Tum Pla Duk (taílensk kattfiskagildra) — 1 m fléttaður bambushólkur með lágum dyrum, lokatrektum, skeifulaga hettutrekt, loki úr blikkdiski og agni úr ristuðum termítum

„Þegar kattfiskarnir koma út að éta og finna lyktina af agninu finna þeir leiðina inn um dyrnar, fara í gegnum nga wai inn í hettutrektina og klifra síðan úr hettutrektinni inn í gildrubolinn til að éta termítana.“ (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Sirindhorn-mannfræðimiðstöðin, höfundur ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai), CC BY 4.0)

Klofðu bambus í flatar ræmur. Byrjaðu á kringlóttum eða ferköntuðum botni um 27 cm á breidd og fléttaðu ræmurnar þétt, örlítið bungandi; í einnar spannar hæð er hann um 30 cm breiður. Fléttaðu kringlóttar ræmur þvert í gjörð og þrengdu síðan fléttuna og bættu við gjörðum með millibili. Í um 70 cm hæð víkkaðu opið út í 25 cm. Tálgaðu langan flatan bambusbút í botnbrúnina og gerðu gjörð fyrir opið.

Skerðu ferhyrndar dyr við neðri brúnina, við jörð, 5 × 12 cm. Tálgaðu bambusbúta í dyrakarm, bittu snæri í nga wai-loka festan við þverslá og festu þverslána innan í karminum sem inngangstrekt.

Tálgaðu þykkar flatar ræmur um 1 cm breiðar og 40 cm langar, beygðu þær í skeifur og settu um 9 hlið við hlið, bundnar með vafningsjurt; bættu síðan við ræmum af sömu stærð, 16 cm löngum, sem liggja frá annarri hliðinni og sveigjast aftur að hinni, fast bundnar. Lokaðu bilinu efst með nga wai, oddarnir upp. Settu hettutrektina inn um opið svo að hún hylji nga wai dyranna og festu hana með vír. Í lokið skaltu taka gamlan blikkdisk sem passar nákvæmlega á opið, gata brún hans og binda hann við opið með snæri, binda snærislykkjur báðum megin og læsa með bambusnagla.

Ljósmyndir af alvöru tum pla duk úr alþýðusafninu í Nong Bua Khok (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Sirindhorn-mannfræðimiðstöðin, höfundur ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai), CC BY 4.0).

Grafðu upp í köggla harða, dökkbrúna termítabú, myldu það og ristaðu yfir eldi, mokaðu því svo, termítum og öllu, í gildruna. Settu gildruna í vatn með botninn á botninum og um þriðjung opsins upp úr vatninu, festa með priki og snæri. Vitjaðu hennar að morgni: lyftu henni, dragðu naglann út, opnaðu lokið, helltu fiskunum í khong-körfu, beittu aftur og leggðu hana á ný.

Kattfiskar af hrísgrjónaökrum eru með þétt hold og þykja betri en eldisfiskur. Reyndir þorpsbúar segja að gildra sem lögð er 2-3 nætur í röð nái hverjum kattfiski í tjörn. Nú hanga tum pla duk oftast undir þakskeggi hrísgrjónageymslunnar. Farðu varlega með eldinn þegar þú ristar termítabúið. Heimild: Sirindhorn-mannfræðimiðstöðin, gagnagrunnur um hefðbundna nytjahluti, „ตุ้มปลาดุก“, höfundur ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai), พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านหนองบัวโคก บุรีรัมย์ (Nong Bua Khok Folk Museum, Buriram) (leyfi CC BY 4.0). **Takmarkanir** Engin vara er til fyrir vafningsjurtina eða blikkdiskinn, svo þau eru nefnd í textanum.