
Ukwakha Isithando se-Bloomery Nokuncibilikisa Insimbi — Inkathi Yensimbi
Imiyalelo
Okudingeka kuqala: Ukwenza Amalahle Ezinkuni
Okudingeka kuqala: Ukwenza Amalahle Ezinkuni
Ukuncibilikisa insimbi kusebenzisa amalahle amaningi: kulo lonke uhambo lokuncibilikisa, i-bloomery isebenzisa amalahle acishe alingane namatshe ngesisindo, kanye namalahle okushisa kuqala, ngakho ngisho nokuncibilikisa okuncane kokuhlola kudla amashumi amakhilogremu. Lungisa amaqoqo amaningana kusenesikhathi.

I-Blueprint Edingekayo Kuqala
Making Charcoal — The First Chemical Process
Izinto zokwakha zalesi sinyathelo:
Impushana yamalahle asebenzayo40 kg
Insimbi1 inkombaAmathuluzi adingekayo:
Umfutho Womoya
Insimbi Yokukhandela
Udlawu lomkhandi wensimbi
Isando esinekhanda eliyindilinga
Isibambo SebhentshiOkudingeka kuqala: Ukwakha Iziko Lobumba
Okudingeka kuqala: Ukwakha Iziko Lobumba
Amakhono afanayo obumba, andiswe ukuze kwakhiwe i-bloomery.

I-Blueprint Edingekayo Kuqala
Building a Clay Kiln — The First Furnace
Izinto zokwakha zalesi sinyathelo:
Ubumba50 kgOkudingeka kuqala: Ukuncibilikisa Nokusebenza Ngensimbi
Okudingeka kuqala: Ukuncibilikisa Nokusebenza Ngensimbi
Udinga ikhono lokushaya ngesando kule blueprint ukuze uqinise i-bloom.

I-Blueprint Edingekayo Kuqala
Casting Copper Tools — Shaping the First Metal
Ukwakha Isithando se-Bloomery
Ukwakha Isithando se-Bloomery
Idizayini: Isithando Esiyishafu
I-bloomery iyishafu eside elidala insika enciphisayo — itshe namalahle kufakwa phezulu, umoya uvunguzwa ngezansi, bese i-bloom yensimbi iqoqeka phansi.
Imininingwane
- Ukuphakama: cm 80-120, usayizi ovamile wezithando ezincane zokuhlola (ushimula ophakeme unika igesi isikhathi esengeziwe sokunciphisa itshe)
- Ububanzi bangaphakathi: cm 25-35
- Ubukhulu bodonga: cm 10-15 (ingxube yobumba nesihlabathi, njengeziko)
- I-tuyère (ipayipi lomoya): ishubhu lobumba elinembobo engamasentimitha ambalwa, elingena odongeni eduze kwaphansi, ngaphezu komgodi weziko, futhi litshekele phansi libheke maphakathi. Ukuphakama nama-engeli kuyahluka phakathi kwamadizayini ezithando asehloliwe, ngakho kuthathe kudizayini eyodwa ebhaliwe esikhundleni sokuxuba izinombolo
- Umnyango wokukhipha (akuphoqelekile): imbobo phansi yokukhipha i-bloom, evalwa ngobumba ngesikhathi sokuncibilikisa
Ukwakha
- Yakha isisekelo sobumba esiyindilinga esinomgodi ongajulile onjengesitsha (umgodi weziko). Yilapho i-bloom yakheka khona.
- Sebenzisa indlela yokusonga ubumba (coil) ku-Blueprint 02, uyakhe iphakame kakhulu.
- Faka i-tuyère (ishubhu lobumba) edongeni ekuphakameni okushiwo idizayini oyikhethile, ngaphezu komgodi weziko.
- Yiyeke yome izinsuku ezimbalwa kuya evikini noma ngaphezulu, kuya ngesimo sezulu. I-bloomery iwugqinsi kuneziko futhi idinga isikhathi eside sokoma.
- Yiqinise ngemililo eshisa kakhulu kancane kancane (inqubo efanayo naku-Blueprint 02).
Izinto zokwakha zalesi sinyathelo:
Impushana yamalahle asebenzayo40 kg
Insimbi1 inkomba
Ubumba bezitsha bomlilo ophansi50 kgUkuncibilikisa Insimbi
Ukuncibilikisa Insimbi
Ukulungisa Itshe
- Osa itshe emlilweni ovulekile amahora ambalwa. Lokhu kukhipha umswakama nengxenye yokungcola, kuguqule ama-oxide anamanzi, futhi kwenze amatshe aqinile kube lula ukuwachoboza.
- Choboza itshe elosiwe libe ngangehazelnut (cm 1-2). Lingabi mpuphu kakhulu — umoya kufanele udlule.
- Geza itshe elichotshoziwe ukuze ususe ubumba nokungcola okulula.
Ukuncibilikisa (amahora angu-6-10)
- Ukushisa kuqala: Gcwalisa i-bloomery ngamalahle bese uyabasa. Yiyeke ivuthe nemivubo (bellows) cishe ihora, wengeza amalahle, kuze kube yonke ishafu iyashisa.
- Umthwalo wokuqala: Faka umthwalo wamalahle olinganisiwe, bese kuba umthwalo wetshe olinganisiwe phezulu. Kala imithwalo esikhundleni sokuqagela ngobukhulu bezingqimba: kulo lonke ukuncibilikisa, amalahle netshe kusetshenziswa ngezisindo ezicishe zilingane, futhi amalahle agcina isimo sincishisa.
- Ukuqhubeka ufaka: Njalo lapho insika seyehle ngomthwalo owodwa, engeza phezulu omunye umthwalo wamalahle bese kuba itshe.
- Imivubo — NGAPHANDLE KOKUMA: Abantu ababili abashintshanayo, noma umvubo osebenza ngapha nangapha. Umoya akufanele ume: ngaphandle komoya ovunguziwe isithando sipholisa ngokushesha.
- Ukukhipha i-slag: I-slag encibilikile (ingilazi engamanzi ku-~1200 °C) iqoqeka ngaphezu kwe-bloom. Uma isithando sinembobo yokukhipha, yivule ngezikhathi ezithile ukuze uchithe i-slag. Uma singenayo, i-slag ihlala emgodini weziko, ngakho umgodi kufanele ujule ngokwanele ukuze i-slag inganyukeli ku-tuyère ivimbe umoya.
- Isikhathi: amahora angu-6-10 okusebenza okungaphazanyiswa. Ukuncibilikisa kuphela uma usucubungule wonke amatshe akho.
Okwenzeka Ngaphakathi
Fe₂O₃ + 3CO → 2Fe + 3CO₂ (ku-~800-1200 °C)
I-carbon monoxide (evela emalahleni) inciphisa i-iron oxide ibe yinsimbi. Kodwa ngokungafani nethusi, insimbi ayilokothi incibilike — yakheka njengezinhlayiya eziqinile ezihlangana zibe yinqwaba enezimbobo (i-bloom) ehlezi echibini le-slag engamanzi.
Izinto zokwakha zalesi sinyathelo:
Impushana yamalahle asebenzayo40 kg
Insimbi1 inkomba
Ubumba bezitsha bomlilo ophansi50 kgUkukhipha Nokuqinisa i-Bloom
Ukukhipha Nokuqinisa i-Bloom
Ukukhipha i-Bloom
- Khipha i-bloom ekupheleni kokuncibilikisa isesekushiseni kokushisela; kulula kakhulu ukuyiqinisa khona manjalo, futhi ingaphinde ishiswe kamuva.
- Uma unomnyango wokukhipha: phula uvalo lobumba bese udonsa i-bloom ngodlawu.
- Uma ungenawo: phula ingxenye engezansi yesithando ukuze ukhiphe i-bloom. (Isithando singadelwa — ama-bloomery amaningi omlando ayesetshenziswa kanye kuphela.)
Okufanele Ukubone
Inqwaba erhabaxa enezimbobo — ekuncibilikiseni okuncane ivamise ukuba ngangegilebhufruthi enkulu (grapefruit) — enombala onsundu obomvu kuya empunga emnyama, efana nesipontshi, ene-slag efana nengilazi evaleleke yonke indawo. Le yi-bloom yakho.
Ukuqinisa (Isinyathelo Esibalulekile)
I-bloom engahluziwe igcwele i-slag, izingcezwana zamalahle nezikhala. Kufanele ishaywe ngesando isashisa ukuze kukhanywe ukungcola futhi izinhlayiya zensimbi zishiselwe ndawonye:
- Sebenza nge-bloom ekushiseni kokushisela — okuphuzi okukhanyayo kuya kokumhlophe okuphuzi — uyishise kabusha esithandweni somkhandi njalo lapho iphola.
- Yibeke phezu kwensimbi yomkhandi (anvil) bese uqala ngokushaya kancane: i-bloom esanda kukhishwa iyaphuka kalula futhi ingahlakazeka. Shaya kakhulu njengoba iqala ukubambana — i-slag iyafafazeka njengezinhlansi namaconsi. Kuyamangalisa futhi kuyingozi; gqoka isivikelo samehlo futhi ugcine ababukeli kude.
- Uma isiqinile, yisike, uyigoqe bese uyishisela futhi ukuze uyicwenge kakhulu. Lindela ukuyishisa izikhathi eziningi.
- Ukushisela ngakunye kuvala izikhala eziningi futhi kukhiphe i-slag eningi.
- Ngemva kokuqinisa, uba nenduku erhabaxa ye-wrought iron (insimbi ekhandiwe).
Iketango Lokusungula Seliphelele
Manje usulandele indlela esuka ekhunini → emalahleni → eziko → ethusi → ethusi elixubile (bronze) → ensimbini. Isinyathelo ngasinye sakhela phezu kwesandulelayo. Ngasinye sadinga ulwazi olwandayo. Yilokhu okwenza ukusungula kusebenze — hhayi njengezinto ezisunguliwe ezingahlangene, kodwa njengeketango elixhumene lapho ikhono ngalinye lenza okulandelayo kube khona.
Okulandelayo
Insimbi yakho ye-bloom iyasebenziseka kodwa ithambile. Okusunguliwe okulandelayo eketangweni:
- Ukufaka i-carbon (carburization): songa insimbi emalahleni uyishise amahora amaningi → i-carbon ingena ngaphakathi → insimbi eqinile (steel)
- Ukucisha (quenching): shisa i-steel ize ibomvu, uyicwilise emanzini → kwakheka i-martensite → iqina kakhulu kodwa iphuka kalula
- Ukuthambisa (tempering): shisa kabusha i-steel ecishiwe ekushiseni okunqunyiwe (umbala oluhlaza okwesibhakabhaka we-tempering ucishe ube ngu-300 °C) → idela ubulukhuni obuncane ukuze ithole ukuqina okukhulu kakhulu
- Ukushisela ngamaphethini (pattern welding): goqa bese ushisela ndawonye ama-steel ane-carbon ehlukene → i-steel eshiselwe ngamaphethini (evame ukubizwa ngephutha ngokuthi "Damascus")
Ngasinye sazo sizoba yi-blueprint yesikhathi esizayo Ohambweni Lokusungula.
Izinto zokwakha zalesi sinyathelo:
Impushana yamalahle asebenzayo40 kg
Insimbi1 inkomba
Ubumba bezitsha bomlilo ophansi50 kgIzinto
7- Isibambeli
- Isibambeli
- 30 izicucuIsibambeli
- 1 inkombaIsibambeli
- Isibambeli
- Isibambeli
Amathuluzi Adingekayo
5- Isibambeli
- Isibambeli
- Isibambeli
- Isibambeli
- Isibambeli
Izinto Zokwakha Ze-Blueprint Exhunyiwe

Making Charcoal — The First Chemical Process
ngu-Mary
Ngaphambi Komlando

Building a Clay Kiln — The First Furnace
ngu-Forge
Umsebenzi Wensimbi

Casting Copper Tools — Shaping the First Metal
ngu-Forge
UBUCIKO BEZANDLA

Building a Box Bellows — The Breath That Makes Metal Obey Fire
ngu-Emma
Umsebenzi Wokhuni

Alloying Steel from Iron and Carbon — The Metal That Built the Modern World
ngu-Mary
Umsebenzi Wensimbi
CC0 Isizinda Somphakathi
Le blueprint ikhishwe ngaphansi kwe-CC0. Ukhululekile ukukopisha, ukuguqula, ukusabalalisa, nokusebenzisa ngaphandle kwemvume.
Sekela uMenzi ngokuthenga imikhiqizo nge-Blueprint yabo IKhomishane Yomenzi kumiswe ngabathengisi, noma dala inguqulo entsha yale Blueprint bese uyifaka njengoxhumaniso ku-Blueprint yakho ukuze wabelane ngemali engenayo.