โม่ (mo) — limemiminwa kwa saruji kwenye kalibu ya udongo: jiwe la chini lenye mfereji kuzunguka, jiwe la juu lenye tundu la kulishia na mpini

"Juu ya kifuniko hufanywa shimo la kupokea mchele wa kusagwa; katika shimo hili hutobolewa tundu hadi upande wa chini ili mchele uanguke chini na kusagwa kuwa unga. Ubavuni mwa jiwe la juu hukatwa tundu moja la mraba kwa ajili ya kipande cha mbao kama 'mue krok' (mshikio)." (Kituo cha Anthropolojia cha Sirindhorn, mwandishi พิชชา ทองขลิบ (Phitcha Thongkhlip), CC BY 4.0)

Chimba kalibu ardhini yenye kina sawa na unene wa jiwe la chini, itandike karatasi na uijaze saruji hadi isawazike. Bonyeza pete ya utepe wa chuma uliokunjwa, saizi ya ukingo wa nje wa mfereji, hadi kina cha mfereji. Weka pete ya pili saizi ya uso wa kusagia na umimine saruji ndani yake hadi kimo kinachotakiwa. Kwangua saruji kati ya pete hizo mbili kuunda mfereji. Bonyeza kijiti kilichochongwa saizi ya pini katikati, na vipande vya mianzi saizi ya meno kwenye uso.

Weka pete ya utepe wa chuma juu ya ardhi iliyoshindiliwa na kusawazishwa. Simamisha kijiti saizi ya pini katikati, kijiti saizi ya tundu la kulishia 4-6 cm kutoka hapo, na vijiti vya meno. Mimina saruji, unda shimo juu inapokuwa imeganda nusu, na uiache hadi ikauke kabisa.

Toa jiwe la chini na la juu kwenye kalibu na uchomoe vijiti vya pini, tundu na meno. Acha yagande kabisa, kisha malizia meno na matundu. Weka pini, ingiza mpini kwenye tundu la mraba la pembeni, sugua nyuso mbili pamoja hadi ziwe laini, na uondoe saruji iliyolegea kabla ya kutumia.

Picha halisi za โม่ (mo) kutoka พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านจ่าทวี (Ja Thawee Folk Museum) (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Kituo cha Anthropolojia cha Sirindhorn, mwandishi พิชชา ทองขลิบ (Phitcha Thongkhlip), CC BY 4.0)

Weka mo angalau urefu wa kiwiko (sok 1) juu ya sakafu ili chombo kitoshee chini ya mdomo wake. Loweka mchele hadi uvimbe. Zungusha mo na utie mchele pamoja na maji. Mchele mwingi na maji kidogo hufanya unga mzito; mchele kidogo na maji mengi huufanya mwepesi na huweza kumomonyoa meno kuingia kwenye unga. Osha mo vizuri baada ya kusaga na utoe pini.

Mo, au krok bot, zamani lilikuwa karibu kila nyumba. Jiwe la juu lenye tundu 1 la mpini huitwa krok mue diao (kinu cha mkono mmoja); kubwa lenye matundu 2 huitwa krok 2 mue (kinu cha mikono miwili). Sasa unga uliotengenezwa tayari unauzwa, hivyo mo limepotea polepole kutoka jikoni za Thai. Chanzo: Kituo cha Anthropolojia cha Sirindhorn, hifadhidata ya vifaa vya jadi vya matumizi ya kila siku, "โม่" (leseni ya CC BY 4.0). **Mipaka** Chanzo hakisemi wazi mchanganyiko wa saruji, wala kimo cha ukingo na cha uso wa kusagia.