Thai (گاوآهن گاومیشی تایلند) — تیرک خمیدهٔ طبیعی، دسته، تیغهٔ آهنی چسبیده با لاک به کفشک، یوغ گردن و یوغ کوچک، کشیده با یک گاومیش

"پیش از نشاندن تیغه روی کفشک، لاک را می‌جوشانند تا روان شود و لاک داغ را روی چوب کفشک می‌مالند، سپس کفشک را به تیغهٔ آهنی می‌فشارند؛ وقتی لاک سرد شد، تیغه و کفشک محکم به هم می‌چسبند." (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร، مرکز انسان‌شناسی سیریندهورن، نویسنده สนม ครุฑเมือง (Sanom Khrutmueang)، CC BY 4.0)

شاخه‌ای از mai daeng (Xylia)، pradu (Pterocarpus) یا ching chan (Dalbergia) برگزینید که از پیش مانند تیرک گاوآهن خمیده باشد. با تبر آن را کوچک‌تر بتراشید و با سوهان درشت و سنباده صاف کنید. سرش را به شکل غنچهٔ نیلوفر کنده‌کاری کنید و در آن سوراخی برای بند چرمی به سوی یوغ کوچک بزنید.

دسته (hang yam) را با زبانه در تیرک جا بیندازید و گُوِه‌ای بکوبید تا محکم شود؛ پای دسته را با زبانه در کفشک (hua mu) جا بیندازید؛ سر بالای دسته را کوچک‌تر بتراشید و به شکل دستگیره خم کنید. کفشک روی زمین می‌نشیند و شکلش مانند سر خوک است؛ جلویش را به زبانه‌ای برای تیغه بتراشید. لاک را بجوشانید تا روان شود، داغ روی کفشک بمالید و تیغهٔ آهنی را بفشارید؛ بگذارید لاک سرد شود. مراقب سوختگی از لاک داغ باشید.

یوغ گردن (khom) را از چوب خمیده‌ای بسازید که روی گردن گاومیش گذاشته می‌شود، با ریسمان‌های khao که در دو سرش به دو سر یوغ کوچک بسته می‌شوند. یوغ کوچک (aek noi) تکه‌ای کوتاه به درازای حدود 50 cm است، با سوراخی در میانه برای بند چرمی یا رتانی و شیارهای ژرف دور هر دو سر برای بستن ریسمان‌های khao.

عکس‌های واقعی شخم زدن با گاومیش (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร، مرکز انسان‌شناسی سیریندهورن، نویسنده สนม ครุฑเมือง (Sanom Khrutmueang)، CC BY 4.0).

یک گاومیش گاوآهن را می‌کشد تا خاک را زیرورو کند؛ گاومیش نیرومند است و از باران نمی‌ترسد. سپس چنگک یا غلتک کلوخ‌شکن خاک شخم‌خورده را پیش از کاشت نرم‌تر خرد می‌کند. گاوها معمولاً جفتی چنگک و غلتک را می‌کشند.

شخم زدن با گاومیش و گاو امروز کم دیده می‌شود و تراکتورهای دستی دوچرخ جای آن را گرفته‌اند؛ بیشتر گاوآهن‌های کهنه هیزم شده‌اند. مراقب لاک داغ، تبر و کار کردن نزدیک گاومیش باشید. منبع: مرکز انسان‌شناسی سیریندهورن، پایگاه داده اشیای سنتی کاربرد روزمره، «ไถ»، نویسنده สนม ครุฑเมือง (Sanom Khrutmueang) (مجوز CC BY 4.0). **محدودیت‌ها** منبع اندازه‌های تیرک، دسته، کفشک و تیغه را نمی‌دهد، و برای لاک، تیغهٔ آهنی و بند چرمی محصولی نیست، پس در متن نام برده شده‌اند.