ಶ್ರೀಗಂಧ ಮರದ ಕೊಯ್ಲು ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಕಾಷ್ಠ ಸಂಸ್ಕರಣೆ — ಕರ್ನಾಟಕದ ಶ್ರೀಗಂಧ

ಭಾರತೀಯ ಶ್ರೀಗಂಧ (Santalum album) ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸದಾಹರಿತ ಮರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅರೆ-ಪರಾವಲಂಬಿ (hemiparasite) ಆಗಿದ್ದು, ಅದರ ಬೇರುಗಳು ಸಮೀಪದ ಆತಿಥೇಯ ಮರಗಳ ಬೇರುಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು (haustoria ಮೂಲಕ) ನೀರು ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಮರವು 12-15 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಮರದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳು: ರಸಕಾಷ್ಠ (sapwood) — ತಿಳಿ ಬಣ್ಣದ, ಸುಗಂಧರಹಿತ ಹೊರ ಭಾಗ; ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಕಾಷ್ಠ (heartwood) — ಕಂದು ಬಣ್ಣದ, ಸುಗಂಧಭರಿತ ಒಳ ಭಾಗ. ಹೃದಯ ಕಾಷ್ಠವು 15-30+ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಕೊಯ್ಲಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಶ್ರೀಗಂಧ ಮರವು ಕನಿಷ್ಠ 15 ವರ್ಷ ಹಳೆಯದಾಗಿರಬೇಕು, ಆದರೆ 20-30+ ವರ್ಷಗಳ ಮರಗಳು ಉತ್ತಮ ಹೃದಯ ಕಾಷ್ಠವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕಾಂಡದ ಸುತ್ತಳತೆ ನೆಲಮಟ್ಟದಿಂದ 1.3 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟ 30 ಸೆಂ.ಮೀ. ಇರಬೇಕು. ಮರದ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕೆರೆದು ವಾಸನೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಬಹುದು — ಪ್ರಬುದ್ಧ ಮರವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಿಹಿ, ಮರದ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಹೊರಸೂಸುತ್ತದೆ. ಒಣಗಿದ, ರೋಗಗ್ರಸ್ತ ಅಥವಾ ಸತ್ತ ಮರಗಳು ಕೂಡ ಕೊಯ್ಲಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ — ಶ್ರೀಗಂಧ ಹೃದಯ ಕಾಷ್ಠವು ಮರ ಸತ್ತ ನಂತರವೂ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶ್ರೀಗಂಧ ಮರಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಆಸ್ತಿ — ಖಾಸಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದರೂ ಸಹ. ಕರ್ನಾಟಕ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಕಡಿಯುವ ಅನುಮತಿ (felling permit) ಪಡೆಯಲೇಬೇಕು. ಮರವನ್ನು ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕಡಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಸಾಗಿಸುವುದು ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಅಪರಾಧ (Karnataka Forest Act, 1963 ಮತ್ತು Indian Forest Act, 1927 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ). ಕೇರಳದ ಮರಯೂರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನ ನಿಯಮಗಳಿವೆ. ಸಾಗಾಣಿಕೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ transit pass ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಶ್ರೀಗಂಧ ಮರವನ್ನು ಬೇರುಸಮೇತ ಕಿತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ — ಕಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಬೇರಿನ ಕಾಷ್ಠದಲ್ಲಿ (root wood) ಅತ್ಯಧಿಕ ಶ್ರೀಗಂಧ ತೈಲ ಅಂಶವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ 4-6 ಕೆಲಸಗಾರರ ತಂಡ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ: ಅಗೆಯುವ ಸಲಕರಣೆಗಳು, ಕೊಡಲಿ, ಗರಗಸ, ಮತ್ತು ಹೊರೆ ಸಾಗಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.

Begin digging in a circular pattern around the tree with a diameter of 1-1.5 meters. Dig deeply while exposing the roots. Find each major root and cut it at its very tip — to collect all the wood of the root. Carefully cut the haustoria connections attached to the roots of host trees. After all roots are loosened, gently tilt the tree and lay it on the ground.

After felling the tree to the ground, first cut all the branches. Then remove the bark. Under the bark, sapwood appears — this is light-colored, odorless wood. When removing bark, be careful not to damage the heartwood. In small branches, there is little or no heartwood — these contain mostly sapwood only.

ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ಹಂತ. ರಸಕಾಷ್ಠ (sapwood) — ತಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಹೊರ ಪದರ — ವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಕೆತ್ತಿ (chip away) ಹೃದಯ ಕಾಷ್ಠವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಿ. ಹೃದಯ ಕಾಷ್ಠವು ಕಂದು-ಗಾಢ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ್ದು, ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಿಹಿ ಸುಗಂಧ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಕೆತ್ತುವಾಗ ಹೃದಯ ಕಾಷ್ಠಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ಜಾಗ್ರತೆ ವಹಿಸಿ — ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮ್ ಅಮೂಲ್ಯ. ಬೇರಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಕಾಷ್ಠವು ಅತ್ಯಧಿಕ ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಹೃದಯ ಕಾಷ್ಠವನ್ನು ಮೂರು ದರ್ಜೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ. A-ದರ್ಜೆ: ಬೇರಿನ ಮತ್ತು ಬುಡದ ಕಾಷ್ಠ — ಅತ್ಯಂತ ಕಗ್ಗತ್ತಲು ಬಣ್ಣ, ಅತ್ಯಧಿಕ ತೈಲ ಅಂಶ (4-6%), ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ. B-ದರ್ಜೆ: ಕಾಂಡದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಕಾಷ್ಠ — ಉತ್ತಮ ಸುಗಂಧ, ಮಧ್ಯಮ ತೈಲ ಅಂಶ. C-ದರ್ಜೆ: ಮೇಲಿನ ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ದಪ್ಪ ಕೊಂಬೆಗಳ ಕಾಷ್ಠ — ತಿಳಿ ಬಣ್ಣ, ಕಡಿಮೆ ತೈಲ ಅಂಶ. ದರ್ಜೆ ನಿರ್ಣಯವು ಬಣ್ಣ (ಗಾಢವಾದಷ್ಟು ಉತ್ತಮ), ಸುಗಂಧದ ತೀವ್ರತೆ, ಮತ್ತು ಕಾಷ್ಠದ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

Sandalwood oil yields 4-6% from the heartwood and roots. The key aromatic compounds of the oil are: alpha-santalol (alpha-santalol, >40%) and beta-santalol (beta-santalol, >16%). These compounds are responsible for the characteristic sweet, woody, and creamy fragrance of sandalwood. Because the roots and wood contain the highest oil content, the trees are uprooted entirely without felling. Historically, this oil has been used in temple carvings, fragrance materials, and Ayurvedic medicine.

Weigh and record the heartwood of each grade separately. A mature tree (20-30+ years) typically yields 15-40 kg of heartwood (based on tree size and age). Current market price: $100-300+ per kg based on grade and quality. Official weight and grade assessment is done at government auctions.

Dry heartwood pieces in the shade — direct sunlight can crack the wood and evaporate volatile oil components. Place the wood elevated from the ground in a well-ventilated location (using stacking racks). Leave sufficient space between pieces. Drying period 2-4 weeks, until moisture reduces to 12-15%. Protect from rain.

ಕೆತ್ತಿ ತೆಗೆದ ರಸಕಾಷ್ಠದ ಚಿಪ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಬಿಸಾಡಬೇಡಿ. ರಸಕಾಷ್ಠವು ಹೃದಯ ಕಾಷ್ಠಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೌಲ್ಯದ್ದಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದನ್ನು ಕೆಲವು ಉಪಯೋಗಗಳಿಗೆ ಬಳಸಬಹುದು: ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಊದುಬತ್ತಿ ತಯಾರಿಕೆ, ಮಿಶ್ರಿತ ಶ್ರೀಗಂಧ ಪುಡಿ, ಅಥವಾ ಸಸ್ಯ ಗೊಬ್ಬರ. ಚಿಪ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ.

ಒಣಗಿದ ಹೃದಯ ಕಾಷ್ಠವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ. ತಾಪಮಾನ: 20-25 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್. ಆರ್ದ್ರತೆ: 50-60%. ನೇರ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ದೂರ ಇಡಿ. ಗೆದ್ದಲು ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿ — ಆದಾಗ್ಯೂ ಶ್ರೀಗಂಧ ಕಾಷ್ಠವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೀಟ-ನಿರೋಧಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕಾಷ್ಠವನ್ನು ನೆಲದಿಂದ ಮೇಲೆ, ಮರದ ಪ್ಯಾಲೆಟ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಇಡಿ. ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಶ್ರೀಗಂಧ ಹೃದಯ ಕಾಷ್ಠವು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ತನ್ನ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೊಯ್ಲಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ: ಮರದ ಸ್ಥಳ, ಪರವಾನಗಿ ಸಂಖ್ಯೆ, ಕೊಯ್ಲು ದಿನಾಂಕ, ಒಟ್ಟು ಹೃದಯ ಕಾಷ್ಠ ತೂಕ, ದರ್ಜೆವಾರು ತೂಕ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶ್ರೀಗಂಧವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಹರಾಜಿನ ಮೂಲಕ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. Karnataka Soaps and Detergents Limited (KSDL) ಮತ್ತು ಇತರ ಅಧಿಕೃತ ಖರೀದಿದಾರರು ಮುಖ್ಯ ಮಾರಾಟ ಮಾರ್ಗಗಳು. ಅನಧಿಕೃತ ಮಾರಾಟ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ.