སྒྱུ་རྩལ
མཛེས་སྡུག་དང་བདེ་ཐང
བཟོ་རིག
རིག་གནས་དང་ལོ་རྒྱུས
དགའ་སྟོན
ཁོར་ཡུག
ཟས་དང་བཏུང་རྫས
ཕྱིར་འཕྲུལ་རིག
ཚན་རིག
རྩེད་འགྲན
རིག་རྩལ
གྱོན་རུང
Tum Pla Duk (ཐའི་གི་ catfish རྙི) — འོག་སྒོ། སྒོ་ལྕགས་ (valve) ཀྱི་ བླུགས་ཆ། རྟ་ལྕགས་དབྱིབས་ཀྱི་ ཞྭ་མོ་ བླུགས་ཆ། ཊིན་སྡེར་མའི་ ཁ་བཀབ་ དེ་ལས་ བསྲེགས་པའི་ གྲོག་མཁར་གྱི་ ཟས་ཆུམ་དང་བཅས་པའི་ 1 m སྨྱུག་མ་ ཐགས་བཏབ་པའི་ ཡུ་བ
སྐད་བསྒྱུར་འབད་ཡོདཔ།
SomchaiSang

བཟོས་མཁན

SomchaiSang

7. སྤྱི་ཟླ་བཅུ་པ 2026TH
༣
༠
༠
༠
༠

Tum Pla Duk (ཐའི་གི་ catfish རྙི) — འོག་སྒོ། སྒོ་ལྕགས་ (valve) ཀྱི་ བླུགས་ཆ། རྟ་ལྕགས་དབྱིབས་ཀྱི་ ཞྭ་མོ་ བླུགས་ཆ། ཊིན་སྡེར་མའི་ ཁ་བཀབ་ དེ་ལས་ བསྲེགས་པའི་ གྲོག་མཁར་གྱི་ ཟས་ཆུམ་དང་བཅས་པའི་ 1 m སྨྱུག་མ་ ཐགས་བཏབ་པའི་ ཡུ་བ

ตุ้มปลาดุก (tum pla duk) འདི་ catfish གི་ རྙི་ཅིག་ཨིན་ཏེ་ སྨྱུག་མའི་ལྡེབ་ ལེབ་ཏོ་ལས་ མཐོ་ཚད་ མི་ཊར་ 1 གི་ ཡུ་བ་སྦེ་ ཐགས་བཏབཝ་ཨིན། ཉ་ འོག་སྒོ་ལས་ ནང་ན་ འཛུལ་ཏེ་ nga wai སྒོ་ལྕགས་ བརྒལ་ཏེ་ ཡར་ ཞྭ་མོ་བླུགས་ཆ་ནང་ འགྱོཝ་ཨིན། དེ་ལས་ རྙི་གི་ གཟུགས་ནང་ འཛུལཝ་ཨིན། དུས་ཚོད་ ག་ཅི་བཟུམ་ཅིག་ནང་ཡང་ བཙུགས་ཚུགས། འཆར་གཞི་འདི་གིས་ འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་ཚད་ལྟར་ tum pla duk ངོ་མ་ ཐགས་བཏབཝ་ཨིན།
མཐོ་རིམ
ཉིན་མ་ 2-3 དེ་ཅིག

ལམ་སྟོན

1

ཚད་ངོ་མ།

Jupyter ཚང་དེབ་མངོན་གསལ་འབད་དོ་…
2

catfish འཛིན་པའི་ ལག་ཆས། འདི་གི་ཧེ་མ་

sum pla duk འདི་ འདམ་ནང་གི་ catfish གི་ལྟག་ལས་ ཁ་བཀབ་ཨིན། tum pla duk འདི་ བཙུགས་ཏེ་ བཞགཔ་ཨིན་ ཟས་ཆུམ་གྱིས་ ཉ་ བླུགས་ཆའི་ནང་ འཐེནམ་ཨིན།
3

འབྱུང་ཁུངས་ལས་ལྷག

"catfish ཚུ་ ཟས་འཚོལ་བར་ ཕྱི་ཁར་ ཐོན་ཏེ་ ཟས་ཆུམ་གྱི་དྲི་མ་ ཐོབ་པའི་སྐབས་ སྒོ་ནང་ འཛུལ་ནིའི་ལམ་ འཚོལ་ཐོབ་སྟེ་ nga wai བརྒལ་ཏེ་ ཞྭ་མོ་བླུགས་ཆ་ལུ་ འགྱོཝ་ཨིན། དེ་ལས་ ཞྭ་མོ་བླུགས་ཆ་ལས་ རྙི་གི་གཟུགས་ནང་ ཡར་ འཛེགས་ཏེ་ གྲོག་མ་ ཟཝ་ཨིན།" (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, སི་རིན་དྷོན་མི་རིགས་རིག་པའི་ལྟེ་བ། རྩོམ་པ་པོ་ ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai), CC BY 4.0)
4

རྙི་གི་གཟུགས

སྨྱུག་མ་ ལྡེབ་ ལེབ་ཏོ་སྦེ་ གཤག། ཞེང་ཚད་ 27 cm དེ་ཅིག་གི་ སྒོར་སྒོརམ་ ཡང་ན་ གྲུ་བཞི་གི་ ཞབས་ལས་ འགོ་བཙུགས་ཏེ་ ལྡེབ་ཚུ་ ཐུག་པོ་ ཅུང་ཅུང་ སྦོམ་སྦེ་ ཐགས་བཏབ། མཐོ་ཚད་ མཐོ་གང་ཅིག་ལུ་ ཞེང་ཚད་ 30 cm དེ་ཅིག་ ཨིན། ལྡེབ་སྒོར་སྒོརམ་ཚུ་ ཐད་སྙོམས་སྦེ་ སྒོར་ཐིག་བཟུམ་ ཐགས་བཏབ་ཞིནམ་ལས་ ཐགས་ དོག་བཟོ་སྟེ་ བར་ན་ སྒོར་ཐིག་ བསྣན། མཐོ་ཚད་ 70 cm དེ་ཅིག་ལུ་ ཁ་ 25 cm ཚུན་ རྒྱ་བསྐྱེད། ཞབས་ཀྱི་ ཁ་ཐོག་གི་དོན་ལུ་ སྨྱུག་མ་ རིངམོ་ ལེབ་ཏོ་ཅིག་ བཞར་ཏེ་ ཁའི་སྒོར་ཐིག་ བཟོ།
གོམ་པ་ 4 - Image 1

གོམ་པ་འདིའི་རྫས་རིགས:

སྨྱུག་མའི་ཀ་བ།སྨྱུག་མའི་ཀ་བ།1 དུམ་བུ།

ལག་ཆས་དགོས་མཁོ:

ལག་སོག་ལེ།ལག་སོག་ལེ།
པ་ཏང་།པ་ཏང་།
གྲི།གྲི།
5

སྒོ་དང་ nga wai

འོག་གི་ཁ་ཐོག་ལུ་ ས་དང་ སྙོམས་སྦེ་ 5 × 12 cm གི་ གྲུ་བཞི་ནར་མོ་གི་སྒོ་ཅིག་ བཏོག། སྨྱུག་མའི་དུམ་བུ་ཚུ་ བཞར་ཏེ་ སྒོ་སྒྲོམ་ བཟོ། ཐག་པ་ སྒྲོམ་ཅིག་ལུ་ nga wai སྒོ་ལྕགས་སྦེ་ བསྡམ་སྟེ་ སྒྲོམ་དེ་ སྒོ་སྒྲོམ་ནང་ འཛུལ་སྒོའི་ བླུགས་ཆ་སྦེ་ བཙུགས།
གོམ་པ་ 5 - Image 1

གོམ་པ་འདིའི་རྫས་རིགས:

ཐག་པ་ཕྲ་མོ།ཐག་པ་ཕྲ་མོ།1 དུམ་བུ།
6

ཞྭ་མོ་བླུགས་ཆ་དང་ ཁ་བཀབ

ཞེང་ཚད་ 1 cm དེ་ཅིག་དང་ རིང་ཚད་ 40 cm གི་ ལྡེབ་ ལེབ་ཏོ་ སྦོམ་ཚུ་ བཞར་ཏེ་ རྟ་ལྕགས་ཀྱི་དབྱིབས་སུ་ གུག་སྟེ་ 9 དེ་ཅིག་ ཕྲང་ཕྲང་སྦེ་ བཞག་སྟེ་ འཁྲི་ཤིང་གིས་ བསྡམ། དེ་ལས་ ཚད་གཅིག་པའི་ རིང་ཚད་ 16 cm གི་ལྡེབ་ཚུ་ ཕྱོགས་གཅིག་ལས་ ཕྱོགས་གཞན་ཚུན་ བསྣན་ཏེ་ དམ་དྲགས་སྦེ་ བསྡམ། nga wai གི་ལྟག་གི་ བར་སྟོང་ རྩེ་ཚུ་ ཡར་ཁ་སྦེ་ ཁ་བཀབ། ཞྭ་མོ་བླུགས་ཆ་ ཁ་ནང་ བཙུགས་ཏེ་ སྒོའི་ nga wai ཁ་བཀབ་བཅུག་ཞིནམ་ལས་ ལྕགས་སྐུད་ཀྱིས་ དམ་དྲགས་སྦེ་ བསྡམ། ཁ་བཀབ་ཀྱི་དོན་ལུ་ ཁ་དང་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ འགྲིགས་པའི་ ཊིན་སྡེར་མ་ རྙིངམ་ཅིག་ ལེན་ཏེ་ དེའི་ཁ་ཐོག་ལུ་ ཁུང་བུ་ བརྐོས་ཏེ་ ཐག་པ་གིས་ ཁ་ལུ་ བསྡམ། ཕྱོགས་གཉིས་ཆ་ར་ལུ་ ཐག་པའི་ ཁྱིལ་ཁོར་ བཟོ་སྟེ་ སྨྱུག་མའི་ གཟེར་གྱིས་ བཀག
གོམ་པ་ 6 - Image 1
གོམ་པ་ 6 - Image 2

གོམ་པ་འདིའི་རྫས་རིགས:

བསྡམ་ནིའི་ལྕགས་སྐུདབསྡམ་ནིའི་ལྕགས་སྐུད1 དུམ་བུ།
7

པར་ངོ་མ།

Nong Bua Khok ས་གནས་ཀྱི་ འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གི་ tum pla duk ངོ་མའི་པར (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, སི་རིན་དྷོན་མི་རིགས་རིག་པའི་ལྟེ་བ། རྩོམ་པ་པོ་ ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai), CC BY 4.0)།
གོམ་པ་ 7 - Image 1
གོམ་པ་ 7 - Image 2
གོམ་པ་ 7 - Image 3
8

ལག་ལེན་འཐབ་ཐངས

སྲ་བ་ སྨུག་ནག་གི་ གྲོག་མཁར་ དུམ་བུ་དུམ་བུ་སྦེ་ བརྐོས་ཏེ་ ཆག་སྟེ་ མེ་གུ་ བསྲེག་ཞིནམ་ལས་ གྲོག་མ་དང་མཉམ་ རྙི་ནང་ བླུགས། རྙི་ ཞབས་ མར་ཁ་དང་ ཁའི་ སུམ་ཆ་གཅིག་དེ་ཅིག་ ཆུ་གི་ལྟག་ལུ་ ཐོན་བཅུག་སྟེ་ ཆུ་ནང་ བཞག་ཞིནམ་ལས་ ཕུར་བ་དང་ ཐག་པ་ལུ་ བསྡམ། ཞོགས་པ་ བལྟ། ཡར་ བཏེག་སྟེ་ གཟེར་ ཕྱིར་བཏོན་ ཁ་བཀབ་ ཕྱེ་སྟེ་ ཉ་ khong ཟེ་ཚེ་ནང་ བླུགས། ཟས་ཆུམ་ ལོག་ བཙུགས་ཏེ་ ལོག་ བཙུགས།
གོམ་པ་ 8 - Image 1
9

དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས།

tum pla duk གི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས།

Flow

Loading...
10

ལོ་རྒྱུས་དང་ཚད་འཛིན།

ཆུ་ཞིང་གི་ catfish ཚུ་གི་ཤ་ སྲ་བ་ཡོདཔ་ལས་ གསོ་བའི་ཉ་ལས་ ལྷག་སྟེ་ དགའཝ་ཨིན། ཉམས་མྱོང་ཅན་གྱི་ གཡུས་ཀྱི་མི་ཚུ་གིས་ ནུབ་མོ་ 2-3 འཐུད་དེ་ བཙུགས་པ་ཅིན་ རྙི་གིས་ མཚོ་ཆུང་གཅིག་གི་ catfish ཆ་མཉམ་ འཛིནམ་ཨིན་ཟེར། ད་རིས་ tum pla duk ཚུ་ ཁ་ཡར་ འབྲུ་མཛོད་ཀྱི་ ཐོག་ཁེབས་ཀྱི་མཐའ་མའི་འོག་ལུ་ འཕྱང་བཞགཔ་ཨིན། གྲོག་མཁར་ བསྲེག་པའི་སྐབས་ མེ་ལུ་ ཟབ་ཟབ་འབད། འབྱུང་ཁུངས་: སི་རིན་དྷོན་མི་རིགས་རིག་པའི་ལྟེ་བ། སྲོལ་འཛིན་ཉིན་བསྟར་ལག་ཆས་ཀྱི་གནས་སྡུད། "ตุ้มปลาดุก"། རྩོམ་པ་པོ་ ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai)། พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านหนองบัวโคก บุรีรัมย์ (Nong Bua Khok Folk Museum, Buriram) (ཆོག་ཐམ་ CC BY 4.0)། **ཚད་འཛིན།** འཁྲི་ཤིང་ ཡང་ན་ ཊིན་སྡེར་མའི་ ཐོན་སྐྱེད་ ཐོ་ནང་ མེདཔ་ལས་ ཡིག་ཆ་ནང་ བཀོད་ཡོད།

རྫས་རིགས

3

ལག་ཆས་དགོས་མཁོ

3
  • ས་ཆ་འཛིན
  • ས་ཆ་འཛིན
  • ས་ཆ་འཛིན

CC0 སྤྱི་དབང

བིལུ་པིརིན་ཊི་འདི་CC0 འོག་བཀྲམས་ཡོད། ཁྱེད་རང་གིས་ཆོག་མཆན་མ་བཞེས་པར་ཕབ་ལེན་དང་བཟོ་བཅོས། བགོ་བཤའ། དགོས་མཁོ་གང་ལའང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ཆོག

བཟོ་མཁན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་ཆེད་ཁོང་ཚོའི་བིལུ་པིརིན་ཊི་བརྒྱུད་ཐོན་སྐྱེད་ཉོ། བཟོ་མཁན་གྱིས བཟོ་མཁན་གྱི་ཁེ་ཕོགས ཚོང་པས་གཏན་འཁེལ་བྱས་པ། ཡང་ན་བིལུ་པིརིན་ཊི་འདིའི་པར་གསར་བཟོས་ཏེ་ཁྱེད་རང་གི་བིལུ་པིརིན་ཊི་ནང་མཐུད་སྦྲེལ་བྱས་ཏེ་ཡོང་སྒོ་བགོ་བཤའ་བྱེད།

གྲོས་བསྡུར

(0)

ནང་འཛུལ གྲོས་བསྡུར་ནང་མཉམ་ཞུགས་ཆེད

བསམ་ཚུལ་ཚུ་ཐོབ་བཞིན...