UBUCIKO
UBUHLE NEMPILO
UBUCIKO BEZANDLA
AMASIKO NOMLANDO
EZOKUZIJABULISA
IMVELO
UKUDLA NEZIPHUZO
REVERSE ENGINEERING
IZAYENSI
EZEMIDLALO
UBUCHWEPHESHE
IZINTO EZIGQOKWAYO
Ukukhipha I-potash Emlotheni Wezinkuni — Isici Se-alkali Esifihlekile Kuwo Wonke Umlilo
Ihumuswe
Peter

Yenziwe ngu-

Peter

4. uNhlaba 2026SE
260
0
0
7
0

Ukukhipha I-potash Emlotheni Wezinkuni — Isici Se-alkali Esifihlekile Kuwo Wonke Umlilo

I-potassium (K, isici 19) yakha cishe u-2% woqweqwe loMhlaba futhi ingenye yezakhamzimba ezintathu eziyinhloko izitshalo ezidinga zona, kanye ne-nitrogen ne-phosphorus. Uphawu lwayo u-K luvela egameni lesiLatini elithi "kalium", elakhiwe phezu kuka-"kali", kusuka kwisi-Arabhu al-qalī, umlotha wezitshalo. Igama lesiNgisi elithi "potash" liqonde ngqo nakakhulu: lisho "umlotha webhodwe", insalela esala ebhodweni ngemva kokubilisa amanzi omlotha wezinkuni aze ome. Le blueprint ifundisa inqubo eyanika lesi sici igama laso.

UHumphry Davy wahlukanisa insimbi ye-potassium ngo-Okthoba 1807 ngokudlulisa ugesi ovela kubhethri elikhulu le-volta kuyi-potash ebabayo (i-potassium hydroxide) — okwenza i-potassium ibe yinsimbi yokuqala eyahlukaniswa nge-electrolysis. Umzala wakhe u-Edmund wabhala ukuthi uDavy wadansa egumbini ngenjabulo lapho ebona amaconsana amancane ensimbi ekhanya njengesiliva egqobhoza uqweqwe lwe-alkali futhi ethatha umlilo. Insimbi emsulwa iyamangalisa: ithambile ngokwanele ukuthi isikwe ngommese (Mohs 0.4), ilula ngokwanele ukuthi intante emanzini (ukuminyana 0.862 g/cm³), futhi isabela kakhulu kangangokuthi isabela ngamandla namanzi, ikhiphe i-hydrogen evutha umlilo.

Kodwa i-potash uqobo — ikakhulukazi i-potassium carbonate, K₂CO₃ — yasetshenziswa izinkulungwane zeminyaka ngaphambi kokuthi noma ubani azi ukuthi i-potassium iyini. AmaMesopotamiya asendulo ayenza insipho ngamafutha nangomlotha wezinkuni. Abenzi bengilazi beNkathi Ephakathi enyakatho yezintaba ze-Alps basebenzisa i-potash yomlotha wezinkuni njenge-flux (into encibilikisayo) "yengilazi yehlathi" yabo. AbaseMelika besikhathi samakholoni bathumela eBrithani izinkulungwane zamathani e-potash, futhi ilungelo lokuqala lobunikazi (patent) lase-United States (uSamuel Hopkins, 31 Julayi 1790) lanikezwa indlela ethuthukisiwe yokwenza i-potash ne-pearl ash. Le yinto exhumanisa insipho, ingilazi, impushana yesibhamu (gunpowder) nezolimo — konke kuvela emlotheni osala ngemva komlilo.

Oqalayo
Amahora angu-4-8 omsebenzi ngempela phakathi nezinsuku ezingu-2-3

Imiyalelo

1

Qonda izici ze-potassium nendawo yayo ethebuleni lezakhi

I-potassium (K, isici 19) isesiqeshini soku-1 (izinsimbi ze-alkali), isikhathi sesi-4 sethebula lezakhi. Inesisindo se-athomu esingu-39.098 nokuhleleka kwama-electron [Ar] 4s¹. Njengazo zonke izinsimbi ze-alkali, ine-electron eyodwa ye-valence eyinikela kalula, okuyenza isabele kakhulu. Insimbi emsulwa imhlophe ngokwesiliva, ithambile ngokwanele ukuthi isikwe ngommese webhotela (ubulukhuni be-Mohs 0.4), futhi inokuminyana okungu-0.862 g/cm³ — insimbi yesibili elula kakhulu ngemva kwe-lithium. Incibilika ku-63.5 °C kuphela (146 °F).

I-potassium isabela ngamandla namanzi: 2K + 2H₂O → 2KOH + H₂↑. Igesi ye-hydrogen ivutha ngokwayo, ishise ngelangabi eliphawulekayo elinombala we-lilac. Lokhu kusabela yikho okwenza insimbi ye-potassium kufanele igcinwe ngaphansi kukawoyela wamaminerali noma kwigesi engasabeli — ayikwazi ukuba khona iyinsimbi emvelweni. Oqweqweni loMhlaba, i-potassium itholakala kuphela njengama-ion K⁺ kumaminerali afana ne-feldspar (KAlSi₃O₈), i-muscovite (KAl₂(AlSi₃O₁₀)(OH)₂) ne-sylvite (KCl). Izitshalo zimunca u-K⁺ enhlabathini ngezimpande; lapho izinkuni zisha, i-potassium isala emlotheni njenge-potassium carbonate (K₂CO₃).

2

Khetha izinhlobo zezihlahla eziqinile ukuze uthole i-potassium eningi

Khetha izinkuni eziqinile (hardwood): i-oak, i-beech, i-elm, i-maple noma i-ash. Izinkuni eziqinile kwakuyizinkuni zendabuko ze-potash eYurophu naseMelika yamakholoni; izinkuni ezithambile ezifana nephayini, i-spruce ne-fir zishiya umlotha omncane. Inani le-alkali elisemlotheni lishintsha kakhulu ngokohlobo lwesihlahla, isilinganiso samagxolo namahlumela, nenhlabathi lapho isihlahla sakhula khona, ngakho qaphela noma iyiphi inombolo eyodwa bese uhlola owakho umlotha ngezivivinyo ezisezinyathelweni ze-11 nezi-12.

Izinkuni kufanele zome kahle (zomiswe emoyeni okungenani izinyanga ezi-6). Izinkuni eziluhlaza zichitha amandla ekomiseni umswakama futhi azishi ngokuphelele, zishiye umlotha ompunga oxubene namalahle esikhundleni somlotha okhanyayo odingekayo ukuze kucwiliswe kahle.

Izinto zokwakha zalesi sinyathelo:

Izinkuni zokhuni oluqinileIzinkuni zokhuni oluqinile
3

Yakha umgodi womlilo bese ushisa izinkuni eziqinile zize zibe umlotha omhlophe

Basa umlilo emgodini womlilo ovikelekile — imvula ingageza i-potassium encibilikayo ngaphambi kokuthi uyiqoqe. Shisa izinkuni eziqinile emlilweni oshisayo ongena umoya kahle. Engeza izinkuni kancane kancane, uvumele umthwalo ngamunye ushe uphele ngaphambi kokwengeza okunye. Umlilo oshisayo onomoya omuhle ukhipha umlotha omhlophe noma ompunga okhanyayo; umlilo oshunqa kancane ukhipha umlotha omnyama ogcwele i-carbon engashile, ongasizi kangako.

Qhubeka ushisa uze uqoqe umlotha omningi — okungenani amalitha angu-20-30 ukuze uthole isivuno esibonakalayo. Vumela umlilo ushe uphele ube umlotha; susa izingcezu ezinkulu zamalahle ezingashanga ngokuphelele. Izinkuni zishiya kuphela ingxenyana encane yesisindo sazo njengomlotha, ngakho leli nani lidinga izinkuni eziningi kakhulu — ngaphezu kakhulu komlilo owodwa wantambama; ama-maker amaningi aqoqa umlotha wesitofu noma womgodi womlilo isizini yonke.

Izinto zokwakha zalesi sinyathelo:

Izinkuni zokhuni oluqinileIzinkuni zokhuni oluqinile

Amathuluzi adingekayo:

Umgodi womliloUmgodi womlilo
Insimbi yokuvusa umliloInsimbi yokuvusa umlilo
4

Vumela umlotha uphole ngokuphelele bese uwuqoqa

Vumela umlotha uphole okungenani amahora angu-24, futhi uwuvuse ufuna amalahle avuthayo ngaphambi kokuwususa: umlotha ungafihla amalahle asavutha izinsuku eziningi. Umlotha oshisayo ungadala ukusha okubi, uncibilikise ipulasitiki futhi uqale umlilo. Uma usupholile lapho uwuthinta, wukhe ngefosholo noma ngesikhwezi sensimbi uwufake ebhakedeni lensimbi elomile. Gcina umlotha womile — uma imvula imanzisa inqwaba yomlotha ngaphambi kokuqoqwa, ingxenye enkulu ye-K₂CO₃ encibilikayo izongena emhlabathini ilahleke.

Izinto zokwakha zalesi sinyathelo:

Umlotha Wokhuni OluqinileUmlotha Wokhuni Oluqinile

Amathuluzi adingekayo:

Ibhakede lensimbiIbhakede lensimbi
5

Hlunga umlotha ngesihlungo esinezimbobo ezinkulu ukuze ususe amalahle

Dlulisa umlotha opholile esihlungweni esinezimbobo ezinkulu (izimbobo ezingu-mm 5-10) ukuze wehlukanise umlotha ocolekileyo nezingcezu zamalahle, izipikili, amatshe nezingcezu zezinkuni ezingashanga. Impuphu ecolekileyo emhlophe noma empunga ekhanyayo edlulayo iyinto yakho ecebile nge-potash. Izingcezu zamalahle ezisala esihlungweni zingagcinelwa okunye ukusetshenziswa (ukubasa, ukuhlunga amanzi, ukuthuthukisa inhlabathi) kodwa ziqukethe i-potassium encane kakhulu engakhishwa.

Izinto zokwakha zalesi sinyathelo:

Umlotha Wokhuni OluqinileUmlotha Wokhuni Oluqinile

Amathuluzi adingekayo:

IsisefoIsisefo
6

Yakha umgqomo wokucwilisa onesihlungi sotshani

Sebenzisa umgqomo wokhuni noma ibhakede elikhulu elinembobo ebhobozwe eduze kwaphansi. Beka ungqimba olujiyile (cm 5-8) lotshani obomile noma utshani obomile phansi emgqonyeni — lusebenza njengesihlungi ukuze umlotha ocolekileyo ungavimbi imbobo yokuphuma futhi ungangeni emanzini omlotha. Utshani kufanele buhlanzeke futhi bome. Beka umgqomo endaweni ephakanyisiwe (amatshe, izitini noma isitendi sokhuni) ukuze ibhakede lokwamukela lingene ngaphansi kwembobo.

Imigqomo yokhuni ingeyendabuko; amanzi omlotha ahlasela i-aluminium, i-zinc ne-tin, kanti insimbi ne-stainless steel ziyawamelana. Uma usebenzisa ibhakede lepulasitiki, qiniseka ukuthi liyi-HDPE (ikhodi yokusebenzisa kabusha 2), emelana nezixazululo ze-alkali.

Izinto zokwakha zalesi sinyathelo:

Utshani ObusikiweUtshani Obusikiwe

Amathuluzi adingekayo:

Umgqomo wokhuniUmgqomo wokhuni
Ibhakede lokuqoqaIbhakede lokuqoqa
7

Gcwalisa umgqomo ngomlotha ohlungiwe

Gcwalisa umgqomo ngomlotha omhlophe ohlungiwe, uwucindezele ngezingqimba. Cindezela ungqimba ngalunye kancane — uma uxegayo kakhulu, amanzi ageleza emisele ngaphandle kokuncibilikisa i-K₂CO₃ eningi; uma uqine kakhulu, amanzi ngeke angene nhlobo. Gcwalisa umgqomo kuze kusale u-cm 10 emlonyeni, ushiye isikhala samanzi ozowathela phezulu. Umgqomo onamalitha angu-25-30 omlotha owomile uyinani elihle lokusebenza.

Izinto zokwakha zalesi sinyathelo:

Umlotha Wokhuni OluqinileUmlotha Wokhuni Oluqinile
8

Thela amanzi kancane emlotheni ukuze ukhiphe i-potassium

Thela amanzi athambile kancane phezu komlotha ocindezelwe. Amanzi emvula alungile kakhulu: acishe angabi ne-calcium noma i-magnesium encibilikisiwe, ezingasabela ne-carbonate zibe uqweqwe olucwilayo. Amanzi angena phansi ngokudlula emlotheni, ancibilikise i-potassium carbonate (K₂CO₃) encibilikayo kanye nenani elincane le-potassium sulfate (K₂SO₄) ne-potassium chloride (KCl). Le nqubo ibizwa ngokuthi i-lixiviation (ukucwilisa).

Thela kancane kancane bese uvumela ukuthi amanzi angene. Uma uthela ngokushesha okukhulu, amanzi ageleza emisele engathintanga umlotha owanele. Uketshezi oluconsa phansi ngamanzi omlotha (isixazululo se-potash), anombala onsundu ngenxa yezinhlanganisela eziphilayo ezincibilikile.

Izinto zokwakha zalesi sinyathelo:

Amanzi ahlanzekile (okugeza)Amanzi ahlanzekile (okugeza)

Amathuluzi adingekayo:

IbhakedeIbhakede
9

Qoqa amanzi omlotha ebhakedeni elingaphansi komgqomo

Uketshezi olunsundu oluphuma emgqonyeni ngamanzi akho omlotha angahluziwe — isixazululo se-alkali se-potassium carbonate emanzini. Wamukele ebhakedeni elihlanzekile (lokhuni, lepulasitiki ye-HDPE noma lensimbi — ungalokothi usebenzise i-aluminium, i-zinc noma i-tin, amanzi omlotha azihlaselayo). Ukugeleza kokuqala kunamandla kakhulu; ukuthela okulandelayo kukhipha amanzi omlotha abuthakathaka kancane kancane njengoba umlotha uphelelwa i-potassium encibilikayo.

UKUPHEPHA: Gqoka isivikelo samehlo namagilavu lapho uphatha amanzi omlotha. Amanzi omlotha e-potash ayi-alkali enamandla (ngokuvamile i-pH 11-13) futhi abangela ukusha kwamakhemikhali esikhumbeni nasemehlweni. Uma echaphazeka esikhumbeni noma ungena esweni, geza ngokushesha ngamanzi amaningi ahlanzekile ageleza okungenani imizuzu engu-15, futhi ufune usizo lwezempilo uma kuyiso. Ungafaki uviniga noma enye i-acid esweni; gcina ibhakede lamanzi ahlanzekile eduze.

Amathuluzi adingekayo:

Ibhakede lokuqoqaIbhakede lokuqoqa
10

Thela kabusha amanzi omlotha abuthakathaka emlotheni ukuze aqine

Thela kabusha amanzi omlotha owaqoqile emgqonyeni ofanayo womlotha okwesibili nokwesithathu. Ukudlula ngakunye kuncibilikisa i-K₂CO₃ eningi, kukhuphule ukuqina. Noma, thela amanzi omlotha avela emgqonyeni wokuqala emgqonyeni wesibili onomlotha omusha. Abakhiqizi be-potash basendulo babevame ukusebenzisa uchungechunge lwemigqomo elandelanayo, bedlulisa amanzi omlotha emlotheni omusha kakhudlwana ukuze aqine ngaphambi kokuwahwamulisa — lokhu kwakonga izinkuni ngoba ukubilisa kwakuqala ngamanzi omlotha asevele eqinile.

11

Hlola amandla amanzi omlotha ngesivivinyo sophaphe

Cwilisa isihloko sophaphe emanzini omlotha. Lesi yisivivinyo sendabuko sabenzi bensipho: amanzi omlotha anamandla anele okwenza insipho abonakala edla imicu yophaphe, ngoba i-keratin iyabola ku-alkali enamandla. Isivivinyo esingacacile nesikhombisa uhlobo kuphela — sikutshela ukuthi amanzi omlotha anamandla yini, hhayi ukuthi anamandla kangakanani. Uma uphaphe lungashintshi, amanzi omlotha abuthakathaka kakhulu futhi adinga ukudlula futhi emlotheni omusha noma ukuhwamuliswa kancane ngaphambi kwesinyathelo sokubilisa.

12

Hlola ukujiya kwamanzi omlotha ngesivivinyo seqanda

Beka iqanda elisha elihlanzekile ngobumnene emanzini omlotha. Lesi naso yisivivinyo sendabuko: lapho amanzi omlotha esejiye ngokwanele, iqanda liyantanta, ingxenye yegobolondo elingangohlamvu lwemali ibonakala ngaphezu kwamanzi. Uma iqanda licwila, amanzi omlotha adinga ukuqiniswa kakhulu — wadlulise emlotheni omningi noma uqale ukuhwamulisa kuqala ukuze unciphise inani. Amaqanda ashintsha ukuminyana kwawo njengoba emdala, ngakho sebenzisa elisha futhi uthathe umphumela njengomhlahlandlela.

13

Thela amanzi omlotha aqinile ebhodweni lensimbi ukuze uwahwamulise

Dlulisela amanzi omlotha aqinile ebhodweni elikhulu noma embizeni yensimbi ethelwe (cast iron). Insimbi iyamelana namanzi omlotha e-potash, kanti i-aluminium incibilika kuwo ngokushesha, i-zinc ne-tin zigqwale, ngakho sebenzisa insimbi. Izimbiza ezinkulu zensimbi ze-potash kwakuyisitsha esijwayelekile sokuhweba nge-potash ngekhulu le-18 nele-19. Ibhodwe lisinika leli gama: "pot-ash" iyinsalela efana nomlotha esala ebhodweni ngemva kwalokhu kuhwamulisa.

Amathuluzi adingekayo:

Ibhodwe elikhulu lensimbi ebunjiweIbhodwe elikhulu lensimbi ebunjiwe
Udlawu Olunezibambo EzindeUdlawu Olunezibambo Ezinde
14

Bilisa amanzi omlotha emlilweni ozinzile

Beka ibhodwe lensimbi emlilweni ozinzile bese ubilisa amanzi omlotha aze aphuphume. Gcina ukushisa kungaguquki — uma kunamandla kakhulu, amanzi omlotha achaphazeka ngendlela eyingozi; uma kuphansi kakhulu, ukuhwamulisa kuthatha isikhathi eside ngokweqile. Njengoba amanzi ehwamuka, amanzi omlotha ayamnyama futhi ajiye. Engeza amanzi omlotha avela kulawo owagcinile njengoba inani lehla, ugcine ibhodwe ligcwele cishe uhhafu. Enqwabeni enkulu, lokhu kuthatha amahora amaningi okubilisa okungaphazanyiswa.

UKUPHEPHA: Amanzi omlotha abilayo ayachaphazeka, futhi amaconsi nenkungu yawo kuyashisa njenge-caustic. Sebenzela ngaphandle noma endaweni engena umoya kahle kakhulu. Gqoka isivikelo samehlo namagilavu ajiyile. Ungalokothi ushiye ibhodwe lamanzi omlotha abilayo lingabukwa.

Izinto zokwakha zalesi sinyathelo:

IzinkuniIzinkuni

Amathuluzi adingekayo:

Insimbi yokuvusa umliloInsimbi yokuvusa umlilo
15

Qhubeka uhwamulisa kuze kwakheke unamathisele ojiyile

Njengoba amanzi ehwamuka, uketshezi luyajiya lube unamathisele onsundu ngokumnyama ofana nesiraphu. Yehlisa umlilo ukuze ungashi. Govuza ngezikhathi ezithile ngenduku ende yensimbi noma ngesigwedlo sokhuni (isigwedlo sizosha kancane kancane kodwa sisebenza isikhashana). Lapho unamathisele usujiye kangangokuthi isipuni esidonswe phakathi kwawo sishiya umzila ovaleka kancane, ukuhwamulisa sekucishe kuphele. Kulesi sigaba, unamathisele "usawoti omnyama" ongahluziwe — ingxube ye-K₂CO₃ nensalela ephilayo, i-potassium sulfate namanye amaminerali omlotha.

Amathuluzi adingekayo:

Udlawu Olunezibambo EzindeUdlawu Olunezibambo Ezinde
16

Shisa insalela ekushiseni okubomvu ukuze kushe izinto eziphilayo

Dlulisela unamathisele ojiyile esitsheni sensimbi esingajulile noma uwendlale endaweni eyisicaba yensimbi. Wushise emlilweni onamandla uze ufike ekukhanyeni okubomvu okufiphele (cishe 600-700 °C). Izinhlanganisela eziphilayo ezinika usawoti ongahluziwe umbala wawo omnyama ziyasha zibe yi-carbon dioxide nomhwamuko wamanzi, kusale i-potash engahluziwe emhlophe empunga. Ngokomlando, usawoti omnyama owawuncibilikiswa embizeni wawudayiswa njenge-potash, kanti owawubhakwa esithandweni ukuze kushe izinto eziphilayo wawuphuma umhlophe kakhudlwana udayiswe njenge-pearl ash. Govuza ngezikhathi ezithile ukuze ukushisa kulingane. Hlala ngaphansi kokubomvu okukhanyayo: i-potassium carbonate incibilika cishe ku-890 °C, futhi usawoti ungancibilika uhlangane ube yigaqa eliqinile okunzima ukulisebenzisa.

Amathuluzi adingekayo:

Udlawu LomkhandiUdlawu Lomkhandi
Iziko (Umlilo Wokukhanda)Iziko (Umlilo Wokukhanda)
17

Pholisa bese uqoqa i-potash engahluziwe

Susa isitsha emlilweni bese uvumela i-potash iphole ngokuphelele — amahora amaningana emoyeni ozolile. Umphumela yi-potash engahluziwe: impuphu emhlophe empunga ye-potassium carbonate (K₂CO₃) enokungcola okufana ne-potassium sulfate (K₂SO₄), i-potassium chloride (KCl), i-silica namaminerali amancane. Le potash engahluziwe ingasetshenziswa njengomanyolo, njenge-flux yokwenza ingilazi nokwenza insipho ngaphandle kokuyihlanza kakhulu. Yigcine esitsheni esomile esivaliwe — i-K₂CO₃ iyamunca umswakama emoyeni ize ibe inqwaba emanzi enamathelayo.

Amathuluzi adingekayo:

Ibhakede lokugcinaIbhakede lokugcina
18

Hlanza ibe yi-pearl ash ngokuyincibilikisa, ukuyihlunga nokuyihwamulisa futhi

Ukuze uthole i-potassium carbonate emhlophe kakhudlwana nehlanzekile kakhudlwana, ncibilikisa i-potash engahluziwe emanzini ashisayo, bese uyihlunga ngendwangu ecolekileyo ukuze ususe ukungcola okungancibiliki (i-silica, i-calcium carbonate, ama-iron oxide). Okuhlungiwe kusaphethe ezinye izinsawoti ezincibilikayo, ikakhulukazi i-potassium sulfate ne-potassium chloride, ngakho kuhlanzekile kakhudlwana kodwa akusiyo i-K₂CO₃ emsulwa. Hwamulisa isixazululo kancane ebhodweni lensimbi size some. Impuphu emhlophe ephumayo isondele ku-pearl ash yokuhweba kwekhulu le-18: i-potassium carbonate ehlanziwe eyayisetshenziselwa ingilazi enhle, njengemvubelo ekubhakeni (ngaphambi kwe-baking soda) nasekhemistri. I-pearl ash yayidula kune-potash engahluziwe.

Izinto zokwakha zalesi sinyathelo:

Amanzi ahlanzekile (okugeza)Amanzi ahlanzekile (okugeza)

Amathuluzi adingekayo:

Isisefo Senetha EcolekileIsisefo Senetha Ecolekile
19

Qonda ukuxhumana kwe-potash nempucuko

I-potash ixhumana nacishe wonke amagatsha obuchwepheshe bakuqala. Insipho: amanzi omlotha e-potash abiliswe namafutha anikeza insipho ethambile; abenzi bensipho babevame ukwengeza umcako ocinyiwe (slaked lime) emanzini omlotha ukuze baguqule ingxenye ye-carbonate ibe yi-potassium hydroxide ebabayo kakhudlwana. Insipho eqinile yona yayenziwa nge-soda evela emlotheni wezitshalo. Ingilazi: i-potash isebenza njenge-flux, ivumela ingilazi incibilikiswe ekushiseni okuphansi kakhulu kunendawo yokuncibilika ye-silica emsulwa (cishe 1700 °C). "Ingilazi yehlathi" (Waldglas) yaseNyakatho Yurophu yayisebenzisa i-potash yomlotha wezinkuni; ingilazi yaseMedithera yayisebenzisa i-soda (Na₂CO₃), evela ku-natron ezikhathini zasendulo kwathi kamuva emlotheni wezitshalo zasogwini ezibekezelela usawoti. Impushana yesibhamu: i-saltpetre (KNO₃) yayivela emibhedeni ye-nitre, lapho izinto eziphilayo ezibolayo namagciwane enhlabathi akhiqiza ama-nitrate, ikakhulukazi i-calcium nitrate. Amanzi ane-nitrate acwiliswe emibhedeni ayebe esedluliswa emlotheni wezinkuni noma axutshwe ne-potash, eyayiguqula i-calcium nitrate ibe yi-potassium nitrate futhi yenze i-calcium icwile njenge-carbonate. Ezolimo: i-potassium ingenye yezakhamzimba ezinkulu ezintathu ohlelweni lomanyolo lwe-N-P-K. Wonke umlilo ensimini yomlimi wawubuyisela i-potassium enhlabathini kudala ngaphambi kokuthi noma ubani aqonde ukuthi kungani.

Kusukela egameni lesi-Arabhu al-qalī kuya enjabulweni kaHumphry Davy ngo-1807, indaba ye-potassium idlula emlandweni wekhemistri — into ewusizo eyaziwa izinkulungwane zeminyaka, eyahlukaniswa njengensimbi eminyakeni engaphezudlwana kwamakhulu amabili nje edlule.

Izinto

6

Amathuluzi Adingekayo

13

CC0 Isizinda Somphakathi

Le blueprint ikhishwe ngaphansi kwe-CC0. Ukhululekile ukukopisha, ukuguqula, ukusabalalisa, nokusebenzisa ngaphandle kwemvume.

Sekela uMenzi ngokuthenga imikhiqizo nge-Blueprint yabo IKhomishane Yomenzi kumiswe ngabathengisi, noma dala inguqulo entsha yale Blueprint bese uyifaka njengoxhumaniso ku-Blueprint yakho ukuze wabelane ngemali engenayo.

Ingxoxo

(0)

Ngena ukuze ujoyine ingxoxo

Kulayishwa amazwana...