Son (ထိုင်း ဦးချိုပုံ ငါးထောင်) — ပုံစံခံပေါ်တွင် ဦးချိုပုံ ယက်ထားသော ဝါးခြမ်းစိတ်များ၊ ပါးစပ်ကျယ်၍ အဖျားဝိုင်းသည်၊ လယ်ကန်သင်း ပေါက်များတွင် ထားသည်

"ယင်းကို ခန့်မှန်း 1 မီတာရှည်သော ပြားသည့် ဝါးခြမ်းစိတ်များအဖြစ် ခွဲထားသော ဝါးဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး သစ်သား ပုံစံခံကို အူတိုင်အဖြစ်ထား၍ ယက်ကာ ပုံသွင်းသည်။ ဝါးခြမ်းများကို ဖမ်းလိုသော ငါးအမျိုးအစားနှင့် အရွယ်အလိုက် ပုံစံခံ တစ်လျှောက် ကျဲကျဲ သို့မဟုတ် စိပ်စိပ် ထားသည်။" (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร၊ စီရင်ဒွန် မနုဿဗေဒ စင်တာ၊ စာရေးသူ ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai)၊ CC BY 4.0)

ဝါးကို ခန့်မှန်း 1 မီတာရှည်သော ပြားသည့် ဝါးခြမ်းစိတ်များအဖြစ် ခွဲပြီး ထောင်ချောက်ကို ပုံသွင်းရန် ဝါးလုံးဝိုင်းတစ်လုံးကို ပုံစံခံအဖြစ် ပြင်ဆင်ပါ။

လိုချင်သော ငါးအမျိုးအစားနှင့် အရွယ်အလိုက် ဝါးခြမ်းများကို ပုံစံခံတစ်လျှောက် ကျဲကျဲ သို့မဟုတ် စိပ်စိပ် ထားပြီး လည်ပင်း ခန့်မှန်း 70 cm ရှည်သည်အထိ ဝါးခြမ်းတစ်ချောင်းကို ပတ်၍ အပေါ်သို့ ယက်ပါ။

ပုံစံခံကို ဆွဲထုတ်၊ ပါးစပ်ကို ကျယ်ကျယ်ချဲ့၊ ပါးစပ်၌ ဝါးခြမ်းများကို စိပ်စိပ်ယက်ပြီး အနားကို တင်းတင်းချည်ပါ။

ซ่อน (son) ၏ ဓာတ်ပုံအစစ်များ၊ พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านหนองบัวโคก (Nong Bua Khok Folk Museum) မှ (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร၊ စီရင်ဒွန် မနုဿဗေဒ စင်တာ၊ စာရေးသူ ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai)၊ CC BY 4.0)

မိုးရာသီတစ်လျှောက်လုံး ထားနိုင်သည်။ ရေသစ်ရောက်လာချိန်တွင် ရေထွက်ပေါက်ငယ်တစ်ခု တူး၍ son ၏ အမြီးကို လယ်ထဲသို့ လှဲထားပြီး ပါးစပ်ကို အပြင်ဘက် ကန်သင်းမြေဘက် လှည့်ထားကာ လယ်ထဲ ဆန်တက်လာသော ငါးများကို ဖမ်းပါ၊ မြက်ဖြင့် ဖုံးပြီး မြေဖြင့် ဖိထားပါ။ စပါးရွှေရောင်ဖြစ်၍ ရေထုတ်သောအခါ ငါးများ လယ်မှ ထွက်သွားနေသဖြင့် ပါးစပ်ကို ရေစီးဘက် လှည့်ပါ။ အများအပြားကို ဝေးဝေးထား၍ မကြာခဏ ကြည့်ပါ။

son (ဝှက်သည်) ဟူသော အမည်သည် ယင်းကို မြောင်းထဲ လှဲထား၍ မြက်နှင့် မြေဖြင့် ဖုံးကာ ဝှက်ထားသကဲ့သို့ ထားခြင်းမှ လာသည်။ အချို့နေရာများတွင် မိုးရာသီတစ်ခုစာ son ကို ခန့်မှန်း 70 cm ရှည်သော po khi tun ပင်စည် 13 ချောင်းကို ထက်ခြမ်းခွဲ၍ တစ်ထွာရှည်ပြီး အချင်း 5 cm ရှိသော ပုံစံခံပတ်လည်တွင် စီကာ som lom နွယ်ဖြင့် ချည်၍ ပြုလုပ်သည်။ son တစ်ခုသည် ငါး တစ်ကောင်နှစ်ကောင်သာ မိနိုင်သဖြင့် မကြာခဏ ကြည့်ရမည်။ သွန်ထုတ်ချိန်တွင် ဆူးပါသော ငါးများကို သတိထားပါ။ မူရင်း- စီရင်ဒွန် မနုဿဗေဒ စင်တာ၊ ရိုးရာ နေ့စဉ်သုံးပစ္စည်း ဒေတာဘေ့စ်၊ "ซ่อน"၊ စာရေးသူ ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai)၊ พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านหนองบัวโคก บุรีรัมย์ (Nong Bua Khok Folk Museum, Buriram) (လိုင်စင် CC BY 4.0)။ **ကန့်သတ်ချက်များ** ရင်းမြစ်သည် ဝါး son ၏ ပုံစံခံအရွယ် သို့မဟုတ် ပါးစပ်အကျယ်ကို မဖော်ပြပါ။