คราด (khrat) — хатуу модон дам мод, 10-15 хурц шүд ба хулсан татлага, хагалсан хөрсийг нарийн болгоно

"Шүдийг 30 орчим сантиметр урт гадас болгон зүсэж, суурийг нь бүдүүн, хөрс маажих үзүүрийг нь шовх болгоно; шүд бүрийн суурийг дам нуруунд өрөмдсөн нүхэнд шаана; нүхнүүдийг цүүцээр дөрвөлжин болгож, шүд бүрийн суурийг ч мөн дөрвөлжин зүснэ." (Сириндхорны антропологийн төв, зохиогч สนม ครุฑเมือง (Sanom Khrutmueang), CC BY 4.0)

mai daeng, pradu эсвэл teng зэрэг хатуу модон банз авч, хуулгаар өнгөлнө. Дээд тал хүртэл нэвт 10-15 нүхийг хангалттай зайтай гаргаж, цүүгээр дөрвөлжин болгоно. Бариулын шонд хоёр, татлагад хоёр нүх нэмж гаргана.

Модыг урт нь ойролцоогоор 30 cm гадас болгон зүсэж, ёроолыг нь бүдүүн, үзүүрийг нь хурц болгоно. Ёроолыг нь дөрвөлжин тайрч, дам модны нүхэнд цохиж суулгана; суларвал шаантаг цохино.

Дам модтой бараг ижил урт бариулд хоёр шонг ховилоор холбож, бариулыг бөөрөнхийлнө. Урт нь 3-5 метр хоёр хулсны ёроолыг дам модны нүхэнд нь шургуулж, шаантгаар чангалаад, үзүүрийг нь гурвалжин далбаа хэлбэрээр нийлүүлнэ.

คราด (khrat)-ийн бодит зургууд (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Сириндхорны антропологийн төв, зохиогч สนม ครุฑเมือง (Sanom Khrutmueang), CC BY 4.0)

Түүхий арьсан оосор (nang hua khrat) эсвэл бүдүүн олсыг татлагын үзүүрт уяж, үхэр эсвэл усны үхрийн буулганы голд бэхэлнэ. Шүдээр хагалсан хөрсийг сэвсгэр, нарийн болтол маажуулна. Илүү гүн маажихын тулд бариулыг дарах эсвэл дам мод дээр зогсоно. khrat-аар газрыг тэгшлэх ч боломжтой.

Нэг үхэр эсвэл усны үхрийн khrat жижиг, цөөн шүдтэй; хоёрынх нь урт, олон шүдтэй. Зарим газарт шүдийг модны оронд төмрөөр хийдэг. Өнөөдөр оронд нь төмөр тармуур, гар трактор хэрэглэдэг. Эх сурвалж: Сириндхорны антропологийн төв, өдөр тутмын уламжлалт эд зүйлсийн мэдээллийн сан, "คราด" (CC BY 4.0 лиценз). **Хязгаарлалт** Эх сурвалжид шүдний хоорондын зай ч, бариулын хэмжээ ч өгөөгүй.