คนตำครกมอง — ฐานไม้ไผ่ ครกไม้ไผ่ คนข้อต่อสลักไม้ ไม้คานบังคับรูปไม้พายเจาะสองรู กดคานแล้วสากขยับขึ้นลงเหมือนตำข้าว

"กดที่ไม้คานบังคับลง ไม้แนวตั้งจะขยับขึ้น (คล้ายกับเท้าคนเหยียบลง)" (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ไม่ระบุผู้เขียน, CC BY 4.0)

เลือกไม้ไผ่ตัดทั้งปล้องเป็นฐาน ตัดไม้ไผ่ทำครก ติดกับฐานด้วยกาว ใช้เศษไม้เนื้อแข็งทำหัว แขน ขา และสาก ลำตัวใช้ไม้ไผ่ปล้องเล็ก เจาะรูตรงจุดเชื่อม สอดแกนไม้เป็นสลักยึด

เจาะรูที่ฐาน เสียบตัวคน คาน สาก และเสาเข้ากับฐาน แล้วติดกาวเพิ่ม

เหลาไม้ไผ่ให้คล้ายไม้พายเรือ เจาะสองรู รูด้านโคนทำเป็นคานที่ฐาน รูด้านปลายติดแกนไม้ที่ยึดกับสากด้านบน กลไกนี้เป็นคานดีดคานงัด

ภาพคนตำครกมองจริง (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ไม่ระบุผู้เขียน, CC BY 4.0)

กดไม้คานบังคับลง ไม้แนวตั้งจะขยับขึ้น คล้ายเท้าคนเหยียบลงบนครกมอง

ผู้ทำคิดของเล่นนี้เพื่อเล่าเรื่องการตำข้าวให้เด็กเห็นภาพ แต่ก่อนการตำข้าวอยู่ในวิถีชีวิตอยู่แล้ว ไม่พบการทำเป็นของเล่น ปัจจุบันเหลือคนทำได้ 1 คน ระวังมีดขณะเหลาไม้ แหล่งข้อมูล: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ฐานข้อมูลเครื่องมือเครื่องใช้พื้นบ้าน "คนตำครกมอง" ไม่ระบุผู้เขียน (สัญญาอนุญาต CC BY 4.0) **ข้อจำกัด** แหล่งข้อมูลไม่ให้ขนาด ขั้นตอนใช้เศษไม้เนื้อแข็ง แต่รายการวัสดุระบุไม้เนื้ออ่อน รายการวัสดุมีกระดาษทราย แต่ขั้นตอนไม่ระบุว่าใช้ตรงไหน