Son (pańpẹ́ ẹja Thai tí ó rí bí ìwo) — pàko oparun tí a hun lórí àwòṣe di ìwo, ẹnu rẹ̀ fẹ̀, ìpẹ̀kun rẹ̀ rí roboto, a máa ń gbé e sí àlàfo bèbè oko ìrẹsì

"A fi oparun tí a là sí pàko pẹrẹsẹ tí gígùn rẹ̀ tó nǹkan bí mítà 1 ṣe é, a sì hun ún ní ìrísí lórí àwòṣe igi gẹ́gẹ́ bí kókó; a máa ń to àwọn pàko náà sí gígùn àwòṣe, ní àlàfo tàbí ní ìsúnmọ́ra, gẹ́gẹ́ bí irú àti ìtóbi ẹja tí a fẹ́ mú." (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Ibùdó Ìmọ̀ Ẹ̀dá-ènìyàn Sirindhorn, òǹkọ̀wé ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai), CC BY 4.0)

Là oparun sí pàko pẹrẹsẹ tí gígùn rẹ̀ tó nǹkan bí mítà 1, kí o sì pèsè oparun roboto kan gẹ́gẹ́ bí àwòṣe láti fi ṣe ìrísí pańpẹ́.

To àwọn pàko sí gígùn àwòṣe, ní àlàfo tàbí ní ìsúnmọ́ra gẹ́gẹ́ bí irú àti ìtóbi ẹja tí a fẹ́, lẹ́yìn náà hun pàko kan ní yíyípo sókè títí ọrùn yóò fi gùn tó nǹkan bí 70 cm.

Fa àwòṣe jáde, ṣí ẹnu rẹ̀ fẹ̀ gan-an, hun àwọn pàko ní ìsúnmọ́ra lẹ́nu rẹ̀, kí o sì so etí rẹ̀ dáadáa.

Àwọn fọ́tò gidi ti ซ่อน (son) láti พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านหนองบัวโคก (Nong Bua Khok Folk Museum) (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Ibùdó Ìmọ̀ Ẹ̀dá-ènìyàn Sirindhorn, òǹkọ̀wé ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai), CC BY 4.0)

A lè gbé e kalẹ̀ ní gbogbo àsìkò òjò. Nígbà tí omi tuntun bá dé, gbẹ́ àlàfo kékeré fún omi láti jáde, gbé ìrù son sùn sínú oko pẹ̀lú ẹnu rẹ̀ tí ó dojú kọ ìta sí ilẹ̀ bèbè láti mú ẹja tí ń gòkè wọ inú oko, fi koríko bò ó, kí o sì fi ilẹ̀ tẹ̀ ẹ́ mọ́lẹ̀. Nígbà tí ìrẹsì bá pọ́n bí wúrà tí a sì ń fa omi jáde, yí ẹnu rẹ̀ padà sí ìṣàn omi nítorí àwọn ẹja ń jáde kúrò nínú oko. Gbé ọ̀pọ̀ kalẹ̀, ní ọ̀nà jíjìn sí ara wọn, kí o sì máa yẹ̀ wọ́n wò léraléra.

Orúkọ son (fi pamọ́) wá láti gbígbé e sùn sínú ọ̀nà omi àti fífi koríko àti ilẹ̀ bò ó, bí ẹni pé a fi pamọ́. Ní àwọn ibì kan, son fún àsìkò òjò kan ṣoṣo ni a fi igi po khi tun 13 tí a là sí méjì ṣe, tí gígùn wọn tó nǹkan bí 70 cm, tí a tò yí àwòṣe tí gígùn rẹ̀ jẹ́ ìbú-ọwọ́ kan tí ìbú rẹ̀ sì jẹ́ 5 cm ká, tí a sì fi ìtàkùn som lom dì. Son kan lè mú ẹja kan tàbí méjì péré, nítorí náà a gbọ́dọ̀ máa yẹ̀ ẹ́ wò léraléra. Ṣọ́ra fún ẹja oní-ẹ̀gún nígbà tí o bá ń dà á jáde. Orísun: Ibùdó Ìmọ̀ Ẹ̀dá-ènìyàn Sirindhorn, àkójọ ìwífún nípa ohun èlò ìbílẹ̀ ojoojúmọ́, "ซ่อน", òǹkọ̀wé ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai), พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านหนองบัวโคก บุรีรัมย์ (Nong Bua Khok Folk Museum, Buriram) (ìwé-àṣẹ CC BY 4.0). **Ààlà** Orísun kò fún wa ní ìtóbi àwòṣe tàbí ìbú ẹnu son oparun.