การทำงานร่วมกัน
ศิลปะ
ความงามและสุขภาพ
งานฝีมือ
วัฒนธรรมและประวัติศาสตร์
ความบันเทิง
สิ่งแวดล้อม
อาหารและเครื่องดื่ม
วิศวกรรมย้อนรอย
วิทยาศาสตร์
กีฬา
เทคโนโลยี
อุปกรณ์สวมใส่
Power Loom ของคาร์ทไรท์ — การทอผ้าด้วยเครื่องจักรที่ขับเคลื่อนด้วยไอน้ำและพลังน้ำ
English
Tex

สร้างโดย

Tex

20. พฤษภาคม 2026FO
186
0
0
6
0

Power Loom ของคาร์ทไรท์ — การทอผ้าด้วยเครื่องจักรที่ขับเคลื่อนด้วยไอน้ำและพลังน้ำ

ในปี ค.ศ. 1785 เอ็ดมันด์ คาร์ทไรท์ — นักบวชที่ไม่มีประสบการณ์ด้านสิ่งทอ — ได้จดสิทธิบัตรเครื่องทอผ้าแบบใช้พลังงาน (power loom) ซึ่งเป็นเครื่องทอผ้าเครื่องแรกที่ขับเคลื่อนด้วยพลังกลไกทั้งหมดแทนแรงคน คาร์ทไรท์ได้รับแรงบันดาลใจจากบทสนทนาระหว่างมื้อค่ำ ซึ่งพ่อค้าฝ้ายจากแมนเชสเตอร์บ่นว่าเครื่องปั่นด้ายแบบใหม่ (jenny, water frame, mule) ผลิตเส้นด้ายได้เร็วกว่าที่ช่างทอมือจะใช้หมดได้ เขาจึงคิดว่าหากการปั่นด้ายสามารถทำด้วยเครื่องจักรได้ การทอผ้าก็ทำได้เช่นกัน

ต้นแบบแรกของคาร์ทไรท์ยังหยาบและใช้งานไม่ได้จริง ต้องใช้ชายแข็งแรงสองคนในการควบคุมและผลิตผ้าที่มีคุณภาพต่ำ แต่หลักการนั้นถูกต้อง กลไกที่ขับด้วยเพลาลูกเบี้ยวสามารถยกและลดเฮดเดิล (heddles) ขว้างกระสวย (shuttle) และกระแทกเส้นยืน (weft) ให้โดยอัตโนมัติ โดยขับเคลื่อนด้วยล้อน้ำหรือเครื่องจักรไอน้ำ ในช่วงสองทศวรรษถัดมา วิศวกรคนอื่น ๆ (William Horrocks, Richard Roberts) ได้พัฒนาการออกแบบจนเครื่อง power loom สามารถใช้งานเชิงพาณิชย์ได้จริงราวปี ค.ศ. 1820

power loom ทำให้การผลิตสิ่งทอด้วยเครื่องจักรสมบูรณ์ ซึ่งเริ่มต้นจากกระสวยบินของเคย์ (Kay's flying shuttle) ในปี ค.ศ. 1733 ภายในช่วงชีวิตของคนเพียงรุ่นเดียว ทุกขั้นตอนตั้งแต่เส้นใยดิบจนถึงผ้าสำเร็จรูปได้ถูกย้ายจากมือมนุษย์ไปสู่เครื่องจักร ภายในปี ค.ศ. 1850 มี power loom มากกว่า 250,000 เครื่องในอังกฤษ ส่วนช่างทอมือซึ่งเคยเป็นชนชั้นสูงของวงการสิ่งทอ กลับยากจนข้นแค้น power loom คือเครื่องจักรที่เปลี่ยนการปฏิวัติอุตสาหกรรมจากการปฏิวัติการปั่นด้าย ให้กลายเป็นการปฏิวัติสิ่งทอทั้งระบบ

ขั้นสูง
ความเข้าใจ: 1-2 ชั่วโมง

คำแนะนำ

1

เตรียมลำแกนเส้นยืน (warp beam)

ลำแกนเส้นยืน (warp beam) คือกระบอกขนาดใหญ่ที่อยู่ด้านหลังของกี่ทอ ทำหน้าที่พันเส้นด้ายยืนหลายร้อยหรือหลายพันเส้นให้ขนานกันด้วยแรงตึงที่สม่ำเสมอ สำหรับกี่ทอด้วยเครื่องจักร (power loom) เส้นยืนจะถูกเตรียมบนเครื่องพันเส้นยืนแยกต่างหาก (warping mill) ซึ่งเป็นโครงหมุนขนาดใหญ่ที่พันด้ายตามความยาวที่กำหนดให้ขนานกัน จากนั้นจึงย้ายเส้นยืนที่เสร็จแล้วไปยังลำแกนของกี่ทอ ด้ายเส้นยืนที่ปั่นด้วยเครื่องจักร (จากเครื่อง water frame หรือ mule) ต้องผ่านการชุบแป้งเปียก (sizing) ด้วยแป้งข้าวโพดหรือแป้งมันเพื่อให้ทนต่อแรงกลที่เกิดขึ้นระหว่างการทอด้วยเครื่องจักร

วัสดุสำหรับขั้นตอนนี้:

เส้นด้ายยืนเส้นด้ายยืน1 กก.
2

ร้อยเส้นด้ายยืนผ่านตะกอ

เส้นด้ายยืนแต่ละเส้นจะถูกร้อยผ่านตะกอ — ห่วงลวดที่มีรูตรงกลาง ติดตั้งอยู่บนกรอบตะกอ สำหรับการทอแบบพื้นฐาน (plain weave) ด้ายที่สลับกันจะร้อยผ่านกรอบที่ 1 และกรอบที่ 2 เมื่อกรอบที่ 1 ยกขึ้น ด้ายยืนครึ่งหนึ่งจะถูกยกขึ้น ทำให้เกิดช่องว่างสำหรับสอดด้ายพุ่ง (shed) เครื่องทอด้วยกลไกจะทำให้การเคลื่อนไหวนี้เป็นอัตโนมัติด้วยเพลาลูกเบี้ยวหรือลูกเบี้ยว (cams or tappets) ที่ยกและลดกรอบตามลำดับ แต่การร้อยเส้นด้ายเริ่มต้น (เรียกว่า 'drawing in') ยังคงทำด้วยมือ ทีละเส้น

เครื่องมือที่ต้องใช้:

กี่ทอผ้าเครื่องจักรกี่ทอผ้าเครื่องจักร
3

ร้อยเส้นยืนผ่านฟันหวี

หลังจากผ่านตะกอแล้ว เส้นด้ายยืนแต่ละเส้นจะถูกร้อยผ่านช่อง (ฟัน) ในฟันหวี ซึ่งเป็นโครงคล้ายหวีที่ติดตั้งอยู่บนกระสวยกระทบ ฟันหวีทำหน้าที่เว้นระยะเส้นด้ายยืนให้ห่างเท่า ๆ กันตลอดความกว้างของกี่ทอ และใช้กระทบเส้นด้ายพุ่งแต่ละเส้นให้เข้าที่ ความหนาแน่นของฟันหวี (จำนวนช่องต่อเซนติเมตร) เป็นตัวกำหนดจำนวนเส้นด้ายของผืนผ้า ผ้าฝ้ายเนื้อละเอียดสำหรับตัดเสื้ออาจใช้ 20 ช่องต่อเซนติเมตร ส่วนผ้าใบเนื้อหยาบใช้ 6–8 ช่องต่อเซนติเมตร

4

ผูกเส้นยืนเข้ากับลูกกลิ้งผ้า (cloth beam)

รวบเส้นด้ายยืนเป็นกลุ่มเล็กๆ แล้วผูกเข้ากับผ้ากันเปื้อนของลูกกลิ้งผ้า (cloth beam apron) ซึ่งเป็นแถบผ้าที่ติดอยู่กับลูกกลิ้งด้านหน้า ปรับความตึงของเส้นยืนโดยหมุนเบรกของลูกกลิ้งเส้นยืน (warp beam) จนเส้นด้ายทุกเส้นตึงและอยู่ในระดับเดียวกัน ความตึงที่สม่ำเสมอตลอดความกว้างทั้งหมดเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง เนื่องจากเครื่องทอแบบใช้พลังงาน (power looms) ทำงานด้วยความเร็วที่จะขยายความแปรผันของความตึงใดๆ ให้กลายเป็นตำหนิที่มองเห็นได้บนผืนผ้า

5

โหลดกระสวยด้วยหลอดด้ายพุ่ง

ใส่หลอดด้ายพุ่งที่พันด้ายแล้วลงในกระสวย ในเครื่องทอแบบกี่กระตุกกำลัง (power looms) กระสวยเป็นกระสวยเรือ (boat shuttle) ที่แข็งแรง มีปลายโลหะเสริมความทนทานเพื่อรับแรงการดีดด้วยกลไกพุ่งด้วยความเร็วสูง ด้ายพุ่งจะลอดผ่านรูเล็กหรือตาดึงความตึง (tension eye) ที่ตัวกระสวย ตรวจสอบให้แน่ใจว่าหลอดด้ายหมุนได้อย่างอิสระ เพราะหากหลอดด้ายติดขัด กระสวยจะลากด้ายไปตามช่องเปิดของเส้นยืน แทนที่จะวางด้ายได้อย่างเรียบร้อย

วัสดุสำหรับขั้นตอนนี้:

เส้นด้ายพุ่งเส้นด้ายพุ่ง500 ก.
6

เชื่อมต่อแหล่งพลังงานเข้ากับเครื่องทอ

เครื่องทอกลไกถูกขับเคลื่อนด้วยเพลาหลักที่เชื่อมต่อกับกังหันน้ำหรือเครื่องจักรไอน้ำผ่านสายพานและรอก การดึงคันโยกคลัตช์จะเชื่อมเครื่องทอเข้ากับเพลาหลักของการปั่น กลไกลูกเบี้ยวภายในเครื่องทอจะแปลงการหมุนต่อเนื่องนี้ให้เป็นการเคลื่อนที่ตามลำดับของการทอ ได้แก่ การแยกเส้นด้าย (เปิดเส้นยืน) การสอดกระสวย (ขว้างกระสวย) และการกระแทกเส้นพุ่ง (ดันเส้นพุ่งให้เข้าที่)

7

เริ่มเครื่องทอด้วยความเร็วต่ำ

เปิดคลัตช์และปล่อยให้เครื่องทอทำงานด้วยความเร็วที่ลดลงสำหรับการยิงกระสวยไม่กี่ครั้งแรก สังเกตการเคลื่อนไหวของการแยกเส้นยืน: กรอบตะกรอควรยกขึ้นและลดลงอย่างเรียบร้อย สร้างช่องเปิดที่ชัดเจนสำหรับกระสวย กระสวยควรพุ่งข้ามความกว้างเต็มและลงสู่กล่องกระสวยฝั่งตรงข้ามอย่างมั่นคง ฟันหวี (beater) ควรแกว่งไปข้างหน้าและดันเส้นพุ่ง (weft) ให้ชิดกับ fell (ขอบของผ้าที่ทอแล้ว)

8

สังเกตการทำงานของกลไกการดีดกระสวยอัตโนมัติ

กลไกการดีดกระสวย ซึ่งพัฒนามาจากกระสวยบินของเคย์ ใช้คันโยกที่ขับเคลื่อนด้วยลูกเบี้ยว เพื่อดีดกระสวยข้ามกี่ทอในจังหวะที่แม่นยำในแต่ละรอบการทำงาน การจับเวลาเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง กระสวยจะต้องข้ามไปหลังจากที่ช่องเส้นด้ายเปิดกว้างเต็มที่ และก่อนที่จะเริ่มปิด ในเครื่องทอผ้าพลังงานไอน้ำและกลไกยุคแรก หากการดีดผิดจังหวะ กระสวยจะพุ่งชนเส้นด้ายยืนที่กำลังปิดลง ทำให้เส้นด้ายขาดและกระสวยเสียหาย เหตุการณ์รุนแรงนี้เรียกว่า 'smash'

9

ตรวจสอบระบบหยุดเส้นด้ายยืนอัตโนมัติ

เครื่องทอแบบใช้พลังงานมีระบบหยุดเส้นด้ายยืนอัตโนมัติ ซึ่งเป็นกลไกตรวจจับที่ทำหน้าที่ตรวจหาเส้นด้ายยืนที่ขาดและหยุดเครื่องทอทันที เส้นด้ายยืนแต่ละเส้นจะผ่านลวดโลหะบางที่เรียกว่าดรอปไวร์ หากเส้นด้ายขาด ดรอปไวร์ของเส้นนั้นจะตกลงมา ทำให้คันโยกทำงานและปลดคลัตช์ ซึ่งป้องกันไม่ให้เครื่องทอผ้าโดยขาดเส้นด้ายไป เพราะจะทำให้เกิดรอยทางที่มองเห็นได้บนผืนผ้า ให้ต่อเส้นด้ายที่ขาดใหม่แล้วเริ่มเดินเครื่องอีกครั้ง

10

เพิ่มความเร็วให้ถึงระดับการทำงาน

เมื่อกี่ทอทำงานได้อย่างราบรื่นแล้ว ให้เพิ่มความเร็วถึงระดับการทำงานเต็มที่ เครื่องทอกำลังไฟฟ้ายุคแรกทำงานที่ 60–80 picks ต่อนาที และภายในทศวรรษ 1830 การออกแบบที่ดีขึ้นสามารถทำได้ถึง 100–120 picks ต่อนาที เมื่อทำงานเต็มความเร็ว กระสวยจะพุ่งข้ามเครื่องทอจนดูเป็นภาพเบลอ และฟันหวีจะแกว่งเป็นจังหวะต่อเนื่อง เสียงในโรงทอที่เต็มไปด้วยเครื่องทอกำลังไฟฟ้าดังมากจนคนงานต้องสื่อสารกันด้วยการอ่านปาก ซึ่งเรียกว่า 'mee-mawing'

11

เปลี่ยนหลอดด้ายที่หมดระหว่างการทำงาน

เมื่อหลอดด้ายยืน (weft) หมดลง กระสวยจะวิ่งไปโดยไม่วางเส้นด้าย ผู้ควบคุมต้องหยุดเครื่องทอ ถอดหลอดที่หมดออก ใส่หลอดใหม่ที่เต็ม แล้วเริ่มเดินเครื่องอีกครั้ง ในเครื่องทอกำลังไฟฟ้ารุ่นหลัง กลไกเปลี่ยนหลอดอัตโนมัติ (เครื่องทออัตโนมัติ Northrop ปี ค.ศ. 1894) ได้เข้ามาแทนที่การเปลี่ยนหลอดโดยไม่ต้องหยุดเครื่อง แต่ในยุคของ Cartwright งานนี้ยังเป็นงานที่ทำด้วยมือ และเป็นเหตุผลหลักที่ช่างทอแต่ละคนดูแลเครื่องทอได้เพียง 2–4 เครื่องพร้อมกันเท่านั้น

12

ดึงผ้าไปข้างหน้าเมื่อผ้าสะสมขึ้น

กลไกแร็ตเชตบนลำแกนผ้า (cloth beam) จะดึงผ้าทอไปข้างหน้าเป็นระยะเล็ก ๆ โดยอัตโนมัติทุก ๆ การพุ่งกระสวยไม่กี่ครั้ง ทำให้ขอบผ้าที่ทออยู่ (fell) คงระยะห่างจากฟืม (reed) ให้คงที่ อัตราการดึงผ้า (take-up rate) เป็นตัวกำหนดจำนวนเส้นพุ่งต่อเซนติเมตรของผ้า (ความหนาแน่นของเส้นพุ่ง หรือ weft density) ความแม่นยำเชิงกลนี้ทำให้ได้ผ้าที่มีความหนาแน่นของเส้นพุ่งสม่ำเสมอกว่าที่ช่างทอด้วยมือคนใดจะทำได้

13

ตรวจสอบผ้าระหว่างการทอ

ตรวจสอบพื้นผิวผ้าเป็นระยะเพื่อหาข้อบกพร่อง เช่น เส้นด้ายยืนขาด (เป็นริ้วแนวตั้ง) การยกเส้นพุ่งซ้ำสองเส้นในช่องเปิดเดียวกัน ขอบผ้าหลวม หรือรอยคราบน้ำมันจากเครื่องจักร ทำเครื่องหมายจุดที่มีข้อบกพร่องด้วยเส้นชอล์กเพื่อให้สามารถซ่อมแซมได้ในขั้นตอนการตกแต่งสำเร็จ ช่างทอผ้าเครื่องจักรที่มีทักษะสามารถดูแลกี่ทอหลายเครื่องพร้อมกันและยังคงรักษาคุณภาพไว้ได้ ในช่วงทศวรรษ 1840 ช่างทอหนึ่งคนโดยทั่วไปดูแลกี่ทอ 4 เครื่อง และผลิตผ้าได้เท่ากับช่างทอมือ 15 คน

14

เอาผ้าที่ทอเสร็จแล้วออกจากกี่ทอ

เมื่อเส้นยืนหมด (หรือได้ความยาวผ้าตามที่ต้องการ) ให้หยุดกี่ทอ ตัดเส้นยืนที่เหลืออยู่ด้านหลังตะกอ แล้วคลายผ้าที่ทอเสร็จแล้วออกจากลูกม้วนผ้า (cloth beam) เส้นยืนเต็มชุดอาจให้ผ้าต่อเนื่องยาว 50–100 เมตร ผ้าดิบ (เรียกว่า 'grey goods' หรือ 'loomstate') จะถูกส่งไปยังแผนกตกแต่งขั้นสุดท้ายเพื่อซักล้าง ฟอกขาว ย้อมสี และรีดก่อนจำหน่าย

เครื่องมือที่ต้องใช้:

กรรไกรกรรไกร
15

ทำความเข้าใจผลกระทบเชิงเปลี่ยนแปลงของกี่ทอผ้าด้วยพลังงาน

กี่ทอผ้าด้วยพลังงาน (power loom) เป็นข้อต่อสุดท้ายในห่วงโซ่ของการใช้เครื่องจักรในอุตสาหกรรมสิ่งทอ ในปี ค.ศ. 1733 Kay ได้คิดค้นกระสวยบิน (flying shuttle) ในช่วงปี ค.ศ. 1764–1779 เจนนี่ (jenny) เครื่องเฟรมน้ำ (water frame) และมิวล์ (mule) ได้ทำให้การปั่นด้ายเป็นกลไกด้วยเครื่องจักร ในปี ค.ศ. 1785 Cartwright ได้ทำให้การทอผ้าเป็นกลไกด้วยเครื่องจักร ภายใน 52 ปี ทุกขั้นตอนตั้งแต่เส้นใยจนถึงผืนผ้าถูกขับเคลื่อนด้วยเครื่องจักร การผลิตผ้าฝ้ายในอังกฤษเพิ่มขึ้นจาก 2 ล้านปอนด์ในปี ค.ศ. 1760 เป็นมากกว่า 300 ล้านปอนด์ในปี ค.ศ. 1830 — เพิ่มขึ้น 150 เท่า การปฏิวัติสิ่งทอจึงสมบูรณ์ และรูปแบบของการผลิตแบบอุตสาหกรรมได้ถูกวางไว้เป็นแม่แบบให้อุตสาหกรรมทั้งหมดปฏิบัติตาม

วัสดุ

2

เครื่องมือที่จำเป็น

2

พิมพ์เขียวนี้สร้าง

บลูพริ้นท์ที่เกี่ยวข้อง

บลูพริ้นท์เหล่านี้แบ่งปันความรู้ — เทคนิค วัสดุ หรือหลักการ

CC0 สาธารณสมบัติ

พิมพ์เขียวนี้เผยแพร่ภายใต้ CC0 คุณสามารถคัดลอก แก้ไข แจกจ่าย และใช้งานผลงานนี้เพื่อวัตถุประสงค์ใดก็ได้ โดยไม่ต้องขออนุญาต

สนับสนุนเมกเกอร์โดยซื้อสินค้าผ่านพิมพ์เขียวของพวกเขา ซึ่งพวกเขาจะได้รับ ค่าคอมมิชชันเมกเกอร์ ที่ผู้ขายกำหนด หรือสร้างเวอร์ชันใหม่ของพิมพ์เขียวนี้และรวมเป็นการเชื่อมต่อในพิมพ์เขียวของคุณเพื่อแบ่งรายได้

การสนทนา

(0)

เข้าสู่ระบบ เพื่อร่วมการสนทนา

กำลังโหลดความคิดเห็น...