กระต่ายขูดมะพร้าว (krataai khut maphrao) ("кокос хусагч туулай") — кокосыг нарийн хусдаг шүдтэй төмөр иртэй модон суудал

"Тосгоныхон кокосыг хэт хүчтэй дарахгүйгээр хөнгөн хусдаг, учир нь тэгэхээр кокосын сүүг шахахад хэцүү болдог. Хөнгөн хусвал мах нь нарийн утас болж гардаг тул кокосын сүү амархан шахагдаж, илүү их гарна." (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Сириндорны антропологийн төв, зохиогч พิชชา ทองขลิบ, CC BY 4.0)

Хатуу модоор хоёр үзүүртээ хөлтэй урт суудал шиг бие хийнэ; нэг үзүүрийг амьтны толгой, жишээ нь туулайн хэлбэрээр сийлж эсвэл хэлбэржүүлнэ. Шүдтэй ирэнд зориулж аманд нь ховил хөрөөдөнө. Суухад тухтай өндөртэй болгоно.

Зэвэрдэггүй гангийн хуудсыг дугуй хавтан болгон хайчилж, бодит зургууд дээрх шиг урд ирмэгийг нь хөрөөний шүд шиг жижиг шүд болгон эгээгээр зүлгэж, амсарт бэхлэгдэх ирмэгийг өнгөлнө.

Шүдтэй хавтанг модон их биеийн үзүүрийн амсар дээр хавтгай тавьж, шүдтэй ирмэгийг нь урагш цухуйлгаад, шурагаар бат бэхлэнэ.

กระต่ายขูดมะพร้าว (krataai khut maphrao)-ийн бодит зургууд, พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านหนองบัวโคก บุรีรัมย์ (Nong Bua Khok Folk Museum, Buriram)-аас (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Сириндхорны антропологийн төв, зохиогч พิชชา ทองขลิบ (Phitcha Thongkhlip), CC BY 4.0)

Хусагч дээр хөлөө хоёр тийш нь гаргаж мордож суух, эсвэл хөлөө нэг тал руу нь нугалж суугаад кокосын махыг дарахгүйгээр шүдэн дээр хөнгөн үрж, нарийн утас болгон гаргана. Зөвхөн хоол хийх үедээ хус, учир нь хуссан кокосыг удаан тавьвал гашилдаг.

Төв ба зүүн хойд бүсэд үүнийг กระต่ายขูดมะพร้าว (krataai khut maphrao), өмнөд хэсэгт เหล็กขูด (lek khut), хойд хэсэгт แมวขูดมะพร้าว (maew khut maphrao) буюу งอง (ngong) гэж нэрлэдэг. Хожим биеийг муур, нохой, шувуу, харх, арслан, яст мэлхий эсвэл варан гүрвэл зэрэг бусад амьтны хэлбэрээр ч хийх болсон. Өнөөдөр гараар эргүүлдэг болон моторт хусагч, бэлэн кокосын сүү байгаа тул бага хэрэглэдэг. Эх сурвалж: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (Сириндорны антропологийн төв), уламжлалт өдөр тутмын эд зүйлсийн мэдээллийн сан, "กระต่ายขูดมะพร้าว", зохиогч พิชชา ทองขลิบ (лиценз CC BY 4.0), พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านหนองบัวโคก (Nong Bua Khok Folk Museum), Бурирам. **Хязгаарлалт.** Эх сурвалжид хэмжээ байхгүй; загварын хэмжээнүүд жишээ юм. Бид төмөр хавтангийн оронд зэвэрдэггүй ган хуудас хэрэглэнэ.