ไม้หีบอ้อย — กดปลายไม้หีบ หนีบอ้อยควั่นในรูไม้หลัก เค้นน้ำอ้อยลงราง

"เวลาใช้งาน ให้ตัดท่อนอ้อยเป็นลำ ปอกเปลือก แล้วควั่นอ้อยเป็นท่อนสั้น ๆ จากนั้นใส่อ้อยควั่นไปในรูหีบทีละข้อ แล้วกดปลายไม้หีบอ้อยลงมา โคนไม้หีบจะหนีบอ้อยควั่นที่สอดไว้ในรูจนแหลกและเค้นน้ำอ้อยให้ไหลลงมาที่ฐานกรอง" (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ผู้เขียน พิชชา ทองขลิบ, CC BY 4.0)

ใช้ไม้เนื้อแข็งไสเป็นท่อนกลมยาวประมาณ 50 ซม.

ทำไม้หลักสูงประมาณ 50 ซม. เจาะค่อนข้างบนเป็นรูยาวให้ไม้หีบอ้อยและข้ออ้อยควั่นสอดเข้าไปพร้อมกัน เจาะรูในไม้ฐานตั้งให้โคนไม้หีบอ้อยสอดอย่างหลวม ๆ ตั้งบนไม้ฐานกรอง

ตัดแผ่นเหล็กบางพับเป็นราง สอดรูไม้หลักไว้ใต้ไม้หีบอ้อยและข้ออ้อย ให้น้ำอ้อยไหลลงไม้ฐานกรอง

ภาพไม้หีบอ้อยจริงจากพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านจ่าทวี (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ผู้เขียน พิชชา ทองขลิบ, CC BY 4.0)

ตัดอ้อยเป็นลำ ปอกเปลือก ควั่นเป็นท่อนสั้น ใส่ในรูทีละข้อ กดปลายไม้หีบลง โคนไม้หีบหนีบอ้อยจนแหลก น้ำอ้อยไหลลงรางสู่ภาชนะรอง

ไม้หีบอ้อยคิดขึ้นเพื่อผู้สูงอายุที่ฟันไม่ดี ใช้หีบอ้อยถวายพระและดื่มกินกันเอง ทำงานคล้ายช้างหีบแต่ทำได้ทีละน้อย ที่รองน้ำอ้อยสมัยก่อนใช้กาบหมาก กาบกล้วย หรือเปลือกไม้ ต่อมาใช้แผ่นเหล็กหรือสังกะสี ชื่อเรียกอื่น ไม้หนีบ ไม้หนีบอ้อยควั่น แหล่งข้อมูล: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ฐานข้อมูลเครื่องมือเครื่องใช้พื้นบ้าน "ไม้หีบอ้อย" (สัญญาอนุญาต CC BY 4.0) **ข้อจำกัด** แหล่งข้อมูลไม่ได้ให้ระยะระหว่างไม้หลักกับไม้ฐานตั้ง