Kuvuna Matunda ya Kahawa — Kuchagua Cherry Zilizoiva kwa Mkono

Angalia rangi ya cherry kwenye mti wa kahawa. Cherry zilizoiva zina rangi nyekundu iliyokolea au nyekundu-zambarau. Cherry za kijani au njano bado hazijaiva — zizache ziendelee kuiva kwenye tawi.

Bana cherry iliyoiva kwa upole kati ya kidole gumba na cha shahada. Cherry iliyoiva inapaswa kuhisi kuwa laini kidogo na kutoa maji kidogo. Kama ni ngumu, bado haijaiva.

Weka kitambaa safi ndani ya kikapu cha kuvunia ili kulinda cherry dhidi ya michubuko. Kikapu kinafaa kubeba kilo 5-8 kwa urahisi. Funga kikapu kiunoni ili mikono yote iwe huru kwa kuchuma.

Simama karibu na mti wa kahawa na anza kuchuma kutoka matawi ya chini kwenda juu. Hii inakuwezesha kuchuma cherry zote zinazoweza kufikiwa kabla ya kutumia ngazi kwa matawi ya juu.

Shika cherry iliyoiva kati ya kidole gumba na shahada, pindua kwa upole kama saa. Cherry itaachana na tawi kwa urahisi. Usivute kwa nguvu — hii inaweza kuharibu tawi na buds za msimu ujao.

Cherry za kijani, njano, na za manjano-machungwa — zote zibaki kwenye tawi. Zitaiva baada ya siku 7-14 na kutayarishwa katika raundi ya pili ya kuvuna. Uchaguzi wa mkono (selective picking) ndio siri ya kahawa bora ya Kenya.

Cherry nyeusi au kahawia zimeoza au kukauka kwenye tawi. Zichume na uziweke kando kwenye ndoo tofauti — usizichanie na cherry bora. Cherry hizi zinaweza kueneza ugonjwa wa ukungu kwa zingine.

Sogea kwa utaratibu kuzunguka mti, ukichuma matawi yote upande mmoja kabla ya kusonga. Mti mmoja wa kahawa ulio na umri wa miaka 5-8 hutoa kilo 2-5 za cherry kwa raundi moja ya kuvuna.

Kikapu kinapojaa, mimina cherry kwa uangalifu kwenye mfuko wa burlap au gunia. Usijaze zaidi ya kilo 20 kwa mfuko — uzito kupita kiasi unabonyeza cherry za chini na kusababisha michubuko.

Mwaga cherry kwenye meza ya kupangia. Ondoa majani, matawi madogo, na cherry zilizoharibiwa na wadudu. Angalia mashimo madogo kwenye cherry — hii ni dalili ya kuliwa na coffee berry borer (Hypothenemus hampei).

Jaza ndoo ya lita 20 na maji safi. Jaribio la maji (float test) ni njia rahisi ya kutenganisha cherry bora na zile zenye kasoro. Maji yawe baridi, si ya moto.

Mimina cherry kwenye ndoo ya maji kwa uangalifu. Koroga kwa upole kwa sekunde 10-15 ili cherry zote zigusane na maji.

Cherry zinazoelea juu ya maji ni mbaya — zina kasoro, zimeliwa na wadudu, au zimekauka ndani. Zitoe kwa kijiko au mkono na uziweke kando. Cherry bora huzama chini ya maji.

Mimina cherry zilizozama kupitia chujio au kitambaa. Acha maji yatoke kwa dakika 2-3. Cherry hizi ndizo bora — zitaendelea kwenye hatua ya usindikaji.

Pima cherry bora zilizochujwa kwa mizani. Rekodi uzito — mti mmoja hutoa wastani wa kilo 2-5 kwa kila raundi ya kuvuna, mara 2-3 kwa msimu (Oktoba-Desemba Kenya).

Weka cherry katika sehemu yenye kivuli na hewa inayozunguka. Usiziweke kwenye jua moja kwa moja — joto litaanza uchachushaji usiotakiwa ambao utaharibu ladha ya kahawa.

Cherry za kahawa lazima zianze kusindikwa (kuondoa nyama) ndani ya masaa 12 baada ya kuvuna. Kuchelewa kunasababisha uchachushaji usiodhibitiwa, ambao unatoa ladha ya siki au pombe isiyotakiwa kwenye kahawa.

Osha kikapu, ndoo, na chujio kwa maji safi baada ya kila siku ya kuvuna. Cherry zilizobaki kwenye vifaa zinaweza kuoza na kueneza bakteria kwenye mavuno ya siku inayofuata.