Uji

Kuchachwa kunahitaji bakteria wazuri washinde wabaya. Osha mikono, chombo na mwiko kwa maji ya moto kabla ya kuanza.

Tumia unga wa wimbi (ulezi). Mtama au mahindi pia hufaa, lakini wimbi ndio unaopendwa zaidi kwa uji wa watoto kwa sababu una madini mengi.

Koroga unga kwenye maji ya uvuguvugu hadi usiwe na madonge. Anza na maji kidogo, kisha ongeza — ukimwaga yote mara moja utapata madonge yasiyoisha.

Funika chombo kwa kitambaa safi kinachoruhusu hewa kidogo. Mfuniko uliobana kabisa huzuia hewa na kubadilisha uchachu.

Weka mahali penye joto la kawaida, kama nyuzi 25-30, kwa saa 48. Mahali pa baridi kunachukua siku tatu au zaidi.

Koroga asubuhi na jioni kwa mwiko safi. Hii husaidia bakteria kusambaa katika mchanganyiko wote.

Utaona povu dogo juu na kunusa harufu ya uchachu kama ya maziwa ya mgando. Harufu inapaswa kuwa ya siki, si ya uozo.

Ukiona ukungu wa rangi (kijani, nyeusi, pinki) au harufu ya uozo, mwaga yote. Usijaribu kuondoa sehemu iliyoharibika — usalama kwanza.

Pitisha kwenye ungo au kitambaa chembamba ili kuondoa makapi na madonge. Uji laini hutoka kwenye kuchuja, si kwenye kupika muda mrefu.

Weka maji safi lita moja yachemke kabisa. Maji lazima yawe yanachemka kabla ya kumwaga mchanganyiko.

Mimina mchanganyiko kwenye maji yanayochemka polepole, ukikoroga bila kusimama. Ukisimama kukoroga hata sekunde chache utapata madonge.

Punguza moto na endelea kukoroga kwa dakika 15 hadi uji unene na kung'aa. Uji usiopikwa vya kutosha una ladha ya unga mbichi.

Ongeza sukari kidogo, asali, au maji ya ndimu ukipenda. Wengine huongeza maziwa; wengine hunywa hivyo hivyo.

Nafaka zina kinga yake. Wimbi, mtama na mahindi vina kitu kinachoitwa phytate, ambacho hushikilia madini ya chuma na zinki na kuzuia mwili kuyapokea. Hii si hadithi ya bibi — imethibitishwa na utafiti wa kisayansi. Bakteria wa asili wanaofanya kazi wakati wa kuchachwa hutoa kimeng'enya kinachovunja phytate, na hivyo madini yanakuwa huru. Uji uliochachwa hutoa chuma kingi zaidi kuliko uji uleule usiochachwa. Hii ndiyo sababu halisi ya desturi hii.

Usalama pia. Bakteria wa lactic acid hushusha kiwango cha asidi (pH), na katika hali hiyo bakteria wanaosababisha magonjwa hawawezi kukua. Katika sehemu zisizo na jokofu, kuchachwa ni njia ya kuhifadhi chakula — siyo tu ladha.

Uji ni chakula cha watoto na cha wazee. Kwa muda mrefu uji umekuwa chakula cha kwanza cha mtoto anayeachishwa kunyonya Afrika Mashariki. Ni laini, ni rahisi kumeng'enywa, na una nishati. Lakini ni vyema kusema ukweli: uji peke yake hautoshi kwa mtoto anayekua — unahitaji kuongezwa vyakula vyenye protini kama karanga zilizosagwa, maziwa au mayai.

Kuhusu majina. "Uji" ni neno la Kiswahili linalotumika Kenya na Tanzania. Mahali pengine Afrika kuna vyakula vinavyofanana sana kwa njia ya kutengeneza: ogi au pap Afrika Magharibi, injera ya Ethiopia (ingawa hiyo ni mkate). Hii ni njia ya kale ya kuandaa nafaka inayopatikana bara zima, kila mahali na jina lake.