กังหันหมุน — กระบอกไผ่ 15 ซม. รูข้าง 3 ซม. ใต้ปาก ใบพัด 12×3 ซม. แกนเลยปาก 2 ซม. เชือก 30 ซม. ดึงแล้วผ่อน ใบพัดหมุนไปกลับ

"สำหรับกังหันหมุนนี้จะไม่อาศัยแรงลมพัดแต่จะใช้เชือกดึงแกนใบพัดให้หมุน" (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ไม่ระบุผู้เขียน, CC BY 4.0)

ตัดไม้ไผ่ขนาดเหมาะมือ ยาว 15 ซม. เหลาแต่งให้สวยงาม เจาะรูต่ำลงมาจากปากกระบอกประมาณ 3 ซม.

เหลาไม้ไผ่เป็นใบพัดยาว 12 ซม. กว้าง 3 ซม. เจาะรูตรงกลาง เหลาไม้กลมเป็นแกน ยาวพอให้เลยปากกระบอกประมาณ 2 ซม. แล้วประกอบกับใบพัด

มัดปมเชือกยาว 30 ซม. ให้แน่น ร้อยเข้าไม้ไผ่ท่อนเล็กที่ใช้ดึง สอดปลายอีกด้านผ่านรูเข้าในกระบอก มัดติดแกน ใส่แกนในกระบอก แล้วหมุนใบพัดจนสุดเชือก

ภาพกังหันหมุนจริง (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ไม่ระบุผู้เขียน, CC BY 4.0)

กำกระบอกให้มั่น จับไม้ไผ่ท่อนเล็กแล้วดึงเชือก แกนใบพัดจะหมุนไปและหมุนกลับตามจังหวะดึงและผ่อนเชือก

วิธีทำคล้ายบั่นบื้อ วัสดุต่างกันไปตามภาค ภาคใต้ใช้ลูกยางพารา ภาคกลางใช้เมล็ดมะม่วง ภาคเหนือใช้ไม้ไผ่ แหล่งข้อมูล: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ฐานข้อมูลเครื่องมือเครื่องใช้พื้นบ้าน "กังหันหมุน" ไม่ระบุผู้เขียน (สัญญาอนุญาต CC BY 4.0) **ข้อจำกัด** แหล่งข้อมูลไม่ให้ความยาวแกนเป็นตัวเลข และไม่ระบุเครื่องมือ