
Ṣíṣe Gíláàsì Soda-Lime láti inú Àwọn Ohun Èlò Àkọ́kọ́
Gíláàsì jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ohun èlò àtọwọ́dá tí ó ti pẹ́ jùlọ tí ènìyàn ṣe. Ìlànà blueprint yìí, iyanrìn silica, soda ash àti lime, ni ìpìlẹ̀ ọ̀pọ̀ gíláàsì tí a ń ṣe lónìí: fèrèsé, ìgò àti ọ̀pọ̀ lẹ́ńsì ń bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú iyanrìn, soda àti lime.
Kẹ́míkà rẹ̀ dára. Silica (SiO₂) ń ṣe àwọ̀n gíláàsì — ohun líle tí kò ní kristali níbi tí àwọn átọ̀mù silicon àti oxygen ti há nínú ìlànà tí kò wà létòlétò. Silica mímọ́ ń yọ́ ní 1713 °C, ooru tí ó ga jù fún àwọn ìléru àtijọ́. Fífi soda ash (Na₂CO₃) kún un ń fọ́ díẹ̀ lára àwọn ìsopọ̀ Si–O ó sì ń dín ooru ìyọ́ kù gidigidi sísàlẹ̀ ti silica mímọ́, ṣùgbọ́n gíláàsì sodium silicate tí ó jáde ń yọ́ nínú omi — ó jẹ́ 'gíláàsì omi' gangan, tí a ń lò lónìí gẹ́gẹ́ bí lẹ́ẹ̀ àti ohun ìdí. Fífi lime (láti inú òkúta ẹfun, CaCO₃) kún un ń mú àwọ̀n náà dúró ṣinṣin: àwọn ion calcium ń so àwọn ìsopọ̀ tí ó fọ́ pọ̀ láìgbé ojú ìyọ́ sókè jù, wọ́n sì ń ṣe gíláàsì tí ó le, tí ó mọ́, tí kò sì gba omi.
Blueprint yìí ń la gbogbo ìlànà náà kọjá: wíwá àti pípèsè àwọn ohun èlò àkọ́kọ́, dída ìwọ̀n tí ó tọ́ pọ̀, yíyọ́ nínú ìléru crucible ní 1400–1500 °C, fífọ̀ láti yọ àwọn èéfún gáàsì kúrò, dídà, àti mímú un tutù díẹ̀díẹ̀ (annealing). Àbájáde rẹ̀ ni odidi tàbí pẹlẹbẹ gíláàsì soda-lime tí ó mọ́ — ohun èlò kan náà tí ó ti gbé ìmọ́lẹ̀ kọjá nínú fèrèsé àwọn katidírà, tí ó ti tọ́jú àpẹẹrẹ nínú ìgò yàrá ìwádìí, àti nínú àwọn lẹ́ńsì tí ó mú ìríran ènìyàn gbòòrò dé ìràwọ̀.
EWU: Ìlànà yìí ní ooru tí ó ju 1400 °C lọ fún ìgbà pípẹ́. Gíláàsì yíyọ́ ń fa ìjóná líle, jíjìn tí a bá fọwọ́ kàn án, ó sì ń lẹ̀ mọ́ awọ. Ìléru ń mú carbon monoxide jáde láti inú sísun èédú — ṣiṣẹ́ níta tàbí ní ibi tí afẹ́fẹ́ ti ń wọlé gidigidi. Wọ ìbọ̀wọ́ tí ooru kò lè wọ̀, apron awọ, àti gíláàsì ààbò ojú nígbà gbogbo tí o bá ń ṣiṣẹ́ nítòsí ìléru tàbí gíláàsì yíyọ́. Má ṣe wo inú crucible tààrà láìsí ààbò ojú aláwọ̀ dúdú — ìtànṣán gíláàsì yíyọ́ ní 1400 °C lè ba retina jẹ́.
Ìlànà
Lóye kẹ́míkà gíláàsì àti ètò èròjà mẹ́ta
Lóye kẹ́míkà gíláàsì àti ètò èròjà mẹ́ta
Gíláàsì soda-lime jẹ́ ètò èròjà mẹ́ta: silica (SiO₂, olùṣe gíláàsì), soda (Na₂O láti inú sodium carbonate, flux), àti lime (CaO láti inú òkúta ẹfun, olùmúdúró). Èròjà kọ̀ọ̀kan ṣe pàtàkì. Silica nìkan ń yọ́ ní 1713 °C ó sì ń ṣe àwọ̀n àìlétò ti ìsopọ̀ Si–O tí ó ń fún gíláàsì ní ìrísí rẹ̀ tí kò ní kristali. Soda ń fọ́ díẹ̀ lára àwọn afárá Si–O–Si ó sì ń dín ooru ìyọ́ kù gidigidi sísàlẹ̀ ti silica mímọ́ — ṣùgbọ́n gíláàsì soda-silica láìsí lime ń yọ́ nínú omi (sodium silicate, tí a mọ̀ ní ọjà sí 'gíláàsì omi'). Lime ń dí àwọn àlàfo tí soda fi sílẹ̀ láìgbé ojú ìyọ́ sókè jù, ó sì ń ṣe gíláàsì tí ó dúró ṣinṣin tí kò gba omi.
Àkópọ̀ gíláàsì soda-lime tí ó wọ́pọ̀ ní ìwọ̀n oxide: 72–74% SiO₂, 12–14% Na₂O, 8–12% CaO, pẹ̀lú iye kékeré MgO, Al₂O₃, àti Fe₂O₃ láti inú ìdọ̀tí nínú àwọn ohun èlò àkọ́kọ́. Irin ni ìdọ̀tí tí ó ṣe pàtàkì jùlọ — kódà 0.1% Fe₂O₃ ń fúnni ní àwọ̀ ewé. Gíláàsì àtijọ́ fẹ́rẹ̀ẹ́ máa ń jẹ́ ewé tàbí amber nígbà gbogbo nítorí pé iyanrìn ní irin nínú. Gíláàsì mímọ́ nílò iyanrìn tí ó mọ́ gidigidi tàbí fífi ohun ìyọ àwọ̀ kún un bí manganese dioxide (MnO₂), tí ń mú àwọ̀ ewé irin lọ síhà àìláwọ̀.
Wá iyanrìn silica tí ó mọ́ gidigidi
Wá iyanrìn silica tí ó mọ́ gidigidi
Yan iyanrìn quartz tí ó mọ́ jùlọ tí ó wà. Iyanrìn tí ó dára fún ṣíṣe gíláàsì jẹ́ ó kéré tán 95% SiO₂ pẹ̀lú irin díẹ̀ — irin ni ohun pàtàkì tí ń fa àwọ̀ tí a kò fẹ́ nínú gíláàsì. Iyanrìn odò, iyanrìn etíkun, àti quartz tí a fọ́ gbogbo wọn ń ṣiṣẹ́, ṣùgbọ́n bí orísun bá ti mọ́ tó, bẹ́ẹ̀ ni gíláàsì ìkẹyìn yóò ṣe mọ́ tó. Wá iyanrìn funfun tàbí aláwọ̀ fífúyẹ́; iyanrìn ọsàn, pupa, tàbí dúdú ń fi irin púpọ̀ hàn yóò sì ṣe gíláàsì ewé tàbí amber.
O nílò nǹkan bí gíráàmù 365 iyanrìn fún àdàlú gíráàmù 500. Tí o bá ń lo iyanrìn àdánidá láti ibùsùn odò tàbí etíkun, yóò nílò fífọ̀ dáadáa láti yọ amọ̀, pàǹtí ohun alààyè, èérún ìkarahun, àti àwọn ohun alumọ́nì tí ó ní irin kúrò. Iyanrìn silica tí a ń tà ní ọjà ('iyanrìn ìṣeré' tàbí 'iyanrìn àsẹ́ adágún omi') ti di fífọ̀ tẹ́lẹ̀, ó sì sábà máa ń mọ́ ju orísun àdánidá lọ.
Àwọn ohun èlò fún ìgbésẹ̀ yìí:
Iyanrìn Kuátsì400 gramsFọ iyanrìn láti yọ ìdọ̀tí kúrò
Fọ iyanrìn láti yọ ìdọ̀tí kúrò
Gbé iyanrìn sínú garawa kí o sì fi omi mímọ́ kún un. Rò ó tagbára-tagbára kí àwọn pàǹtí amọ̀ kékeré àti ohun alààyè lè léfòó, lẹ́yìn náà jẹ́ kí iyanrìn rọlẹ̀ fún ìṣẹ́jú-àáyá 30 — àwọn hóró quartz tí ó wúwo ń rì lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ nígbà tí amọ̀ àti pàǹtí fífúyẹ́ ń léfòó. Da omi tí ó dàrú nù pẹ̀lú ìṣọ́ra. Tún fífọ̀ yìí ṣe ní ìgbà 3–5 títí omi ìfọ̀ yóò fi mọ́.
Lẹ́yìn fífọ̀ ìkẹyìn, tẹ́ iyanrìn tútù sórí ilẹ̀ pẹlẹbẹ ní ìpele tínrín (kí ó má tó 2 cm). Jẹ́ kí ó gbẹ pátápátá nínú oòrùn tàbí nítòsí orísun ooru onírẹ̀lẹ̀. Ọ̀rinrin èyíkéyìí tí ó kù nínú iyanrìn yóò fa ìbúgbàmù èéfín omi líle nígbà tí a bá fi í sínú crucible gbígbóná — iyanrìn gbọ́dọ̀ gbẹ kanlẹ̀ kí a tó lò ó.
Àwọn irinṣẹ́ tí a nílò:
Ajọ Ojú KékeréSẹ́ iyanrìn kí hóró rẹ̀ lè dọ́gba
Sẹ́ iyanrìn kí hóró rẹ̀ lè dọ́gba
Gbé iyanrìn gbígbẹ gba inú asẹ́ tínrín (60–80 mesh, ihò tí ó tó nǹkan bí 0.18–0.25 mm). Èyí ń yọ àwọn hóró tí ó tóbi jù, òkúta wẹ́wẹ́, àti èérún ohun alààyè èyíkéyìí tí ó kù kúrò. Ìwọ̀n hóró tí ó dọ́gba ń mú kí yíyọ́ dọ́gba — àwọn hóró ńlá ń pẹ́ láti yọ́ wọ́n sì ń fi ohun tí kò yọ́ sílẹ̀ (tí a ń pè ní 'òkúta' nínú ṣíṣe gíláàsì) tí ń sọ ọjà ìkẹyìn di aláìlágbára.
Kó iyanrìn tí a sẹ́ jọ kí o sì wọ̀n gíráàmù 365 gangan. Fi í sí ẹ̀gbẹ́ kan nínú àpótí mímọ́, gbígbẹ.
Àwọn irinṣẹ́ tí a nílò:
Ajọ Ojú KékeréFọ́ òkúta ẹfun di ẹ̀lúbọ́ kíkúná
Fọ́ òkúta ẹfun di ẹ̀lúbọ́ kíkúná
Òkúta ẹfun (CaCO₃) ń pèsè calcium oxide (CaO) tí ń mú gíláàsì dúró ṣinṣin. Fọ́ òkúta ẹfun di ẹ̀lúbọ́ kíkúná nípa lílo odó àti ọmọ odó tàbí nípa wíwé àwọn èérún sínú aṣọ kí o sì fi òòlù lù wọ́n. Bí ẹ̀lúbọ́ bá ti kúná tó, bẹ́ẹ̀ ni yóò ṣe yọ́ yára tó — gbìyànjú kí ó dà bí ìyẹ̀fun, láìsí hóró tí a lè rí tí ó ju 1 mm lọ.
Òkúta ẹfun ń jẹrà nínú ohun yíyọ́ ní nǹkan bí 900 °C: CaCO₃ → CaO + CO₂↑. Gáàsì CO₂ tí ó jáde ń kópa nínú ṣíṣe èéfún nínú ohun yíyọ́, tí a gbọ́dọ̀ yọ kúrò lẹ́yìn náà nígbà fífọ̀. Ẹ̀lúbọ́ òkúta ẹfun tí ó kúná ń jẹrà yára àti ní dọ́gba, ó sì ń ṣe èéfún ńlá díẹ̀.
Wọ̀n gíráàmù 60 ẹ̀lúbọ́ òkúta ẹfun tí a fọ́.
Àwọn ohun èlò fún ìgbésẹ̀ yìí:
Kábónéètì Kalisiọ̀mù - Òkúta Ẹfun Fífọ́60 gramsÀwọn irinṣẹ́ tí a nílò:
Odó àti Ọmọ OdóWọ̀n soda ash
Wọ̀n soda ash
Sodium carbonate (Na₂CO₃), tí a mọ̀ sí soda ash, ni flux. Wọ̀n gíráàmù 75. Nínú ohun yíyọ́, soda ash ń jẹrà ní nǹkan bí 850 °C: Na₂CO₃ → Na₂O + CO₂↑. Sodium oxide (Na₂O) ń da àwọ̀n silica rú, nítorí náà àdàlú yìí ń yọ́ pátápátá nínú ìléru 1400–1500 °C tí a ń lò níbí dípò kí ó nílò 1713 °C ti silica mímọ́.
Ìpín àdàlú ní ìwọ̀n ni: 73% iyanrìn silica, 15% soda ash, 12% òkúta ẹfun tí a fọ́ (365g + 75g + 60g = àdàlú 500g lápapọ̀). Èyí ń ṣe àkópọ̀ gíláàsì soda-lime boṣewa lẹ́yìn tí àwọn carbonate bá jẹrà. Ọ̀pọ̀ àwọn olùṣe gíláàsì àtijọ́ lo natron (ohun alumọ́nì sodium carbonate àdánidá láti inú ìkójọ adágún tí ó gbẹ) gẹ́gẹ́ bí flux wọn; ó ń pèsè sodium oxide kan náà bí soda ash òde òní.
Àwọn ohun èlò fún ìgbésẹ̀ yìí:
Kábónéètì Sódíọ̀mù (eérú sódà)75 gramsDa àdàlú náà pọ̀ dáadáa
Da àdàlú náà pọ̀ dáadáa
Kó gíráàmù 365 iyanrìn silica tí a sẹ́, gíráàmù 75 soda ash, àti gíráàmù 60 òkúta ẹfun tí a fọ́ pọ̀ sínú àpótí mímọ́, gbígbẹ. Fi ọwọ́ tàbí àjẹ̀ igi pò ó fún ìṣẹ́jú díẹ̀ títí àwọn èròjà yóò fi tàn káàkiri ní dọ́gba. Àdàlú náà gbọ́dọ̀ hàn ní àwọ̀ kan náà láìsí kókó tàbí ìpele tí a lè rí.
Pípò dáadáa ṣe pàtàkì gidigidi. Tí soda ash bá kó jọ sí ibì kan nínú crucible, ibẹ̀ ni yóò kọ́kọ́ yọ́ tí yóò sì ṣe adágún tí kò nípọn tí kò ní yọ́ iyanrìn àyíká rẹ̀ dáadáa. Àwọn apá iyanrìn tí a kò pò ń wà gẹ́gẹ́ bí 'cord' (ìlà àkópọ̀ tí ó yàtọ̀) tàbí 'òkúta' (hóró tí kò yọ́) nínú gíláàsì tí ó ti parí — méjèèjì jẹ́ àbùkù tí ń sọ ọjà di aláìlágbára.
Àwọn irinṣẹ́ tí a nílò:
Ọ̀pá ìrú igiKọ́ ìléru kí o sì pèsè rẹ̀
Kọ́ ìléru kí o sì pèsè rẹ̀
Kọ́ ìléru èédú kékeré pẹ̀lú bíríkì iná, tí a tò jọ láti ṣe yàrá tí ooru kò lè jáde tí ìbú inú rẹ̀ tó nǹkan bí 30 cm tí gíga rẹ̀ sì tó 40 cm, pẹ̀lú ihò afẹ́fẹ́ ní ìsàlẹ̀ fún ẹwìrì. Ìléru gbọ́dọ̀ di 1400–1500 °C mú fún wákàtí púpọ̀ — èyí nílò ìdábòbò tí ó dára (ògiri bíríkì iná tí ó nípọn tó 10 cm ó kéré tán) àti ìpèsè afẹ́fẹ́ tí a fi agbára tì.
Gbé ẹnu ẹwìrì sí ìsàlẹ̀ ìléru, kí ó dojú kọ òkè díẹ̀. Kún ìléru pẹ̀lú èédú igi líle (odidi, kì í ṣe briquette) dé nǹkan bí ìdá méjì nínú mẹ́ta. Tan èédú kí o sì bẹ̀rẹ̀ sí fẹ́ ẹwìrì jẹ́ẹ́jẹ́ láti dá iná ìpìlẹ̀ sílẹ̀. Ṣiṣẹ́ níta tàbí lábẹ́ ààbò tí afẹ́fẹ́ ti ń wọlé gidigidi — sísun èédú ń mú carbon monoxide jáde.
Àwọn ohun èlò fún ìgbésẹ̀ yìí:
Bíríkì Tí Ń Kojú Iná20 ẹyọ
Èédú10 kgÀwọn irinṣẹ́ tí a nílò:
Ẹ̀rọ Ìfẹ́ Afẹ́fẹ́Mú crucible gbóná díẹ̀díẹ̀ ṣáájú
Mú crucible gbóná díẹ̀díẹ̀ ṣáájú
Gbé crucible amọ̀ tí iná kò lè bàjẹ́ sí etí ẹnu ìléru kí o sì jẹ́ kí ó gbóná díẹ̀díẹ̀ fún ìṣẹ́jú 20–30. Crucible tútù tí a gbé tààrà sínú ìléru gbígbóná yóò là nítorí ìpayà ooru — amọ̀ tí iná kò lè bàjẹ́ ń fẹ̀ láìdọ́gba nígbà tí a bá mú un gbóná yára jù. Sún crucible súnmọ́ ooru díẹ̀díẹ̀, lẹ́yìn náà sọ̀ ọ́ kalẹ̀ sínú yàrá ìléru nígbà tí ó bá ti dé pupa tí ń tàn díẹ̀ (nǹkan bí 600–700 °C).
Crucible gbọ́dọ̀ jìn tó láti gba àdàlú gíráàmù 500 pẹ̀lú àyè fún ohun yíyọ́ láti fẹ̀ àti láti hó nígbà ìpele àkọ́kọ́ ìtújáde gáàsì. A dámọ̀ràn crucible tí iye inú rẹ̀ jẹ́ ó kéré tán 500 ml. Crucible graphite ń dúró sí ooru tí ó ga ju amọ̀ lọ ṣùgbọ́n ó gbówó lórí — èyíkéyìí nínú wọn ń ṣiṣẹ́ fún ìlànà yìí.
Àwọn irinṣẹ́ tí a nílò:
Ìkòkò Amọ̀ Tí Ń Kojú Iná
Ẹmú Ìkòkò Ìyọ́Fi àdàlú sínú crucible gbígbóná
Fi àdàlú sínú crucible gbígbóná
Nígbà tí crucible bá ti ń tàn ní pupa-ọsàn nínú ìléru, fi àdàlú tí a pò kún un ní ìpín kékeré — nǹkan bí ìdá kan nínú mẹ́rin lẹ́ẹ̀kan, kí o dúró fún ìṣẹ́jú 5–10 láàárín fífikún. Fífi gbogbo àdàlú kún un lẹ́ẹ̀kan náà ń dín ooru crucible kù gidigidi ó sì lè mú kí ohun yíyọ́ le yí ohun tí a kò pò ká. Fífikún kọ̀ọ̀kan yóò hó fòfò bí àwọn carbonate ti ń jẹrà tí wọ́n sì ń tú CO₂ jáde.
Lẹ́yìn fífikún kọ̀ọ̀kan, mú iṣẹ́ ẹwìrì pọ̀ sí i láti di ooru mú. Àdàlú náà kọ́kọ́ ń lẹ̀ pọ̀ (àwọn hóró ń so pọ̀ níbi tí wọ́n ti fara kanra ní nǹkan bí 800–900 °C), lẹ́yìn náà díẹ̀díẹ̀ ó ń yọ́ di omi tí ó nípọn bí ooru ti ń ga sí i. Fòfò funfun lórí rẹ̀ jẹ́ ohun déédéé — CO₂ ni tí ń jáde láti inú soda ash àti òkúta ẹfun tí ń jẹrà.
Àwọn irinṣẹ́ tí a nílò:
Ìbọ̀wọ́ Awọ Apá Gígùn
Gílásì Ààbò Tí Ó SéGbé ooru sókè títí yóò fi yọ́ pátápátá
Gbé ooru sókè títí yóò fi yọ́ pátápátá
Nígbà tí gbogbo àdàlú bá ti wọlé, mú iṣẹ́ ẹwìrì dé ìyára gíga jùlọ tí a lè máa bá lọ. Àfojúsùn ni 1400–1500 °C — ní ooru yìí inú ìléru ń tàn ní ofeefee-funfun dídán, ohun yíyọ́ gíláàsì sì di omi tí ń ṣàn, tí ń tàn ní ọsàn. Iṣẹ́ ẹwìrì líle tí kò dáwọ́ dúró ṣe pàtàkì; láìsí afẹ́fẹ́ tí a fi agbára tì, ìléru èédú sábà máa ń dé 1100–1200 °C nìkan, èyí tí kò tó fún yíyọ́ pátápátá.
Ní 1400 °C, àwọn hóró iyanrìn ìkẹyìn ń yọ́ sínú ohun yíyọ́. Ohun yíyọ́ náà nípọn gidigidi ní ìfiwéra pẹ̀lú omi — ó dà bí oyin tí ó nípọn — ṣùgbọ́n ó ṣàn tó láti ṣàn kí a sì dà á. Di ooru yìí mú fún ìṣẹ́jú 30 ó kéré tán láti rí i dájú pé gbogbo ohun èlò àkọ́kọ́ ti yọ́ pátápátá. Àwọn hóró iyanrìn tí kò yọ́ ń hàn bí àmì funfun nínú ohun yíyọ́ ọsàn.
Àwọn ohun èlò fún ìgbésẹ̀ yìí:
Èédú5 kgÀwọn irinṣẹ́ tí a nílò:
Ẹ̀rọ Ìfẹ́ Afẹ́fẹ́Fọ ohun yíyọ́ láti yọ èéfún gáàsì kúrò
Fọ ohun yíyọ́ láti yọ èéfún gáàsì kúrò
Fífọ̀ (fining) ni ìlànà yíyọ èéfún gáàsì (tí a ń pè ní 'irúgbìn' nínú ṣíṣe gíláàsì) kúrò nínú ohun yíyọ́. CO₂ láti inú jíjẹrà carbonate, afẹ́fẹ́ tí ó há, àti èéfín omi gbogbo wọn ń ṣe èéfún tí ó gbọ́dọ̀ gòkè sí orí kí ó sì jáde. Ní 1400–1500 °C, níní gíláàsì kéré tó fún èéfún kékeré láti gòkè — ṣùgbọ́n èyí ń gba àkókò. Di ohun yíyọ́ mú ní ooru gíga jùlọ fún wákàtí 1–2.
Nígbà fífọ̀, máa ṣiṣẹ́ ẹwìrì déédéé kí o sì máa fi èédú kún ibùsùn rẹ̀. Orí ohun yíyọ́ gbọ́dọ̀ dán kí ó sì máa tàn ní ọsàn láìsí fòfò tí a lè rí. Tí fòfò bá ń bá a lọ, ooru ṣì kéré jù tàbí àwọn carbonate kò tíì jẹrà pátápátá. Sùúrù nínú ìgbésẹ̀ yìí ni ó ń pinnu bí gíláàsì yóò ti mọ́ tó — kíkánjú ń ṣe gíláàsì tí èéfún kékeré kún inú rẹ̀.
Rò ohun yíyọ́ kí ó lè dọ́gba
Rò ohun yíyọ́ kí ó lè dọ́gba
Ti ọ̀pá irin tàbí steel tí a ti mú gbóná ṣáájú (tí ó gùn tó mítà 1 ó kéré tán kí ọwọ́ rẹ lè jìnnà sí ẹnu ìléru) bọ inú ohun yíyọ́ kí o sì rò ó díẹ̀díẹ̀ ní yíká. Rírò ní ète méjì: ó ń mú àkópọ̀ dọ́gba (ó ń yọ 'cord' kúrò — ìlà refractive index tí ó yàtọ̀ tí ìyàtọ̀ àkópọ̀ fà) ó sì ń ran àwọn èéfún kékeré lọ́wọ́ láti so pọ̀ di ńlá tí ń gòkè yára.
Rò ó fún ìṣẹ́jú 2–3, lẹ́yìn náà fa ọ̀pá jáde. Gíláàsì yíyọ́ yóò lẹ̀ mọ́ ọ̀pá — èyí jẹ́ ohun déédéé. Má ṣe gbọn ọ̀pá láti yọ gíláàsì nítòsí ìléru. Gbé ọ̀pá sí ẹ̀gbẹ́ kan sórí ilẹ̀ tí ooru kò lè bàjẹ́ (bíríkì iná tàbí iyanrìn) kí o sì jẹ́ kí gíláàsì tí ó lẹ̀ mọ́ ọn tutù kí ó sì fà sẹ́yìn; yóò là kúrò nígbà tí ó bá tutù.
Àwọn irinṣẹ́ tí a nílò:
Ọ̀pá irin gígùn fún rírúDán ohun yíyọ́ wò bóyá ó ti ṣetán
Dán ohun yíyọ́ wò bóyá ó ti ṣetán
Tì orí ọ̀pá irin tí a ti mú gbóná bọ inú ohun yíyọ́ kí o sì fà á jáde díẹ̀díẹ̀. Òwú gíláàsì yíyọ́ gbọ́dọ̀ nà jáde láti orí rẹ̀. Wo òwú náà: tí ìmọ́lẹ̀ bá ń kọjá nínú rẹ̀ tí ó sì dán, gíláàsì náà ti yọ́ dáadáa ó sì ti mọ́. Tí ó bá ní hóró, tí ìmọ́lẹ̀ kò kọjá, tàbí tí èéfún hàn nínú rẹ̀, máa fọ̀ ọ́ lọ ní ooru gíga jùlọ fún ìṣẹ́jú 30 mìíràn kí o sì tún dán an wò.
Àwọ̀ òwú tí ó ti tutù ń fi iye irin hàn. Ewé fífúyẹ́ tàbí ewé-búlúù túmọ̀ sí irin àárín — ohun tí ó wọ́pọ̀ fún orísun iyanrìn àdánidá tí a sì gbà pátápátá. Èyí tí ó fẹ́rẹ̀ẹ́ má ní àwọ̀ túmọ̀ sí pé a lo iyanrìn tí irin rẹ̀ kéré tàbí ohun yíyọ́ ti ní oxygen dáadáa gidigidi. Amber tàbí búráùn ń fi irin púpọ̀ hàn, èyí náà jẹ́ ohun déédéé fún iyanrìn àdánidá.
Àwọn irinṣẹ́ tí a nílò:
Ọ̀pá irin gígùn fún rírúPèsè ojú ibi tí a ó dà á sí
Pèsè ojú ibi tí a ó dà á sí
Nígbà tí a ń fọ ohun yíyọ́, pèsè ojú pẹlẹbẹ tí ooru kò lè bàjẹ́ fún dídà. Pẹlẹbẹ òkúta tí ó nípọn, àwo steel, tàbí ibùsùn iyanrìn mímọ́ gbígbẹ gbogbo wọn ń ṣiṣẹ́. Tí o bá ń lo pẹlẹbẹ òkúta tàbí àwo steel, mú un gbóná ṣáájú nípa gbígbé e sí ìtòsí ìléru — dída gíláàsì yíyọ́ sórí ojú tútù ń fa líla ojú rẹ̀ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ nítorí ìpayà ooru.
Fún àwo tàbí pẹlẹbẹ gíláàsì rírọrùn, àwo steel tí a ti mú gbóná tàbí òkúta pẹlẹbẹ dára jùlọ. Fún apá tí ó ní ìrísí, tẹ ìrísí kan sínú iyanrìn tútù láti ṣe mọ́ọ̀dù rírọrùn. Àwọn olùṣe gíláàsì àtijọ́ ń dà á sínú mọ́ọ̀dù òkúta tí ó ṣí sílẹ̀ tàbí sórí ojú pẹlẹbẹ, lẹ́yìn náà wọ́n ń fi irinṣẹ́ ṣe ìrísí gíláàsì tí ó ṣì rọ̀ nígbà tí ó ṣì gbóná.
Àwọn irinṣẹ́ tí a nílò:
Pẹpẹ Òkúta Pẹrẹsẹ
Ẹmú Onígùn GígùnDa gíláàsì yíyọ́
Da gíláàsì yíyọ́
Nípa lílo ẹ̀mú crucible oníkùkù gígùn, gbé crucible jáde láti inú ìléru pẹ̀lú ìṣọ́ra. Gbé ara rẹ ní mímọ̀ọ́mọ̀ — má ṣe kánjú. Crucible àti ohun tí ó wà nínú rẹ̀ wà ní 1400+ °C. Tẹ crucible ní ìwọ̀n kan láti da gíláàsì yíyọ́ sórí ojú ìdàsí tí a ti mú gbóná ní ìṣàn kan tí kò dáwọ́ dúró. Má ṣe dúró kí o tún bẹ̀rẹ̀ — dídà tí a dá dúró ń ṣe àbùkù ìpele (tí a ń pè ní 'laps').
Gíláàsì náà ń tàn kálẹ̀ di adágún tí ó nípọn tàbí àwo ní ìbámu pẹ̀lú ojú náà. Lórí àwo pẹlẹbẹ yóò ṣe àwo yíká tí ìbú rẹ̀ tó nǹkan bí 8–12 cm tí ó sì nípọn tó 1–2 cm láti inú àdàlú gíráàmù 500. Gíláàsì náà ń tàn ní ọsàn dídán bí a ti ń dà á ó sì ń yí padà láti ofeefee dé pupa dúdú bí ó ti ń bẹ̀rẹ̀ sí tutù. Ṣiṣẹ́ kíákíá — gíláàsì ń le yára ní kété tí a bá yọ ọ́ kúrò nínú ìléru.
Àwọn irinṣẹ́ tí a nílò:
Ẹmú Ìkòkò Ìyọ́
Ìbọ̀wọ́ Awọ Apá Gígùn
Aṣọ Ìdílé Awọ
Gílásì Ààbò Tí Ó SéBẹ̀rẹ̀ annealing lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀
Bẹ̀rẹ̀ annealing lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀
Annealing ni mímú gíláàsì tutù díẹ̀díẹ̀ ní ìṣàkóso láti tú wàhálà inú rẹ̀ sílẹ̀. Láìsí annealing, gíláàsì ń tutù láìdọ́gba — ojú rẹ̀ ń dín kù nígbà tí inú rẹ̀ ṣì gbóná, ó sì ń há ìfà ńlá sínú. Gíláàsì tí a kò ṣe annealing fún lè là, fọ́, tàbí bú gbàù ní wákàtí tàbí kódà ọjọ́ lẹ́yìn dídà. Ojú annealing gíláàsì soda-lime jẹ́ nǹkan bí 510–520 °C; ojú strain jẹ́ nǹkan bí 470 °C.
Gbé gíláàsì gbígbóná (tí ó ṣì ń tàn pupa) lọ sínú yàrá tí ooru kò lè jáde fún mímú un tutù díẹ̀díẹ̀. Ààrò annealing tí ó rọrùn jùlọ ni àpótí bíríkì iná tí a fi vermiculite, eérú gbígbẹ, tàbí iyanrìn gbígbẹ kún. Sin gíláàsì sínú ohun ìdábòbò náà kí o sì dí àpótí náà. Èyí ń dín ìyára títutù kù gidigidi — gíláàsì gbọ́dọ̀ gba wákàtí 8–12 ó kéré tán láti dé ooru yàrá.
Àwọn irinṣẹ́ tí a nílò:
Bíríkì Tí Ń Kojú Iná
Ẹmú Onígùn GígùnMú un tutù díẹ̀díẹ̀ dé ooru yàrá
Mú un tutù díẹ̀díẹ̀ dé ooru yàrá
Má ṣe ṣí yàrá annealing tàbí da gíláàsì láàmú fún wákàtí 8 ó kéré tán — ó sàn jù kí ó jẹ́ gbogbo òru. Ìwọ̀n títutù pàtàkì wà láàárín 520 °C àti 470 °C (láti ojú annealing dé ojú strain). Tí gíláàsì bá tutù yára jù nínú ìwọ̀n yìí, wàhálà tí kò ní lọ ń há sínú rẹ̀. Nísàlẹ̀ 470 °C, títutù yára kò léwu ṣùgbọ́n kò sí àǹfààní nínú kíkánjú.
Kọ ìdẹwò láti yẹ gíláàsì wò ní kùtùkùtù. Kódà ṣíṣí yàrá ìdábòbò fún ìgbà díẹ̀ ń jẹ́ kí afẹ́fẹ́ tútù dé ojú gíláàsì, ó sì ń dá ìyàtọ̀ wàhálà gan-an tí annealing ń dènà sílẹ̀. Fi í sílẹ̀ láìdà á láàmú títí ohun ìdábòbò yóò fi tutù nígbà tí a bá fọwọ́ kàn án.
Yẹ gíláàsì tí ó ti parí wò
Yẹ gíláàsì tí ó ti parí wò
Yọ gíláàsì tí ó ti tutù kúrò nínú yàrá annealing. Fi búrọ́ọ̀ṣì gbá eérú tàbí iyanrìn tí ó lẹ̀ mọ́ ọn kúrò. Apá tí ó ti parí gbọ́dọ̀ jẹ́ àwo tàbí pẹlẹbẹ líle pẹ̀lú ìsàlẹ̀ dídán (ojú ìfarakan) àti òkè tí ó ní ìrísí díẹ̀ (ojú òmìnira). Gbé e sókè sí ìmọ́lẹ̀ láti yẹ bí ó ti mọ́ tó, àwọ̀ rẹ̀, àti èéfún inú rẹ̀ wò.
Gíláàsì soda-lime tí a ṣe dáadáa láti inú iyanrìn mímọ́ jẹ́ ewé fífúyẹ́ dé èyí tí ó fẹ́rẹ̀ẹ́ má ní àwọ̀, ìmọ́lẹ̀ sì ń kọjá nínú rẹ̀ dé àyè kan. Èéfún díẹ̀ jẹ́ ohun déédéé nínú gíláàsì tí a yọ́ nínú ìléru — yíyọ gbogbo èéfún kúrò nílò ooru àti àkókò ìdìmú tí ó ju ohun tí ìléru èédú kékeré lè dì mú lọ. Àbùkù ojú rẹ̀ ni a lè lọ̀ kí a sì dán pẹ̀lú àwọn ohun ìlọ̀ tí ó ń kúná sí i ní tẹ̀léntẹ̀lé tí a bá fẹ́ ìparí dídán.
O ti ṣe gíláàsì soda-lime, ohun líle bí gíláàsì láti inú ohun alumọ́nì mẹ́ta tí ó wọ́pọ̀. Láti ìbẹ̀rẹ̀ yìí, gbogbo irú iṣẹ́ gíláàsì di ṣíṣeéṣe: fífẹ́, dídà, fífi àwọ̀ sí, lampworking, àti lílọ̀ lẹ́ńsì gbogbo wọn ń bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú yíyọ́ ìpìlẹ̀ yìí.
Àwọn ohun-èlò
5- 400 gramsÀyè
- Àyè
- 75 gramsÀyè
- 20 ẹyọÀyè
- 15 kgÀyè
Àwọn irinṣẹ́ tó nílò
13- Àyè
Àwọn Ohun Èlò Ìtọ́nisọ́nà Tí A So Pọ̀

Burning Quicklime from Limestone — The Element That Built Civilization
láti ọwọ́ Peter
Ìgbà Àtijọ́

Egyptian Natron Salt — Harvesting and Processing Natron Salt
láti ọwọ́ Charlie
Aṣálẹ̀

Making Charcoal from Hardwood — Pyrolysis in a Pit Kiln
láti ọwọ́ Charlie
Kẹ́míkà
Recognizing Silicon in Nature — From Flint Nodules to Quartz Crystals
láti ọwọ́ Peter
Ìgbà Àtijọ́

Cutting and Leading Stained Glass — Medieval Window Art
láti ọwọ́ Mary
Iṣẹ́ Gíláàsì
Ìtọ́nisọ́nà yìí ń ṣe
Blueprint tó jọra
Àwọn blueprint wọ̀nyí pín ìmọ̀ — ọ̀nà, ohun-èlò tàbí ìlànà

Blowing a Glass Vessel on an Iron Pipe — Roman Glassblowing
láti ọwọ́ Mary
Iṣẹ́ Gíláàsì

Extracting Cobalt from Cobaltite — The Goblin Metal That Colors Glass Blue
láti ọwọ́ Peter
Iṣẹ́ Irin

Extracting Manganese from Pyrolusite — The Cave Painter's Black That Cleans Glass
láti ọwọ́ Peter
Iṣẹ́ Irin

Burning Lime from Limestone — The Oldest Chemical Industry on Earth
láti ọwọ́ Mary
Ìṣelọ́pọ̀ Ìyọkúrò

Building a Box Bellows — The Breath That Makes Metal Obey Fire
láti ọwọ́ Emma
Iṣẹ́ Igi

Extracting Boron Compounds from Borax — The Desert Mineral That Cleans, Fluxes, and Strengthens Glass
láti ọwọ́ Peter
Aṣálẹ̀
CC0 Àgbègbè Gbogbogbò
Blueprint yìí ti jáde lábẹ́ CC0. O lè ṣe àdàkọ, yí padà, pín, àti lò láìsí ìyọ̀ǹda.
Ṣàtìlẹ́yìn Olùṣẹ́dá nípa rírà àwọn ọjà nipasẹ̀ Blueprint wọn Ẹ̀san Olùṣẹ́dá tí àwọn Olùtajà gbé kalẹ̀, tàbí ṣẹ̀dá àtúnṣe tuntun ti Blueprint yìí kí o sì fi sínú Blueprint rẹ gẹ́gẹ́ bí ìsopọ̀ láti pín owó-wíwọlé.
