Àwọ̀ Dídá pẹ̀lú Èso Elderberry — Àwọ̀ Àlùkò Tí Kì í Pẹ́ láti Ọgbà Igbó

Lo ìdá 200-300% ìwọ̀n òwú (WOF) fún èso tútù, tàbí 100% fún èso gbígbẹ. Fún òwú irun àgùntàn 100 g, kó 200-300 g èso tútù tó pọ́n jọ, tàbí 100 g èso elderberry gbígbẹ. Èso náà gbọ́dọ̀ pọ́n dáadáa — àlùkò jíjìn tó fẹ́rẹ̀ẹ́ dúdú, kì í ṣe pupa tàbí aláwọ̀ ewé. Èso tí kò tíì pọ́n ní anthocyanin díẹ̀, ó sì máa ń fún ni àwọ̀ tí kò lágbára tó sì dojú rú. Ya èso kúrò lára ìgi wọn nípa fífà fọ́ọ̀kì gba àárín ìdì wọn, kí o sì yọ igi kéékèèké tó pọ̀ bí o ti lè ṣe: yàtọ̀ sí òdòdó àti èso tó pọ́n, gbogbo apá igi elder, títí kan igi rẹ̀, ewé àti irúgbìn, ní glycoside tó ń mú cyanide jáde, wọ́n sì jẹ́ májèlé bí a kò bá sè wọ́n. Má ṣe jẹ ohunkóhun láti inú omi àwọ̀, kí o sì lo ìkòkò àti irinṣẹ́ tí a yà sọ́tọ̀ fún àwọ̀ dídá nìkan. Oje náà tún máa ń ba ọwọ́ jẹ́ gidigidi, nítorí náà wọ ìbọ̀wọ́.

Fi èso sínú ìkòkò àwọ̀ pẹ̀lú nǹkan bí lítà omi 4. Mú un gbóná dé nǹkan bí ìwọ̀n 80 °C, nísàlẹ̀ ìgbà tí ó bá ń hó jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́, kí o sì dì í mú fún ìṣẹ́jú 45, kí o máa fi ṣíbí ìrú fọ́ èso náà lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan kí oje púpọ̀ sí i lè jáde. Omi náà yóò di àlùkò tó le tí kò ṣeé rí ìsàlẹ̀ rẹ̀ — ọ̀kan lára omi àwọ̀ tó yani lẹ́nu jùlọ nínú àwọ̀ dídá àdánidá. Má ṣe jẹ́ kí ó hó gidigidi — ooru gíga máa ń ba anthocyanin jẹ́, ó sì máa ń sún àwọ̀ náà sí ìhà àwọ̀ ilẹ̀ tó dọ̀tí.

Sẹ́ omi àwọ̀ náà gba ajọ oníhò-kékeré sínú ìkòkò mímọ́, kí o fún ẹ̀kù rẹ̀ pọ̀ láti mú gbogbo omi àlùkò jáde. Omi tí a sẹ́ gbọ́dọ̀ jẹ́ àlùkò jíjìn tó mọ́lẹ̀ — ó fẹ́rẹ̀ẹ́ dúdú nítorí bó ṣe kún tó. Da ẹ̀kù tí a ti lò nù tàbí kí o fi ṣe ajílẹ̀. Àwọ̀ omi yìí rẹwà lọ́nà tó ń tan ni jẹ — ó dà bí ẹni pé ó lè fún ni àlùkò tó máa pẹ́, ìyẹn gan-an sì ni ẹ̀kọ́ tí elderberry ń kọ́ni.

Jẹ́ kí omi àwọ̀ tí a sẹ́ tutù dé ìwọ̀n ooru yàrá. Kọ́kọ́ rin òwú irun àgùntàn tí a ti fi alumu ṣe mọ́dáǹtì, fún omi tó pọ̀ jù jáde, kí o sì rì í sínú omi àwọ̀. Rọra gbé ooru sókè dé 80 °C kí o sì dì í mú fún ìṣẹ́jú 45, kí o máa yí i padà ní gbogbo ìṣẹ́jú 10. Òwú náà yóò gba àlùkò kíákíá. Ìdìpọ̀ òwú náà yóò jáde ní àwọ̀ àlùkò-èlú tó jinlẹ̀ tó sì lọ́ràá, tó rẹwà gan-an nígbà tí ó ṣì tutù.

Jẹ́ kí òwú náà tutù nínú omi àwọ̀ ní gbogbo òru, lẹ́yìn náà yọ ọ́ kí o sì fọ̀ ọ́ nínú omi lílọ́wọ́ọ́rọ́. Omi ìfọ̀ yóò ṣàn ní àlùkò — àwọ̀ púpọ̀ ló ń fọ́ lọ ju ti àwọn àwọ̀ mọ́dáǹtì tó dì mú dáadáa bí madder tàbí cochineal, èyí sì ni àmì àkọ́kọ́ pé elderberry kì í pẹ́. Òwú gbígbẹ yóò jẹ́ àwọ̀ lafenda-àlùkò rírọ̀, tó mọ́lẹ̀ ju bí a ti rò lọ láti inú omi àwọ̀ tó ṣókùnkùn tó bẹ́ẹ̀. Sá a sí ibòji kí ó gbẹ.

Gé ìdìpọ̀ òwú gbígbẹ sí méjì. Tọ́jú ìdajì kan sínú àpótí-ìfàyọ tó ṣókùnkùn. Kan ìdajì kejì mọ́ fèrèsé rẹ tí oòrùn ń tàn sí jùlọ. Fi àwọn àpẹẹrẹ méjèèjì wé ara wọn lẹ́gbẹ̀ẹ́ ara wọn lẹ́yìn ọ̀sẹ̀ méjì, àti lẹ́ẹ̀kan sí i lẹ́yìn oṣù kan. Àpẹẹrẹ ti fèrèsé yóò ṣá, láti àlùkò sí àwọ̀ eérú tàbí àwọ̀ ilẹ̀ díẹ̀, ìyàtọ̀ náà sì ń pọ̀ sí i bí ó ti pẹ́ tó níbẹ̀. Èyí ni ẹ̀kọ́ pàtàkì: anthocyanin elderberry máa ń ní ìmọ̀lára sí pH, ó máa ń ní ìmọ̀lára sí ìmọ́lẹ̀, kò sì dì mọ́ òwú dáadáa. Kò sí mọ́dáǹtì kankan tó lè mú kí ó fara da ìmọ́lẹ̀ — èròjà àwọ̀ náà fúnra rẹ̀ ni kò dúró sójú kan. Lílóye ìlànà yìí ń gba aláró là kúrò nínú fífi òwú olówó iyebíye ṣòfò lórí àwọn àwọ̀ mìíràn tí kì í pẹ́ (blackberry tútù, kábéèjì pupa, beetroot) tó ń fún ni àwọ̀ tó mọ́lẹ̀ ṣùgbọ́n tí kì í pẹ́.