiązania.

Jeśli używasz bawełny lub lnu: rozpuść tanin (8% wagi włókna) w gorącej wodzie, zanurz włókno na 1 godzinę. Następnie mordantuj glinikiem potasowym (12% wagi). Dla wełny/jedwabiu ten krok jest opcjonalny.

Zanurz przygotowane włókno w soku jenipapo. Nie ma potrzeby ogrzewania — reakcja zachodzi w temperaturze pokojowej. Pozostaw zanurzone przez 2-4 godziny.

Wyjmij włókno z kąpieli i zawieś do wysychania na powietrzu. Kolor rozwija się podczas suszenia w miarę utleniania się genipiny. Czekaj 24-48 godzin na pełny kolor.

Po całkowitym utlenianiu delikatnie płucz w zimnej wodzie. Wynik na wełnie/jedwabiu to intensywny błękit z lekkim tonem fioletowym. Na bawełnie z mordantem jaśniejsze odcienie błękitu.

W tradycji Kayapó jenipapo (czarny) i urucum (czerwony) to dwa fundamentalne kolory malowania ciała. Czarny reprezentuje mądrość i połączenie z duchami; czerwony reprezentuje siłę życiową i gotowość do wojny. Razem wyrażają dualność kosmowizji Kayapó.