Tum Pla Yon (Mun གཙང་པོའི་ འཛིན་ཆས) — ཐགས་རྐྱང་པའི་ སྨྱུག་མའི་ འཛིན་ཆས་ རིང་ཚད་ 8 m ཚུན་ གཞིའི་ ཟོར་ཁ་ ཨིན་ཅི་ 6 Mun གཙང་པོའི་ནང་ མི་ཊར་ 15 གི་ སྨྱུག་མའི་ ཀ་བ་ལུ་ ཀ་ཐོག་ལུ་ བཙུགས་ཡོད

"ཟོར་ཁའི་ ཁ་འདི་ འཛིན་ཆས་ཀྱི་ སྙིང་ཨིན། pla yon ཚུ་ ཕྱོགས་འདི་ལས་ འཛུལཝ་ལས་ ཚགས་ཏོ་སྦེ་ ཐགས་བཏབ་དགོ།" (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, སི་རིན་དྷོན་མི་རིགས་རིག་པའི་ལྟེ་བ། རྩོམ་པ་པོ་ พิชชา ทองขลิบ (Phitcha Thongkhlip), CC BY 4.0)

སྨྱུག་མ་ ཐགས་རྐྱང་པ་གིས་ ཐགས་བཏབ་སྟེ་ ཟོར་ཁའི་ཁ (pak nga) ཟེར་ཡང་ སླབ་མི་ འཛིན་ཆས་ཀྱི་ གཞི་ལས་ འགོ་བཙུགས། ཞེང་ཚད་ ཨིན་ཅི་ 6 ཡོད་པའི་ ཚགས་ཏོ་སྦེ་ ཐགས་བཏབ་པའི་ སྒོར་ཐིག། གཞི་ ཆེཝ་ཨིནམ་ད་ བྱ་གི་ ཚང་བཟུམ་སྦེ་ སྒོར་སྒོརམ་ ཐགས་བཏབཝ་ཨིན།

གཞི་དང་ སྒྲོམ་ གྲ་སྒྲིག་ཡོདཔ་ད་ ཐགས་བཏབ་ནི་ འཇམ་ནི་ལུ་ འཛིན་ཆས་ ཤིང་ཅིག་ལུ་ ཀ་ཐོག་ལུ་ འཕྱང་། འཛིན་ཆས་ཀྱི་ ཁ་ཚུན་ ཟུར་གསུམ་ རིངམོ་ཅིག་སྦེ་ ཐགས་བཏབ་ནི་ འཕྲོ་མཐུད། ཞེང་ཚད་ 50 cm དང་ རིང་ཚད་ མི་ཊར་ 8 ཚུན། བདུན་ཕྲག་ གཅིག་དེ་ཅིག་ འགོརཝ་ཨིན།

བབ་ཆུ་ གདམ་ཁ་རྐྱབ། རེ་རེ་ མི་ཊར་ 15 རིང་བའི་ སྨྱུག་མ་ 5 འཛིན་ཆས་ཀྱི་ གཞི་གི་དོན་ལུ་ བར་སྟོང་ བཞག་སྟེ་ གཙང་པོའི་ གཞི་ལུ་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ བཙུགས། གདང་ཤིང་ལུ་ བསྡམ་མི་ འཛིན་ཆས་ ཁྱེར་འོང་སྟེ་ ཁ་འདི་ ཆུ་གི་ ལྟག་ལུ་ མཐོ་ གཅིག་དེ་ཅིག་ འོང་ནི་སྦེ་ ཀ་ཐོག་ལུ་ བཙུགས། གདང་ཤིང་ ཀ་བ་ཚུ་ལུ་ བསྡམ། ཟོར་ཁ་ བལྟ་ནི་ལུ་ ཆུ་ནང་ འཛུལ་ཏེ་ ཉ་ཚུ་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་སྦེ་ འཛུལ་ནི་ལུ་ འཛིན་ཆས་ཀྱི་ གཞི་ གཙང་པོའི་ གཞི་ལས་ མི་ཊར་ 1-2 ལྟག་ལུ་ བཞག། འདི་གི་ དོན་དག་ ཆུ་རྒྱུན་ཡོད་པའི་ གཙང་པོའི་ནང་ ཆུ་ནང་ འཛུལ་ནི་ཨིན། ནམ་ཡང་ རྐྱངམ་གཅིག་ མ་འབད། ཆུ་ཡར་འཕར་ཏེ་ ཆུ་རྒྱུན་ ཤུགས་ཅན་ཨིན་པའི་སྐབས་ཡང་ མ་འབད།

Khong Chiam, Ubon Ratchathani ལུ་ tum pla yon ངོ་མ་ ཐགས་བཏབ་ནི་ ཁྱེར་ནི་ བཙུགས་ནིའི་པར (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, སི་རིན་དྷོན་མི་རིགས་རིག་པའི་ལྟེ་བ། རྩོམ་པ་པོ་ พิชชา ทองขลิบ (Phitcha Thongkhlip), CC BY 4.0)།

སྤྱི་ཟླ་ 6 པ་ལས་ 8 པ་ཚུན་ འཛིན་ཆས་ བཙུགས། pla yon ཚུ་ གཞིའི་ ཟོར་ཁ་ལས་ རྐྱལ་ཏེ་ འཛུལཝ་ཨིན། དེ་ལས་ ཆུ་ཡར་འཕར་ ཆུ་རྒྱུན་ ཤུགས་ཅན་ ཆརཔ་ ལེ་ཤ་ ཕབ་ཨིནམ་ལས་ འཛིན་ཆས་ འོས་འབབ་ མེད།

tum pla yon གི་ སྒྲུབ་བྱེད་ Khong Chiam ནང་ Pha Taem གི་ བྲག་རིས་ཚུ་ནང་ མཐོང་ཚུགས། pla yon འདི་ ཨིན་ཅི་ 4 དེ་ཅིག་ རིངམ་ མགོ་ཆུང་ཀུ་ སྦོམ་ དངུལ་ཁ་དོག་ཅན་གྱི་ ཉ་ཨིན། ཉིམ་ལུ་ སྐམ་བཟོཝ་ ཡང་ན་ ཐུགཔ་ བཙོཝ་ཨིནམ་ད་ ད་རེས་ ཧ་ཅང་ དཀོནམ་ཨིན། འདི་གི་ དོན་དག་ ཆུ་རྒྱུན་ཡོད་པའི་ གཙང་པོའི་ནང་ ཆུ་ནང་ འཛུལ་ནི་ཨིན། ནམ་ཡང་ རྐྱངམ་གཅིག་ མ་འབད། ཆུ་ཡར་འཕར་ཏེ་ ཆུ་རྒྱུན་ ཤུགས་ཅན་ཨིན་པའི་སྐབས་ཡང་ མ་འབད། འབྱུང་ཁུངས་: སི་རིན་དྷོན་མི་རིགས་རིག་པའི་ལྟེ་བ། སྲོལ་འཛིན་ཉིན་བསྟར་ལག་ཆས་ཀྱི་གནས་སྡུད། "ตุ้มปลายอน"། རྩོམ་པ་པོ་ พิชชา ทองขลิบ (Phitcha Thongkhlip)། โขงเจียม อุบลราชธานี (Khong Chiam, Ubon Ratchathani) (ཆོག་ཐམ་ CC BY 4.0)། **ཚད་འཛིན།** འབྱུང་ཁུངས་ཀྱིས་ ལྡེབ་ཀྱི་ ཞེང་ཚད་ འཛིན་ཆས་ཀྱི་ གཞིའི་ ཚད་ ཡང་ན་ གདང་ཤིང་ བཟོ་ཐངས་ མ་བྱིན།